VII SA/Wa 1529/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA, Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Starosta Powiatu [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] maja 2004 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. i S. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w [...]. Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji złożył W. K. właściciel sąsiedniej działki. Po rozpatrzeniu wniosku, Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2006 r. na podstawie art. 156 § 1 oraz art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2004 r. W uzasadnieniu organ podał, że do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę inwestorzy dołączyli wymagane prawem dokumenty, tj. projekt budowlany, warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] maja 2004 r. oraz zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ podniósł, że usytuowanie budynku inwestorów jest zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż ściana budynku usytuowana w odległości 4m od granicy działki nr [...] nie przewiduje otworów okiennych ani drzwiowych, natomiast ściana która zawiera otwory okienne jest usytuowana od sąsiedniej działki nr ew. [...] w odległości 4,30m. Uchybienia Starosty [...] tj. przyjęcie projektu zagospodarowania działki sporządzonego na kserokopii mapy nieopatrzonej oryginalnymi pieczęciami (nie spełnienie wymogu art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego) oraz wydanie pozwolenia na budowę w oparciu o nieprawomocną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie stanowią rażącego naruszenia prawa mogącego skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Odwołanie od tej decyzji wniósł W. K. ponosząc, że pozwolenie na budowę zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 61 ust. 6 ustawy o Planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 7 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003 r. w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lipca 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że wobec tego, iż inwestorzy spełnili obowiązki wymagane dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwy organ nie mógł w świetle art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane odmówić jej wydania. Zdaniem organu odwoławczego kontrolowana decyzja nie zawiera wady powodującej jej nieważność. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. K. W skardze podniósł, że budynek inwestorów, ponieważ jest nową zabudową, winien odpowiadać wymogom wynikającym z § 4 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. i zarzut niezgodności kontrolowanej decyzji z tymi wymogami dotyczącymi linii nowej zabudowy i wysokości budynku zgłaszał w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto skarżący podniósł, iż budynek inwestora ścianą z otworami okiennymi jest odsunięty od jego budynku ok. 3m oraz że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana przed uprawomocnieniem się decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2004 r., a także, że projekt zagospodarowania działki został wykonany na kserokopii mapy zamiast na jej oryginale. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze stwierdził, iż są one nieuzasadnione. Nie jest zasadny zarzut skarżącego, iż usytuowanie budynku narusza § 4 ust. 1 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 19 września 2003 r. (Dz. U. 2003, nr 164, poz. 1588) w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z załączonego zatwierdzonego projektu budowlanego zagospodarowania działki nr [...] stanowiącego integralną część wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, iż projektowany budynek mieszkalny został usytuowany w linii istniejącej zabudowy działki sąsiedniej, stanowiącej własność skarżącego. Nie został również naruszony § 7 ust. 1 i § 8 w/w rozporządzenia, bowiem zgodnie z § 9 ust. 1 w/s rozporządzenia, warunki i wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Prezydent Miasta [...] w decyzji z dnia[...]maja 2004 r. nr [...] ustalił warunku zabudowy dla przedmiotowego budynku, tj. "dach dwuspadowy i jednospadowy o nachyleniu połaci do 40%, o kierunku kalenicy na części budynku w pierzei ul. [...] równoległym do frontu działki". Zgodnie z tymi warunkami została sporządzona i zatwierdzona dokumentacja techniczna. Z projektu zagospodarowania działki wynika, iż część ściany jest cofnięta względem granicy działki nr [...] na odległość 4,30m. Wykonanie ściany w odległości 3m zamiast 4,30m od granicy działki skarżącego stanowi odstępstwo od zatwierdzonej dokumentacji technicznej i może być przedmiotem rozpatrywania przez organy nadzoru budowlanego. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2006 r. skarżący podniósł, że usytuowanie budynku zatwierdzone kwestionowaną decyzją nie odpowiada również przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż zatwierdzone usytuowanie budynku powoduje zacienienie pomieszczeń mieszkalnych w jego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] lipca 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2004 r. wydanej w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Art. 16 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. Postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest więc postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena czy decyzja kończąca postępowania w sprawie dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa, której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Wśród przesłanek wymienionych w w/w przepisie, w p-kcie 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z tym, że ani oczywistość naruszenia prawa, ani nawet charakter przepisów, które zostały naruszone nie są wystarczające wyłącznie do uznania, ze nastąpiło rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, ze obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony – jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. W takim właśnie kontekście winna być zbadana w postępowaniu nieważnościowym kontrolowana decyzja wydana w przedmiocie pozwolenia na budowę, z tym e wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać ustalenie stanu faktycznego istniejącego w sprawie stosownie do art. 7, art. 77 § 1 kpa. Obowiązek ten dotyczy nie tylko organu I instancji, lecz także organu odwoławczego, gdyż celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygniecie sprawy administracyjnej co oznacza, że organ ten ma obowiązek nie tylko ocenić decyzję organu i instancji, lecz także rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu zgodnie z wymogami art. 107 kpa. Organy rozpatrując niniejszą sprawę przyznają, ze kontrolowane pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego (art. 32 ust. 4 i art. 34 ust. 3 pkt 1), tj. w oparciu o nieprawomocną decyzję o warunkach zabudowy, oraz przy przyjęciu dla oceny prawidłowości projektu zagospodarowania działki kserokopii mapy nieopatrzonej oryginalnymi pieczątkami. Organ ograniczył swoje rozważania jedynie do lakonicznego przyznania w/wskazanego naruszenia prawa i oceny tego naruszenia jako nie rażące. Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącego organ winien ocenić naruszenie prawa jakie niewątpliwie miało miejsce przy wydaniu decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, biorące pod uwagę w/wskazane rozważania, a także uwzględniając zarzuty podniesione przez skarżącego (także dotyczące naruszenia § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) oraz uzasadnić wydane rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia, pozwoli Sądowi dokonać jego kontroli. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 lit. c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w wyroku.