II SA/Gd 175/06

WyrokWSA w Gdańsku2006-12-06

Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Tamara Dziełakowska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne będące użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej budynkami biurowymi, magazynowymi i warsztatowymi, wykorzystywanej na cele prowadzenia działalności handlowej, mogą żądać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. przysługuje wyłącznie osobom fizycznym będącym użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub garażowe, albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę, lub nieruchomości rolnych. Skoro przedmiotowa nieruchomość była zabudowana budynkami biurowymi, magazynowymi i warsztatowymi i wykorzystywana na cele działalności handlowej, a nie mieszkaniowe lub garażowe, nie spełniała warunków określonych w ustawie, co skutkowało oddaleniem skargi.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkami biurowymi, magazynowymi i warsztatowymi w prawo własności. Prezydent Miasta umorzył postępowanie, uznając, że nieruchomość nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe lub garażowe, co wyklucza zastosowanie ustawy. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta i odmówił przekształcenia, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji co do celu zabudowy. Wnioskodawcy wnieśli skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 1 ust. 1 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skarg J. O., J. K.-J. oraz B. J. na decyzję Wojewody z dnia 26 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargi. Prezydent Miasta decyzją z dnia 25 listopada 2005 r., powołując się na przepis art. 105 k.p.a., oraz przepisy art. 1 ust. 1, art. 8 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459), po rozpatrzeniu wniosków J. K. – J., B. J. i J. O. umorzył postępowanie w sprawie przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkami: biurowym, magazynowymi i warsztatowymi działki gruntu nr [...], obręb [...], o powierzchni 4232 m2, KW Nr [...], położonej w G., przy ul. [...], stanowiącej współwłasność wnioskodawców. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem biurowym, pięcioma budynkami magazynowymi oraz dwoma budynkami warsztatowymi. Organ pierwszej instancji wskazał, że z treści art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) wynika, iż uprawnionymi do żądania przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności są wyłącznie osoby fizyczne, będące w dniu jej wejścia w życie użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami, albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę. Skoro zatem wnioskodawcy są użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej na inne cele, to brak było podstaw do uwzględniania ich wniosku. Prezydent Miasta wyjaśnił również wnioskodawcom, że zgodnie z art. 8 i art. 9 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy do spraw wszczętych na podstawie ustaw dotychczas obowiązujących, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z 29 lipca 2005 r. Odwołanie od tej decyzji wnieśli wszyscy wnioskodawcy, będący współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 1 ust 1 ustawy przez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż rodzaj zabudowy działki nr [...] wyklucza możliwość zastosowania do niej przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ponadto zarzucili naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mające wpływ na treści decyzji. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że budynki znajdujące się na działce nr [...], zgodnie z opisem nieruchomości przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowią bazę transportową od momentu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz ich poprzednika prawnego, tj. Wojskowego Przedsiębiorstwa Handlowego w G. i tak były i są wykorzystywane. Ze względu na swoja funkcję obejmowały warsztaty, garaże i magazyny. "Funkcja ta została przez nas, jako następców prawnych Przedsiębiorstwa Państwowego, utrzymana. Zresztą wynika to wprost z decyzji Urzędu Wojewódzkiego z dnia 2 listopada 1993 r. Nr [...], będącej podstawa wpisu Wojskowego Przedsiębiorstwa Handlowego w G. do księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości." Z tej przyczyny odwołujący się nie podzielali stanowiska organu pierwszej instancji, iż są użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej na inne cele niż przewiduje ustawa. Odwołujący się podnieśli również, że ich poprzednik prawny nabył prawo użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu nie na podstawie umowy, lecz na podstawie decyzji administracyjnej, opartej na art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), a ta decyzja nie określała przeznaczania celu użytkowania wieczystego. Wojewoda, po rozpatrzeniu tego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzją z dnia 26 stycznia 2006 r., uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i orzekł o odmowie przekształcenia przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wojewoda podzielił w istocie podstawy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co do tego, że skoro przedmiotowa nieruchomość oddana została w użytkowanie wieczyste w celu zagospodarowania budynkiem biurowym, budynkami magazynowymi i budynkami warsztatowymi, niezbędnymi dla prowadzenia działalności Wojskowego Przedsiębiorstwa Handlowego, to nie są spełnione warunki określone w art. 1 ust 1 ustawy, która jednoznacznie przewiduje, że żądanie przekształcenia prawa użytkowania nieruchomości w prawo własności przysługuje wyłącznie tym osobom fizycznym, które w dniu wejścia w życie ustawy były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami, albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych. W sprawie tej nie miał, w ocenie organu drugiej instancji, zastosowania przepis art. 105 k.p.a., dotyczący bezprzedmiotowości postępowania, które uzasadniałoby jego umorzenie. Wniosek odwołujących się winien być rozpatrzony merytorycznie, a postępowanie winna kończyć decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty. J. K. – J., B. J. i J. O. wnieśli skargę do Sądu, w której ponawiając zarzuty odwołania wywodzili, że zaskarżona decyzja Wojewody wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 1 ust 1 ustawy, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, że uprawnienie do przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego przysługuje wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości, stanowiących własność osób fizycznych, zabudowanych na cele mieszkaniowe, lub zabudowanych garażami, albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych. Skarżący nie kwestionowali tej okoliczności, że przedmiotowa działka oddana została Wojskowemu Przedsiębiorstwu Handlowemu w G. decyzją Wojewody z dnia 2 listopada 1993 r. na cele prowadzonej przez to przedsiębiorstwo działalności handlowej, to jest pod warsztaty, biura i magazyny. Skarżący przyznali również, że taką samą funkcję ma przedmiotowa nieruchomość do chwili obecnej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 1 ust 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) stanowi, że osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Z przytoczonej wyżej normy prawnej wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż wolą ustawodawcy było przyznanie określonego wyżej uprawnienia wyłącznie osobom fizycznym będącym użytkownikami wieczystymi opisanych wyżej nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych. Nie uzasadniony jest zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 1 ust 1 ustawy. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie, to jest z załączonych do akt wyciągów z rejestru gruntów oraz opisu faktycznego zabudowania przedmiotowej działki wynika, że znajdują się na niej budynek biurowy, pięć budynków magazynowych oraz dwa budynki warsztatowe. W sprawie jest również bezsporne, że przedmiotowa nieruchomość oddana została w użytkowanie wieczyste WPH w G. decyzją Wojewody z dnia 2 listopada 1993 r. na cele prowadzonej działalności handlowej. Skarżący przyznają te okoliczności w odwołaniu i w skardze oraz potwierdzają jednocześnie, iż utrzymali takie funkcje do dnia złożenia wniosku w niniejszej sprawie. Wyjaśnić również należy, że będący podstawą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w 1993 r. na przedmiotowej działce, stanowiącej własność Skarbu Państwa, obowiązujący wówczas przepis art. 2 ust 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) stanowił, że nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów, o których mowa w ust. 1, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali, o których mowa w ust. 2, stwierdza się decyzją wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub decyzją zarządu gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. W decyzji tej określa się również warunki użytkowania wieczystego z zachowaniem zasad określonych w art. 236 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 239 § 1 k.c. sposób korzystania z gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do gminy powinien być określony w umowie. Wskazać również należy, że obowiązujące wówczas przepisy prawa przewidywały możliwość rozwiązania użytkowania wieczystego w każdym przypadku, gdy wieczysty użytkownik korzystał z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeczeniem określonym w umowie (art. 241 k.c.). Warunkiem ważności każdej umowy oddania w użytkowanie wieczyste bądź ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej w trybie art. 2 cytowanej wyżej ustawy zmieniającej ustawę o g. g. i w. n. było jednoznaczne określenie celu, na jaki nieruchomość ta może być wykorzystywana. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste WPH w G. na cele budowy bazy magazynowo – warsztatowo – handlowej. Nie był to zatem cel mieszkaniowy lub inny cel określony w art. 1 ust 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło