IV SA/Gl 1094/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zasądza od Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. na rzecz Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A Sp. z o.o. w K. kwotę [...] zł ([...] zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. pismem z dnia [...]r. odpowiedział Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu A Sp. z o.o. w K. na wniosek z dnia [...]r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wykonania projektu planu urządzenia lasu dla nadleśnictw: H., R., T. i W., jak również o poinformowanie o podjęciu prac związanych z projektem planu urządzenia lasu dla innych nadleśnictw. W piśmie tym organ pierwszej instancji wskazał, że od [...] r. stosuje procedury wynikające z nowelizacji ustawy o lasach zawarte w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 175, poz. 1460 ) i wykonywanie prac polegających na sporządzeniu planów urządzenia lasu powierza przedsiębiorstwu państwowemu – Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. Jednocześnie podał, że żądane dokumenty i informacje nie mogą być przekazane z przyczyn wyjaśnionych w piśmie z dnia [...]r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stosownie do postanowień art. 17 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej złożyło Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A Sp. z o.o. w K. We wniosku tym skarżące Przedsiębiorstwo wyraziło niezadowolenie z otrzymanej decyzji, a przywołane uzasadnienie jako bezzasadne. Zdaniem skarżącego Przedsiębiorstwa nowelizacja ustawy o lasach nie spowodowała wyłączenia zadań polegających na sporządzaniu projektów planów urządzenia lasu spod systemu zamówień publicznych, a zamówienia publiczne zlecane są w oparciu o zasadę jawności, a informacje dotyczące tych postępowań są informacjami publicznymi i jako takie podlegają udostępnieniu. Zakwestionowało także twierdzenia zamieszczone w decyzji, że wskazane przez wnioskodawcę informacje stanowiły o sprawach gospodarczych i sposobie zarządzania firmą. W zakresie zleconym ustawami Lasy Państwowe reprezentują Skarb Państwa, a tym samym informacje wynikające z faktu realizacji zadań, w tym przystąpienie do realizacji zadania polegającego na wykonywaniu planów urządzenia lasu są informacjami publicznymi. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ponownie odmówił udostępnienia żądanych informacji. Jako uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że informacje te nie są informacjami publicznymi, a przywołana opinia Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych z dnia [...]r. nie przesądza o możliwości ich udostępnienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wskazaną powyżej decyzję wniosło Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A Sp. z o.o. w K. W skardze tej wystąpiło o uchylenie zaskarżonej decyzji i o udostępnienie informacji publicznej. W motywach skargi przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazało, że Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. jest organem, który dysponuje informacjami odnośnie planów urządzenia lasu dla nadleśnictw : H., R., T. i W., a zatem jest podmiotem dysponującym informacją publiczną. Skarżące Przedsiębiorstwo podtrzymało stanowisko zaprezentowane w odwołaniu a sprowadzające się do uznania, że nowelizacja ustawy o lasach nie spowodowała wyłączenia zadań polegających na sporządzaniu projektów planów urządzenia lasu spod systemu zamówień publicznych, a zamówienia publiczne zlecane są w oparciu o zasadę jawności, a informacje dotyczące tych postępowań są informacjami publicznymi i jako takie podlegają udostępnieniu. Zakwestionowało także drugą przesłankę odmowy udostępnienia żądanej informacji, że żądane informacje stanowią o sprawach gospodarczych i sposobie zarządzania firmą przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w K. Zdaniem skarżącego Przedsiębiorstwa podmiot ten jako państwowa jednostka organizacyjna zarządza lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, a więc reprezentuje Skarb Państwa, a tym samym zarządza majątkiem Skarbu Państwa. Do zadań Lasów Państwowych należy organizowanie planowania urządzeniowego, zlecanie sporządzania planu urządzenia lasu, a następnie prowadzenie w oparciu o sporządzony plan zrównoważonej gospodarki leśnej. Zatem informacje wynikające z faktu realizacji tychże zadań są informacjami publicznymi. Nadto obowiązujące unormowania prawne nie zawierają ograniczeń w dostępie do tego rodzaju informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał argumentację prezentowaną w dotychczasowych pismach, jak również odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym informację przetworzoną może wnioskodawca uzyskać, gdy zostanie wykazane, że istnieje interes publiczny w jej otrzymaniu, a skarżące przedsiębiorstwo takiego interesu prawnego nie wykazało. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast po myśli art. 145 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Przed analizą zaskarżonego postanowienia należy przybliżyć stan prawny w zakresie udostępniania informacji publicznej. Stosownie do postanowień art. 61 Konstytucji RP publicznym prawem obywatela jest dostęp do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie w drodze ustawowej ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Konkretyzacja wskazanego prawa znalazła uregulowanie w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). W art. 2 ust. 1 tej ustawy stanowi się, że każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej z zastrzeżeniem ograniczeń sformułowanych w art. 5 tej ustawy. Z kolei w art. 6 tej ustawy wymieniono w sposób przykładowy informacje publiczne podlegające udostępnieniu. Samo udostępnienie informacji odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej i nie wymaga wydania żadnego aktu administracyjnego, dopiero odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga stosownie do postanowień art. 16 ust. 1 wydania decyzji administracyjnej, a uzasadnienie takiej decyzji winno zawierać także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. W rozpatrywanej sprawie skarżące Przedsiębiorstwo domaga się od Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. udostępnienia informacji w oparciu o postanowienia ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem udostępnienie takiej informacji winno nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej, natomiast odmowa winna być udzielona w trybie określonym w art. 16 wskazanej ustawy. W tej sytuacji pisma Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. winny być traktowane jako decyzje administracyjne, w znaczeniu materialnym, podjęte w oparciu o wskazany przepis. Oznacza to, że pozytywne prawo przewiduje możliwość podjęcia stosownego rozstrzygnięcia, a tym samym należy uznać, że zaskarżone pismo oraz poprzedzające je pismo z dnia [...]r. są decyzjami w znaczeniu materialnym. W tej sytuacji należy przywołać postanowienia art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może natomiast wystąpić do wskazanego podmiotu, o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do takiego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Zatem wyjaśnienia wymaga status prawny Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych. Zgodnie z treścią art. 32 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 ze zm.). Lasy Państwowe są państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej reprezentującą Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. W skład Lasów Państwowych wchodzą następujące jednostki organizacyjne : Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, Regionalne Dyrekcje Lasów Państwowych; nadleśnictwa i inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Z kolei z postanowień np. art. 13 ust. 3 pkt 1 czy art. 13 b wyżej wymienionej ustawy wynika, że jednostki organizacyjne Lasów Państwowych wykonują funkcje administracyjne, a zatem można je określić podmiotami administrującymi. Stosownie natomiast do postanowień art. 17 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego organami wyższego stopnia w stosunku do innych organów niż organy jednostek samorządu terytorialnego i wojewodów są odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, względnie organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością. Z zestawienia powyższych regulacji wynika, że w przypadku rozstrzygnięcia podejmowanego przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych organem wyższego stopnia jest Dyrektor Generalny Lasów Państwowych. W tej sytuacji do rozstrzygnięć podejmowanych przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w zakresie informacji publicznej zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie unormowania zamieszczone w art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedstawione powyżej rozważania są niezbędne z tego powodu, że po myśli art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji obowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa, a stosownie do postanowień wynikających z treści art. 19 tego Kodeksu organ administracji publicznej przestrzega z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Naruszenie przepisów o właściwości według art. 156 § 1 pkt 1 przywoływanego Kodeksu stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności wydanej decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w pierwszej instancji wydał Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K., zatem organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od wydanej przez niego decyzji winien być Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, natomiast zaskarżoną decyzję wydał ponownie Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. W świetle przedstawionej analizy stanu prawnego wydając zaskarżoną decyzję organ ten dopuścił się naruszenia przepisów dotyczących właściwości organu, a tym samym wyczerpana została przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przewidziana treścią art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji doprowadza to do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie powyższych rozważań należy zauważyć, że zaskarżona decyzja zawiera inne uchybienia, które uzasadniają uwzględnienie wniesionej skargi, otóż zgodnie z treścią art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ decyzja, mocą której następuje odmowa udostępnienia informacji musi spełniać określone wymogi, a w szczególności musi zawierać elementy dotyczące tego, kto zajął w sprawie stanowisko z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego jak również wskazanie podmiotu ze względu na którego dobro nastąpiła odmowa udostępnienia informacji. Z uwagi na wskazane powyżej uchybienia o charakterze procesowym, które w konsekwencji doprowadziły do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji tutejszy Sąd nie rozpatrywał już przedmiotowej sprawy w aspekcie regulacji materialnoprawnych. ` W następstwie niniejszego wyroku sprawa trafia na etap postępowania odwoławczego i w sytuacji, gdy Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. uzna za zasadne uwzględnienie wniesionego odwołania w drodze czynności materialno-technicznej udostępni skarżącemu Przedsiębiorstwu informacje, których się domaga, natomiast w sytuacji, gdy nie znajdzie podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi przekaże odwołanie do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych celem rozpatrzenia odwołania. Sąd nie orzekał o wykonalności zaskarżonej decyzji, ponieważ mocą tej decyzji utrzymana w mocy została decyzja odmawiająca skarżącemu Przedsiębiorstwu udostępnienie informacji w ramach dostępu do informacji publicznej. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 i art. 209 oraz art. 210 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy należało orzec jak w sentencji.