I SA/Sz 250/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi "H" Spółki z o.o. w Sz. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Sz. z dnia [...] r.[...] w sprawie zaliczenia wpłaty z dnia [...] r. dokonanej przez "H" Spółkę z o.o. z siedzibą w Sz. w wysokości [...] zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r., tj. na należność główną kwotę [...] zł oraz [...] zł na poczet odsetek za zwłokę. Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy wskazał, że "H" Spółka z o.o. prowadziła w [...] r. działalność gospodarczą w zakresie świadczenia na rzecz banków usług dotyczących oprogramowania systemów i ich serwisu oraz aktywnego terminala bankowego ATB. W deklaracji wstępnej CIT-8 z dnia [...]r. Spółka wykazała zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. na kwotę [...] zł. W trakcie roku podatkowego Spółka wpłaciła w postaci zaliczek na rachunek Trzeciego Urzędu Skarbowego w Sz. kwotę [...] zł. Pozostałą należność w kwocie [...] zł podatnik uiścił w całości w dniu [...] r. Wskutek decyzji wymiarowych organu podatkowego pierwszej instancji w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do [...] r., Spółka w dniu [...] r. złożyła korektę deklaracji CIT-8 za [...] r., w której wykazała nadpłatę w wysokości [...] zł oraz złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty i zaliczenie jej na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za[...] r.. Trzeci Urząd Skarbowy w Sz., zgodnie z wnioskiem Strony, zaliczył nadpłatę na poczet wskazanego zobowiązania. W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że na skutek wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzje wymiarowe w zakresie podatku od towarów i usług zostały uchylone, a postępowanie prowadzone w tych sprawach umorzone przez organ pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy Spółka, w dniu [...] r., złożyła korektę deklaracji CIT-8 za [...] r. wykazując w niej zobowiązanie do zapłaty w wysokości [...] zł. Należność tę strona uiściła w dniu [...] r. Z tego względu Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Sz. postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] w sprawie zaliczenia wpłaty w kwocie [...] zł na poczet zaległości podatkowych rozrachował ww. wpłatę proporcjonalnie, tj. [...] zł na należność główną i [...] zł na odsetki za zwłokę. Na skutek wniesionego przez stronę w dniu [...] r. zażalenia, organ odwoławczy, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., uchylił w całości ww. postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, bowiem, w ocenie organu odwoławczego, urząd skarbowy, ponownie rozpoznając sprawę, powinien rzetelnie ocenić zaistniały stan faktyczny, przeanalizować czy argumentacja o przewlekłości postępowania, mającego wpływ na kwotę odsetek za zwłokę, jest zasadna, a w uzasadnieniu postanowienia powinien wykazać fakty i dowody uzasadniające zastosowane rozliczenie wpłaty. W następstwie powyższego Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Sz. w postanowieniu nr [...] z dnia [...] r. zaliczył wpłatę z dnia [...] r. w kwocie [...] zł na zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. następująco: kwotę [...] zł na należność główną i kwotę [...] zł na odsetki za zwłokę. W dalszym ciągu wskazanego na wstępie postanowienia wskazano, że Spółka "H", nie zgadzając się z taki rozstrzygnięciem, złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie ww. postanowienia w całości i zaliczenie wpłaty z dnia [...] r. w całości na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r., bądź ewentualnego naliczenia należnych odsetek za zwłokę od dnia następującego po dniu, w którym upływał termin do rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za [...] r. Na skutek powyższego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. w wydanym w dniu [...] r. postanowieniu o nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, uznając za zasadne argumenty strony wskazujące, że organ podatkowy pierwszej instancji niesłusznie naliczył odsetki za zwłokę za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. i wskazując, że należne odsetki za zwłokę w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. winny zostać naliczone od dnia zaliczenia nadpłaty z CIT-8 za [...] r. na poczet zobowiązania za [...] r. Mając na uwadze powyższe, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Sz. we wskazanym na wstępie postanowieniu z dnia [...] r. naliczył należne odsetki za zwłokę na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. od dnia [...] r., tj. od daty upływu terminu płatności podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za [...] r., która była zarazem datą przerachowania nadpłaty, powstałej w wyniku złożenia pierwszej korekty zeznania za [...] r., na poczet zobowiązania za [...] r. W zażaleniu na to postanowienie Spółka "H" zarzuciła naruszenie następujących przepisów Ordynacji podatkowej: • art. 52 § 1 pkt 1 poprzez zastosowanie w sprawie i przyjęcie przez organ pierwszej instancji okoliczności, iż z dniem "przerachowania" dokonanej wpłaty powstała nadpłata zrównana ww. przepisem z zaległością podatkową, podczas, gdy z wymienionego przepisu wynika, iż taka nadpłata powstaje dopiero z dniem jej zwrotu lub zaliczenia przez organ podatkowy na poczet innej należności podatkowej, • art. 53 § 1 poprzez jego zastosowanie w sprawie i obciążenie Spółki odsetkami za zwłokę w sytuacji, kiedy w przedmiotowej sprawie brak było do tego podstaw, • art. 120 poprzez przerzucenie na podatnika prawno - podatkowych konsekwencji decyzji organu podatkowego, • art. 121 § 1 poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego. Ponadto Spółka zarzuciła organowi podatkowemu, że: - nie wydał postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. na zaległość w tym samym podatku za [...] r., czym pozbawił Spółkę o stanie jej konta, - postanowienie z dnia [...] r. zostało wydane przedwcześnie, gdyż na postanowienie organu drugiej instancji z dnia [...] r. została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w Sz., po szczegółowej analizie zgromadzonego materiału dowodowego, wskazanym na wstępie postanowieniem zażalenia strony nie uwzględnił. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że Spółka "H" złożyła w dniu [...] r. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. i zaliczenie jej na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. Trzeci Urząd Skarbowy w Sz., zgodnie z wnioskiem Spółki, zaliczył więc nadpłatę na poczet wskazanego zobowiązania, chociaż nie wydał na tę okoliczność stosownego postanowienia, do czego był zobowiązany. Postanowienie takie dokumentuje bowiem sposób zarachowania wpłaty lub nadpłaty na zaległości podatkowe i ma zapewnić stronie wypowiedzenie się, co do sposobu rozliczenia wpłaty. Jednakże, jak w dalszym ciągu podkreślił organ odwoławczy, przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują ograniczenia czasowego do wydania takiego postanowienia. Na okoliczność dokonania przerachowania nadpłaty za [...] r. na poczet należnego podatku dochodowego za [...] r. w dniu [...] r. urząd wydał postanowienie nr [...], na które Spółka nie wniosła zażalenia, a zatem zgodziła się z zarachowaniem nadpłaty na poczet uregulowania zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. Wobec powyższego, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, zarzut strony, odnośnie braku postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty z [...] r. na poczet zobowiązania za [...] r., nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem organu odwoławczego także zarzut o braku informacji nie jest trafny bowiem Spółka "H" posiadała dane na temat stanu swoich zaległości. Nadto, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Sz. wydał w dniu [...] r., na wniosek strony, postanowienie nr [...], w którym poinformował Spółkę, iż posiada zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r., która powstała w wyniku ponownie złożonej w dniu [...] r. korekty zeznania CIT-8 za [...] r. i nie uiszczenia z tego tytułu pełnej kwoty należności wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Następnie, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że Spółka dwukrotnie składała korekty deklaracji CIT-8 za [...] r. - w dniu [...] r. (wykazując nadpłatę, którą zaliczono, zgodnie z wnioskiem Strony, na zobowiązanie w tym podatku za [...] r.) i w dniu [...] r. (wykazując zobowiązanie do zapłaty). Zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. nie powstała zatem w dniu [...] r., tj. w dacie wydania przedmiotowych postanowień, lecz z momentem dokonania przerachowania nadpłaty z [...] r. na poczet zobowiązania za CIT-8 za [...] r., bowiem zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych powstaje z mocy prawa, w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast obowiązek terminowego regulowania należności podatkowych wynika z przepisów prawa, a w przypadku niedochowania terminu płatności, naliczane są w każdym przypadku odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. Mając zatem na uwadze, że Spółka w dniu [...] r. wniosła o zaliczenie wpłaty z dnia [...] r. w całości na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r., bądź naliczenie odsetek za zwłokę od dnia [...] r., Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Sz. uwzględnił stanowisko strony odnośnie naliczenia odsetek za zwłokę od dnia upływu terminu płatności CIT-8 za [...] r., tj. od daty przerachowania nadpłaty na poczet zobowiązania za [...] r. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie wydane w oparciu o przepisy art. 55 § 2 w związku z art. 51 § 1 i art. 53 § 5 pkt 1 i Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi na zaległość podatkową, jakim jest podatek niezapłacony w terminie płatności, zalicza się dokonaną wpłatę proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku w jakim, w dniu wpłaty, pozostawała kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Odnośnie zarzutu strony przerzucenia na nią prawno - podatkowych konsekwencji decyzji organów podatkowych, Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. stwierdził, że jest on nieuzasadniony bowiem przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia są zarzuty zawarte w zażaleniu dotyczącym przerachowania skutków złożenia korekt zeznań CIT-8 za [...] r., a nie postępowania w sprawie podatku od towarów i usług. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nadpłata której nie zaliczono postanowieniem na poczet zobowiązań bieżących lub przyszłych ani nie zwrócono, staje się zaległością podatkową na skutek tzw. "zarachowania", naruszenie art. 62 § 4 w zw. z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie tego przepisu pomimo braku przesłanek do jego zastosowania, naruszenie art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie pomimo braku przesłanek do jego zastosowania, art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez przerzucenie na podatnika prawno - podatkowych konsekwencji decyzji organu podatkowego, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufanie do organu podatkowego, art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżone postanowienie jest konsekwencją błędnego rozliczenia wpłaty z [...] r. i popełnionych innych błędów organów. Zdaniem spółki, stosownie do art. 52 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. powstała z datą [...] r. tj. od daty wydania postanowienia o zaliczeniu nadpłaty, wykazanej w korekcie zeznania za [...] r., na poczet podatku dochodowego za [...] r. Ponadto, strona podniosła, że organ mylnie utożsamia pojęcie zarachowania i zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości lub przyszłych zobowiązań podatkowych. Aby zarachować należy w postanowieniu zaliczyć nadpłatę na poczet zaległości lub przyszłych zobowiązań. Skoro zatem nie doszło do zaliczenia nadpłaty wykazanej w korekcie do dnia wpłaty, to cała kwota jest nadpłatą i brak jest podstaw do naliczania odsetek za zwłokę. Skarżąca podniosła również, że kwota podatku dochodowego za [...] r. została zadeklarowana i uiszczona przez nią w prawidłowej wysokości, a korekta zeznania i wniosek o zaliczenie wykazanej nadpłaty na poczet podatku za [...] r. były konsekwencją decyzji organów podatkowych za poszczególne miesiące [...] r. w podatku od towarów i usług. Kolejna korekta skarżącej z zobowiązaniem w podatku dochodowym za [...] r. była z kolei konsekwencją uchylenia przez sąd administracyjny decyzji w podatku od towarów i usług. W tych okolicznościach utrzymanie przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji prowadzi do przyzwolenia przerzucenia skutków błędnego działania organów na podatnika. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację przedstawiona w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Moment powstania zobowiązania podatkowego określają przepisy materialne prawa podatkowego, dotyczące danego rodzaju podatku. To zaś oznacza, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych powstaje z mocy prawa z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa łączy powstanie takiego zobowiązania, tj. z chwilą osiągnięcia przez podatnika dochodu podlegającego opodatkowaniu. Organy podatkowe nie są uprawnione do samodzielnego określenia innych terminów powstania zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych. W myśl art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Zaległość podatkowa ma charakter obiektywny, a jej powstanie i byt wiązać należy z niezapłaceniem podatku w terminie płatności. (por.: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 205). Na sposób pojmowania instytucji zaległości podatkowej wpływ mają również dyspozycje art. 52 Ordynacji podatkowej. Powstanie zaległości podatkowej ustawodawca powiązał bowiem nie tylko z wysokością wykazanej przez podatnika nienależnej lub zawyżonej nadpłaty, ale również z rzeczywistym uzyskaniem przez niego korzyści z tego tytułu kosztem Skarbu Państwa. Uznać zatem należy, że na byt zaległości podatkowych oraz naliczanie odsetek za zwłokę, o których stanowią przepisy działu III, rozdział 5 i 6 Ordynacji podatkowej, mają wpływ tylko te działania, których efektem było rzeczywiste uzyskanie przez podatników nienależnych korzyści związanych z niezapłaceniem w przewidzianym terminie należnego zobowiązania podatkowego, bądź też otrzymaniem (rozdysponowaniem) nienależnej (zawyżonej) nadpłaty. Zaprezentowany powyżej sposób rozumienia instytucji zaległości podatkowej ukazuje charakter i funkcje odsetek za zwłokę, których obowiązek płacenia może wynikać z ustawy, decyzji właściwego organu albo czynności prawnej. Odsetki, jako świadczenie uboczne wobec świadczenia głównego, są wynagrodzeniem za korzystanie z cudzego kapitału (funkcja kompensacyjna). Pełnią one również funkcję gwarancyjną i represyjną. O terminie naliczania odsetek decyduje termin zapłaty podatku, a związek odsetek za zwłokę z niewykonaniem zobowiązania podatkowego powoduje, że ich byt oraz wysokość ulega zmianom w połączeniu ze zmianami wysokości zaległości podatkowych (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek: op. cit., s. 210 -211). Tak więc, skoro z przepisów Ordynacji podatkowej wynika, że odsetki za zwłokę nalicza się z uwzględnieniem dokonanych przez podatnika wpłat na poczet zobowiązania podatkowego, to podstawowe znaczenie ma termin zapłaty podatku. Organ podatkowy zalicza z urzędu dokonane przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę. Uwzględnia przy tym termin przekształcenia się zobowiązania podatkowego w zaległość, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty (art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej). Zasadą zatem jest, że o przeznaczeniu wpłaconej kwoty decyduje podatnik, a zasada ta ulega ograniczeniu wtedy, gdy dokonana wpłata nie pokrywa zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. W takiej sytuacji dokonaną wpłatę zalicza się proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę, w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej). Właściwy organ podatkowy powinien zatem dokonać analizy stanu faktycznego sprawy, pod kątem ustalenia okresu, w którym Skarb Państwa nie otrzymał należnych mu podatków oraz uwzględnić okresy, kiedy Skarb Państwa ewentualne dysponował należnymi środkami finansowymi. Naliczanie odsetek za zwłokę w sytuacji, gdy Skarb Państwa dysponował określoną kwotą tytułem zobowiązania w podatku byłoby niedopuszczalne. Z takimi też ustaleniami mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W istocie okoliczności sprawy są bezsporne, sporna jest ich ocena. Skarżąca zadeklarowała zobowiązanie w podatku dochodowym z [...] r. w kwocie [...] zł i je uiściła. Korektą z dnia [...] r. skarżąca wykazała nadpłatę w wysokości [...] zł i wraz z nią złożyła wniosek o zaliczenie tej nadpłaty na poczet zobowiązania w podatku dochodowym za [...] r. Postanowienie o tym zaliczeniu nosi datę [...] r. Skarżący skorygował [...] r. ([...]r. - data wpływu do organu) zeznanie w podatku dochodowym, wykazując zobowiązanie w tym podatku w kwocie [...] zł. Organ, postanowieniem z [...] r. zaliczył dokonaną przez Spółkę wpłatę wysokości [...] zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r., tj. na należność główną w wysokości [...] zł oraz [...] zł na poczet odsetek za zwłokę, przyjmując termin naliczenia odsetek poczynając od dnia [...] r., tj. od terminu płatności zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. uwzględniając fakt, że nadpłata wykazana w pierwszej korekcie podatku za [...] r. została, zgodnie z wnioskiem Spółki, zadysponowana na poczet należnego podatku dochodowego od osób prawnych za [...] r. Takie rozstrzygnięcie organów podatkowych należy uznać za prawidłowe, bowiem przepis art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie, z którym nadpłata podlega zwrotowi z urzędu na rzecz podatnika w razie braku zaległości podatkowych oraz braku bieżących zobowiązań podatkowych chyba, że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, w swej treści jest jednoznaczny, wskazując wytyczne dla organu podatkowego i pozbawiając go tym samym możliwości wyboru postępowania w takich przypadkach. W niniejszej sprawie skarżący złożył stosowny wniosek o zaliczenie nadpłaty w podatku dochodowym za 1999 r. na poczet zobowiązania w podatku dochodowym za [...] r., a zatem zarzut naruszenia art. 52 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa uznać należy, że nieuzasadniony. Jak trafnie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, zarachowanie wpłaty na poczet zobowiązania jest czynnością materialno-techniczną, a wydawane w tym zakresie postanowienie stanowi jedynie formalne potwierdzenie czynności, która odbywa się poza postępowaniem podatkowym sensu stricto. Data, zatem, jak błędnie wywodzi strona postanowienia nie jest dniem zarachowania. Zbędne też stają się rozważania, wobec stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2003 r., a dotyczącego art. 75 Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy przepis ten nie określał jednoznacznie, z jakim dniem powinno być dokonane zaliczenie nadpłaty na poczet zaległych zobowiązań podatkowych dlatego, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z zobowiązaniem podatkowym w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r., które to zobowiązanie wynika, ze złożonego zeznania podatkowego i w tej dacie może być zarachowana, zgodnie z wnioskiem strony, nadpłata. Kwestie związane zaś z rozliczeniem tej nadpłaty na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r. wykraczają poza ramy niniejszego postępowania. Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez przerzucenie na podatnika prawno - podatkowych konsekwencji decyzji organu podatkowego, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego, wskazać należy, że wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej brak jest podstaw do skutecznego podnoszenia powyższych zarzutów w ramach tego postępowania tj. dotyczącego rozrachowania wpłaty z [...] r. Zauważyć jeszcze należy, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje w momencie wydania i doręczenia decyzji, lecz w momencie, kiedy podatnik, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym, winien dokonać samoobliczenia należnego podatku. Na podatniku podatku ciąży bowiem obowiązek składania w urzędzie skarbowym zeznania podatkowego w podatku dochodowym oraz do zgodnego z przepisami prawa obliczenia i wpłacenia podatku dochodowego za rok podatkowy w terminie do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku. Niewykonanie tego obowiązku powoduje powstanie zaległości, która rodzi obowiązek naliczenia odsetek za zwłokę (art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej). Dla ustalenia zapłaty odsetek w podatku dochodowym nie ma znaczenia przyczyna, która spowodowała, że podatnik nie obliczył i nie wpłacił należnego podatku w terminie. Z uwagi na samoobliczeniową metodę powstania zobowiązania w podatku dochodowym obowiązek naliczenia i pobór odsetek za zwłokę jest niezależny od tego, z czyjej winy powstała zaległość. Ustawodawca podatkowy pojęcie winy, uwalniające od zapłaty odsetek, wprowadził do art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdzie winę podatnika wyłącza zawinione działanie lub zawinienie osoby trzeciej, za którą podatnik nie ponosi odpowiedzialności. Przepis ten zawiera jednak ograniczenie omawianego wyłączenia do sytuacji, gdy podatnik otrzymał zwrot podatku, za wyjątkiem otrzymania go w trybie art. 274 ww. ustawy. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 7 (w brzmieniu od 1 stycznia 2003 r. - analogiczne sprzed 1 stycznia 2003 r.) Ordynacji podatkowej, ilekroć w ustawie jest mowa o zwrocie podatku – rozumie się przez to zwrot różnicy podatku lub zwrot podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, a także inne formy zwrotu podatku przewidziane w przepisach prawa podatkowego, zatem pojęcie to nie dotyczy zwrotu nadpłaty podatku. W każdym innym przypadku, jeśli zdaniem strony istnieją uzasadnione podstawy do niepobierania odsetek od zaległości ma ona możliwość wnioskowania o umorzenie zaległości. Ustawodawca podatkowy wprowadzając do Ordynacji podatkowej instytucję umorzenia zaległości podatkowych wskazuje na przesłanki ważnego interesu strony, czy też interesu publicznego. Sąd zauważa, że wywiedziona w skardze argumentacja strony może mieć znaczenie przy ewentualnym postępowaniu w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej za omawiany okres i może być rozważana jako okoliczność podobna do tych, o których mowa w art. 52 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 Ordynacji podatkowej. Jednakże nie dotyczą one niniejszego postępowania i dlatego pozostają poza sferą rozważań Sądu. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie, i to pod względem ich zgodności z obowiązującym prawem, są jedynie postanowienia organów podatkowych wydane w trybie art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej o zaliczeniu wpłaty dokonanej przez podatnika w dniu [...] r. Ponieważ zaś zaliczenie ww. wpłaty organy podatkowe przeprowadziły prawidłowo, tj. zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne, a skargę, jako nieuzasadnioną, oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).