I SA/Gl 1008/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Katarzyna Stuła- Marcela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku A. M. wniósł skargę na decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., którą utrzymana została w mocy decyzja Wójta Gminy N. z dnia [...] r., określająca wysokość zobowiązania podatkowego za 2005 r. z tytułu podatku od środków transportowych w wysokości [...] zł. Zarzucił, że organy obu instancji orzekły o powyższym zobowiązaniu podatkowych, mimo iż jego wniosek o wycofanie pojazdu samochodowego (samochód ciężarowy marki [...]) z ruchu nie został rozstrzygnięty, a poprzednią decyzję organu podatkowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze właśnie z tego powodu uchyliło. W końcowej części skargi A. M. zakwestionował, jako niesprawiedliwą, regulację prawną, przewidującą obowiązek uiszczania podatku od środków transportowych tylko w odniesieniu do niektórych grup pojazdów, a nie np. samochodów osobowych. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i przedstawiło przebieg postępowania w tej sprawie, podkreślając, że po uchyleniu poprzedniej decyzji, wobec stwierdzenia, że A. M. wystąpił z wnioskiem do Starosty Powiatowego w R. o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu oraz złożył tablice i dowód rejestracyjny pojazdu do depozytu, Wójt Gminy N., postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowanie podatkowe sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2005 r., do czasu podjęcia decyzji przez Starostę Powiatowego. Opierając się na treści pism otrzymanych ze Starostwa R. (z [...],[...] i [...] 2005 r.) organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że nie doszło do wydania decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, a podanie A. M. zostało pozostawione bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. – z powodu nieusunięcia braków podania. Podjął więc zawieszone postępowanie i wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe za 2005 r., przyjmując, iż na A. M., jako właścicielu samochodu ciężarowego [...], niewycofanego z ruchu, spoczywa obowiązek uiszczenia podatku od środków transportowych, na mocy art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 6 pkt 1 i art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Decyzję tę Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło jako zgodną z prawem i utrzymało ją w mocy. Z tych samych względów organ odwoławczy uznał skargę, wniesioną przez A. M., za nieuzasadnioną. Na rozprawie A. M. podtrzymał swą skargę, a na pytanie Sądu oświadczył, że nie otrzymał od Starosty R. żadnego rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o czasowe wycofanie samochodu z ruchu, ostatnim pismem było pismo z dnia [...] 2005 r. o niemożności zwolnienia go od poniesienia opłaty za czasowe wycofanie pojazdu z ruchu, zaś w [...] 2005 r. otrzymał wezwanie z Wydziału Komunikacji, aby odebrał z depozytu tablice i dowód rejestracyjny. Raz jeszcze podkreślił, że z samochodu nie korzysta od 2000 r. i nie widzi powodów, dla których miałby ponosić ciężar podatkowy za nieużywany samochód. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek tylko z tego względu, że podjęcie zawieszonego postępowania i wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2005 r. nastąpiło przedwcześnie, a mianowicie – przed ostatecznym, zgodnym z prawem, rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, jakim dla kwestii wysokości zobowiązania podatkowego w tej sprawie jest rozpoznanie wniosku podatnika o czasowe wycofanie spornego pojazdu z ruchu. Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 stycznia 2005 r. A. M. złożył w Starostwie Powiatowym w R. wniosek o czasowe wyrejestrowanie pojazdu marki [...] nr rej. [...], składając do depozytu dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne tego samochodu. Na wezwanie organu o uiszczenie opłaty, stosownie do § 6 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie czasowego wycofania pojazdów z ruchu (Dz. U. Nr 285, poz. 2856 ze zm.), A. M. złożył oświadczenie, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie takiego wydatku. W odpowiedzi na to pismo Starosta Powiatowy, pismem z dnia [...] 2005 r. poinformował A. M., że decyzje o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu wydaje się po uiszczeniu stosownej opłaty, a jednocześnie pouczył go o możliwości ubiegania się o zwolnienie z obowiązku jej uiszczenia, poprzez złożenie dokumentów potwierdzających złą sytuację finansową (odpis pisma załączył A. M. do swego pisma z dnia [...] 2006 r., adresowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., a stanowiącego uzupełnienie jego odwołania). Dalszy tok załatwiania wniosku o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu znany jest jedynie z pisma Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w R. z dnia [...] 2005 r., z którego wynika, że A. M. został poinformowany kolejnym pismem o braku możliwości zwolnienia go z opłaty za wycofanie pojazdu z ruchu, a następnie – pismem z dnia [...] 2005 r. wezwany do odebrania z depozytu dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych pojazdu, zaś jego wniosek pozostawiono bez rozpatrzenia. Z kolei w piśmie z [...] 2005 r. Wydział Komunikacji poinformował Urząd Gminy w N., że w dniu [...] 2005 r. wezwał A. M. do uzupełnienia jego wniosku z dnia [...] 2005 r. przez uiszczenie opłaty, a w związku z nieusunięciem braków zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. podanie pozostało bez rozpoznania. Z tego względu organ nie miał podstaw do wydania w tej sprawie decyzji. Z powyższych informacji o przebiegu postępowania zainicjowanego wnioskiem A. M.o czasowe wycofanie z ruchu samochodu ciężarowego [...] wynika, że nie zostało ono zakończone w prawidłowy sposób, przewidziany procedurą administracyjną. Przede wszystkim nie sposób zgodzić się z poglądem prezentowanym przez Starostę Powiatowego w R., że brak uiszczenia opłaty administracyjnej za wycofanie pojazdu z ruchu przesądza o braku podstawy do wydania decyzji kończącej postępowanie w tej sprawie. Na wstępie trzeba podkreślić, że uiszczenie opłaty przewidzianej w § 6 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2004 r., nie stanowi wymogu formalnego podania, ale wymóg merytoryczny, niezbędny do pozytywnego załatwienia tegoż podania. Przesądza o tym treść § 2 ust. 1 rozporządzenia, który to przepis określa wymogi formalne wniosku (poprzez odesłanie do wzoru wniosku, stanowiącego załącznik nr [...] rozporządzenia). W ust. 2 § 2 wymieniono załączniki, które wnioskodawca musi dołączyć do wniosku, a są nimi: dowód rejestracyjny, karta pojazdu, jeśli była wydana, i tablice rejestracyjne. Na tym zamyka się krąg wymogów formalnych wniosku, do których uzupełnienia może wezwać organ na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 78a ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) przewiduje, że decyzję o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu organ wydanej za opłatą. Przepis § 6 rozporządzenia określa jedynie wysokość opłaty należnej za wydanie decyzji o czasowym wycofaniu z ruchu, przy czym jest to wysokość zróżnicowana ze względu na czasokres wycofania pojazdu. Uiszczenie opłaty, i to w wysokości, którą powinien określić organ, (przepisy nie przewidują bowiem samoobliczenia opłaty przez wnioskodawcę) stanowi zatem warunek wydania pozytywnej decyzji. Niespełnienie tego warunku winno więc skutkować wydaniem decyzji o odmowie wycofania pojazdu z ruchu. Wydanie decyzji umożliwia skorzystanie przez stronę z drogi odwoławczej, a także – sądowej kontroli zgodności z prawem takiej decyzji (np. w zakresie prawa do ubiegania się o zwolnienie od poniesienia opłaty za wydanie decyzji). Zaniechanie wydania decyzji ogranicza zatem prawa strony i jest, w realiach niniejszej sprawy, stanem bezczynności organu, do którego A. M. złożył swój wniosek w dniu [...] 2005 r. Wydaje się, że organ administracji zasugerował się tym, że jako załącznik nr [...] do powołanego rozporządzenia określono wzór decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, tak jakby niemożliwe było wydanie decyzji o odmowie wycofania z ruchu. Wniosek taki jest oczywiście nieuprawniony, gdyż załatwienie sprawy administracyjnej wymaga wydania decyzji (art. 104 § 1 K.p.a.). Powyższe stanowisko Sądu, o konieczności załatwienia sprawy wniosku o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu poprzez wydanie decyzji, czyni zbędnymi wywody w zakresie wymogów, jakie winien spełnić organ przed ewentualnym pozostawieniem podania bez rozpatrzenia (obowiązek uprzedzenia strony o skutkach nieusunięcia braków w terminie, a w przypadku ponowienia wezwania – zakreślenie nowego terminu), których to wymogów w tej sprawie także nie przestrzegano. Skoro zatem organ zobowiązany do rozstrzygnięcia wniosku podatnika o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu, wniosku tego nie rozpoznał we właściwym trybie i formie, a kwestia ta ma zasadnicze znaczenia dla rozmiaru zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2005 r., to podjęcie zawieszonego postępowania było przedwczesne (z naruszeniem art. 205 § 1 w zw. z art. 205a § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Sąd nie uchylił tego postanowienia, albowiem postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania nie mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, nie mniej na wadliwość tego postanowienia Sąd zwraca uwagę w ramach kontroli zapadłych, w prowadzonym po podjęciu z zawieszenia postępowaniu podatkowym, decyzji. Decyzja Wójta Gminy N. i utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydane zostały bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a więc z naruszeniem art. 122 Ordynacji podatkowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia ich uchylenie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W dalszym postępowaniu, organ winien zakreślić A. M. termin do podjęcia, przewidzianych prawem, środków służących stronie do usunięcia bezczynności organu administracji, i przedłożenia ostatecznej decyzji w przedmiocie wycofania z ruchu spornego pojazdu, a dopiero po wyjaśnieniu tego zagadnienia wstępnego, prawidłowo określić podstawę wymiaru podatku od środków transportu za rok 2005. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu niesprawiedliwego ukształtowania obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, przez nieobjęcie nim samochodów osobowych, Sąd zauważa jedynie, że jest to postulat do ustawodawcy, i – wobec jednoznaczności uregulowania prawnego – nie może być podstawą kwestionowania obowiązku podatkowego, wynikającego z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Na postawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o niewykonywaniu uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.