VII SA/Wa 19/05

WyrokWSA w Warszawie2007-04-18

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana w 1988 r. może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności przepisów dotyczących odległości od budynków sąsiednich i dróg, jeśli przepisy te były inne w momencie wydania pozwolenia niż w momencie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę z 1988 r. nie mogła zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, ponieważ przepisy dotyczące odległości od budynków sąsiednich i dróg, na które powoływali się skarżący, nie obowiązywały w dacie wydania pozwolenia. Organ prawidłowo zastosował przepisy obowiązujące w 1988 r., które nie zostały naruszone, a odstępstwo od odległości od drogi zostało zaakceptowane przez właściwy organ. Zarzuty dotyczące uciążliwości zapachowych i higienicznych nie mogły być rozpatrywane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z 1988 r., twierdząc, że budynek inwentarski został wybudowany niezgodnie z projektem, przepisami prawa budowlanego i sanitarnymi, z naruszeniem odległości od budynku mieszkalnego i drogi, a także powoduje uciążliwości zapachowe. Organy administracji (Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a przepisy, na które powoływali się skarżący, nie obowiązywały w dacie wydania pozwolenia. Skarżący wnieśli skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi A.T. i J.T. Zasądzono koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skarg A.T. i J.T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę. I. skargi oddala, II. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P.G. z Kancelarii Adwokackiej, [...], kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). VII SA/Wa 19/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2004r. znak: [...], działając w oparciu o przepisy art. 104, 157 § 1 oraz art. 158 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwany dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku J.T. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. nr [...] z dnia [...] grudnia 1988r. udzielającej J.S. pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-gospodarczego na działce położonej w K. o nr ew. [...] – odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż J.T. żądał stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. twierdząc, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. bowiem budynek został pobudowany niezgodnie z projektem, z przepisami prawa budowlanego, stanowi uciążliwość i zagrożenie dla budynku mieszkalnego oraz zakłóca prawo własności. Przy tym twierdził także, iż nie została zachowana 30 m strefa ochronna dla tego budynku, który jest oborą oraz wymagana przepisami odległość 8 m od krawędzi drogi powiatowej. Organ rozpatrując sprawę miał na uwadze, iż decyzja Naczelnika Gminy L. z dnia [...] grudnia 1988r. o pozwoleniu na budowę została wydana zgodnie z wytycznymi do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy L. zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej w L. w dniu [...] listopada 1985r. Plan ten ustalał dla wsi K. zachowanie istniejącej zabudowy zagrodowej. Organ I instancji ustalił, iż decyzją Naczelnika Gminy z dnia [...] grudnia 1988r. udzielono J.S. pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-gospodarczego (obora) o wymiarach 20,25 x 9,00 m. Przy wykonywaniu robót budowlanych organ zobowiązał inwestora do rozbiórki istniejących budynków: gospodarczego, składowego (częściowo), silosu, ubikacji oraz wykonania płyty gnojowej. Zobowiązał także inwestora do wykonania budynku inwentarsko-gospodarczego zgodnie z dokumentacją, a także do uporządkowania obejścia po zakończeniu budowy i zgłoszenia wybudowanego budynku do Urzędu w ciągu 7 dni wraz z dostarczeniem dziennika budowy. Ponadto nałożył obowiązek zlecenia służbie geodezyjnej prowadzącej mapę zasadniczą, sporządzenie pomiarów inwentaryzacyjnych po zakończeniu budowy obiektu. Wojewoda [...] podkreślił, iż przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor uzyskał decyzję Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w P. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1987r. , którą wyrażono zgodę na usytuowanie projektowanego budynku inwentarskiego przy drodze wojewódzkiej nr [...] w odległości 6,75 m od krawędzi jezdni, ponieważ bliższe usytuowanie budynku nie wpłynie na bezpieczeństwo ruchu na drodze. Decyzja Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w P. z dnia [...] sierpnia 1987r. jest ostateczna i nie stwierdzono jej nieważności. Zdaniem organu, analizując rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 3 lipca 1980r. (Dz.U. nr 17, poz. 62 z 1980r.) - obowiązujące w okresie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę należy stwierdzić, iż inwestycja nie narusza przepisu § 12 ust. 1 i 2, który określa usytuowanie budynków na działkach zagrodowych. W treści tego artykułu czytamy, iż budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m , jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych oraz przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Według odczytu z mapy wynika, że istniejący budynek inwentarsko-składowy znajduje się w odległości 20 m od budynku mieszkalnego J. T. W związku z powyższym Wojewoda [...], po przeanalizowaniu akt sprawy nie stwierdził, żeby zachodziły okoliczności określone w art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] grudnia 1988r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004r. odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł J.T., który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa, a decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] grudnia 1988r. o pozwoleniu na budowę obrazę przepisów Prawa budowlanego poprzez nieprzestrzeganie przewidzianych prawem odległości, zarówno od budynku mieszkalnego jak i od drogi powiatowej. J.T. w swoim odwołaniu wskazuje także, na wydzielający się fetor z zabudowań sąsiada J.S., co powoduje znaczne uciążliwości dla odwołującego i jego rodziny. J.T. przyznał, że jego budynek mieszkalny ma usytuowane małe okienka od strony sąsiada sprzecznie z przepisami prawa , jednak jego zdaniem jest to małe uchybienie w porównaniu z wybudowanym budynkiem obory niezgodnie z przepisami prawa oraz garażu bez wymaganego pozwolenia przez sąsiada J. S.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2004r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004r. Organ zaznaczył, iż stwierdzenie nieważności stanowi nadzwyczajny środek wzruszenia decyzji administracyjnej, będący wyjątkiem od zasady trwałości decyzji, wyrażonej w art. 16 K.p.a. Może być zastosowany jedynie w ściśle określonych przypadkach, wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., jednym z przypadków jego zastosowania zawartym w pkt. 2 w/w przepisu jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Zaś zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa rażąco można naruszyć przepis, którego treść może zostać ustalona bez zbędnych zabiegów interpretacyjnych w bezpośrednim rozumieniu. Zdaniem organu II instancji decyzja Naczelnika Gminy L. z dnia [...] grudnia 1988r. nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 K.p.a., wobec czego nie zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organ odwoławczy wskazał, że do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, dołączono wszystkie wymagane prawem dokumenty, a sama inwestycja jest zgodna z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza też wymaganych prawem odległości tak więc nie ma podstaw do uznania, iż decyzja o pozwoleniu na budowę, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A.T. i J.T[. Skarżący domagają się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004r., gdyż ich zdaniem budynek inwentarski J.S. został pobudowany niezgodnie z projektem, przepisami prawa budowlanego i przepisami sanitarnymi. Wybudowany budynek oraz jego przeznaczenie (obora) jest uciążliwy dla sąsiadów oraz stanowi zagrożenie – ze względu na ilość zarazków przenoszonych przez znajdujące się tam roje much. Skarżący powołują się na niezachowanie właściwych odległości tj. 30 m strefy ochronnej dla budynku mieszkalnego A. i J. T. oraz wymaganej przepisami odległości 8 m od krawędzi drogi powiatowej. Skarżący podnoszą, że otwory drzwiowe w budynku inwentarskim nie powinny by usytuowane od strony sąsiada, bowiem z obory wydziela się intensywny odór uciążliwy dla otoczenia i stanowiący o spadku wartości nieruchomości sąsiedniej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu której przedstawił prawne motywy podjętego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem (legalności), według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargi A.T. i J.T. nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa. Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę i w tym zakresie Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Skarżący podnoszą, iż budynek inwentarsko-składowy (obora) został pobudowany niezgodnie z projektem i przepisami prawa budowlanego – bowiem nie została zachowana strefa ochronna dla budynku mieszkalnego A.T. i J.T., która wynosi 30 m i odległość 8 m od krawędzi drogi. Prawidłowe są ustalenia organu odwoławczego, że projekt został sporządzony przy zachowaniu warunku wynikającego z decyzji Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w P. z dnia [...] sierpnia 1987r., wyrażającej zgodę na usytuowanie obory w odległości 6,75 m od krawędzi drogi. Organ wydający zgodę na odstępstwo od wymaganych 8 m stosował przepisy, które mają na celu zapewnie bezpieczeństwa na drodze i przepisów tych nie naruszył. Powoływanie się przez skarżących na rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. (Dz.U. z 1995r. nr 10, poz. 46) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. (Dz.U. nr 132, poz. 877) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki rolnicze i ich usytuowanie – nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż badana decyzja została wydana w 1988r., a więc w czasie gdy przepisy te nie obowiązywały. Podnoszone zarzuty nie dotyczą więc stanu prawnego na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Trafnie organ wskazał, iż zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 3 lipca 1980r. (Dz.U. nr 17, poz. 62 z 1980r.), którego § 12 ust. 1 i 2 nie zostały naruszone, bowiem odległość przedmiotowego budynku inwentarskiego od budynku mieszkalnego skarżących wynosi 20 m. Kolejny zarzut skargi, iż sąsiad J.S. i pobudował faktycznie swój budynek inwentarsko-składowy (oborę) w odległości 4 m od krawędzi drogi, a nie 6,75 m jak przewidziano w projekcie nie dotyczy legalności pozwolenia, a stanowi odstępstwo od pozwolenia na budowę na etapie jego realizacji. A.T. i J.T. podnoszą ponadto w skardze, iż budynek inwentarsko-składowy (obora) uniemożliwia prawidłową egzystencję rodzinie skarżących, poprzez wydzielający się fetor i roje much - to zarzut ten dotyczy sposobu użytkowania obiektu i może być weryfikowany przez służby sanitarne przy uwzględnieniu faktu, że budowla (obora) znajduje się na terenie wsi, której funkcją wiodącą jest produkcja rolna. Z akt administracyjnych wynika, iż toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym o zakaz składowania obornika, kiszonki, wylewania gnojowicy i nawozu w związku z uciążliwościami tej działalności dla sąsiada. Natomiast okoliczności te nie mogą być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu, które dotyczy kontroli decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności. Skarżąca A.T. w trakcie rozprawy (protokół rozprawy z dnia 18 kwietnia 2007 roku) przyznała w imieniu swoim i ojca J.T., iż budynek mieszkalny skarżących oddalony jest od granicy działki na odległość ok. 1 m i w ścianie tego budynku znajdują się otwory okienne nie otwierane (świetliki). W świetle powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) – skargę oddalił. Orzeczenie o kosztach dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu znajduje swoje podstawy w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło