II SA/Gl 400/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant stażysta Ewelina Kutermankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] roku nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] roku nakazującą rozbiórkę budynku [...] wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej w W. P. na działce nr [...] . Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją nr [...] z dnia [...] roku w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 207 z 2003 r., poz. 2016 z zm.) nakazał J.T. dokonać rozbiórki obiektu [...] zlokalizowanego na działce nr [...] w W. przy ul. [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że J.T. nabyła działkę nr [...] ze znajdującą się na niej [...].[...] ta była w złym stanie technicznym w [...] roku. Obiekt został rozebrany, a następnie z wykorzystaniem starego fundamentu odbudowany do stanu aktualnego. Do obiektu dobudowano wcześniej nieistniejący taras żelbetowy o wymiarach [...]m. Obiekt zlokalizowano niezgodnie z warunkami technicznymi to jest w odległości [...] m od granicy z działką sąsiada oraz w odległości od [...] m (nierównoległe usytuowanie) od krawędzi drogi publicznej. Inwestor uzyskał zgodę na zbliżenie do granicy z sąsiadem, a także do drogi. Zgody te jednak zostały wyrażone po fakcie dokonania samowoli. Teren na którym zlokalizowano samowolnie wykonany obiekt nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie legitymuje się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na dzień wszczęcia postępowania w sprawie. W takiej sytuacji zdaniem organu brak jest możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu. W odwołaniu J.T. domagała się zalegalizowania spornego obiektu. Podała, że na działce obiekt taki istniał już od [...] roku, a teren przeznaczony był od [...] roku pod budownictwo jednorodzinne. Także aktualnie opracowywany plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje na tym terenie utrzymanie stanu dotychczasowego zainwestowania. Nadto odwołująca się podała, że rozpoczęła działania mające na celu zakup terenu lub wymianę gruntu co może doprowadzić do zgodności spornego obiektu z warunkami technicznymi. Uzyskała nawet wstępną zgodę W.P. na powyższą propozycję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu budowa odtworzeniowa zdegradowanej technicznie starej [...] zgodnie z art. 28 i 29 Prawa budowlanego wymagała pozwolenia na budowę. Obiekt jest zlokalizowany w sposób niezgodny z prawem. Zgoda administratora drogi gminnej na zmniejszenie normatywnej odległości, wynikającej z przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, miałaby moc prawną na etapie poprzedzającym realizację obiektu, nie działa ona natomiast wstecz. W tej sytuacji nie ma znaczenia deklaracja właścicielki działki sąsiedniej – W. P. – o zamiarze przejęcia terenu o szerokości [...] m, tak aby sporna altana znalazła się w granicy nieruchomości. Przede wszystkim jednak, dla działki inwestorski brak jest planu miejscowego, a zatem podstawowej przesłanki do legalizacji obiektu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.T. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 3 pkt 8, art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a nadto art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 49b ust. 2 tego prawa. Zdaniem skarżącej organ naruszył także art. 7, art. 80, art. 77 i art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Autorka skargi twierdziła, że nie dokonała budowy nowego obiektu, ale jedynie remontu o którym mowa w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Remont wymaga jedynie zgłoszenia, a wobec jego braku organy powinny przeprowadzić postępowanie przewidziane art. 50 i 51. Nadto obiekt ma charakter budynku gospodarczego ewentualnie [...], a ponieważ posiada rozmiary [...] m to stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jego realizacja nie wymagała pozwolenia na budowę, a tylko zgłoszenia. W konsekwencji organy powinny przeprowadzić postępowanie legalizacyjne przewidziane art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, a wobec faktu, że aktualnie brak dla terenu na którym położona jest działka nr [...] planu miejscowego, postępowanie zawiesić w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu uchwalenia nowego planu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja – w ocenie składu orzekającego – odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawą kontrolowanej decyzji był art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 z zm.). Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Analiza powyższego przepisu wskazuje na obowiązek organu ustalenia, że przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany (jego część), realizacja tego obiektu polegała na budowie, budowa obiektu wymagała pozwolenia na budowę, inwestor wybudował lub buduje ten obiekt bez pozwolenia, a budowa ta nie odpowiada wymogom ust. 2 omawianego przepisu. W ocenie organu odwoławczego roboty budowlane prowadzone przez inwestorkę na przełomie [...] roku lub w [...] roku polegały na budowie obiektu, określonego w sprawie jako [...]. Tak bowiem należy ocenić zakres robót wykonanych przez inwestorkę, które polegały na odtworzeniu altany na starym fundamencie i jej rozbudowie o taras. Budowa [...], która wraz z tarasem posiada w rzucie wymiary około [...] m, wymagała pozwolenia na budowę. Legalizację samowolnie wykonanej [...] wyklucza naruszenie jej usytuowaniem warunków technicznych, ustawy o drogach publicznych, brak planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ostatecznej na dzień wszczęcia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu zgromadzonemu przez organy materiałowi dowodowemu nie można zarzucić braków, a ocenie tego materiału naruszenia przepisu art. 80 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przekroczone sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. Ustalony przez organy zakres robót i wyburzenie części nadziemnej starego obiektu, poszerzenie fundamentów, wymiana całościowa starych ścian i budowa nowych, przykrycie całości nowym dachem oraz budowa nowego żelbetowego tarasu wyczerpuje pojęcie budowy z art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego. Rozmiary obiektu ukazane na szkicu z oględzin około [...] m, nie kwestionowane w trakcie całego postępowania, przesądzają o tym, że zrealizowany obiekt nie jest obiektem o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. nr 163, poz. 1364). Przedmiotowy obiekt wymagał więc pozwolenia na budowę. W tym miejscu – w związku z zarzutami skargi – należy stwierdzić, że wykonane roboty nie mieściły się w pojęciu remontu. Remont został zdefiniowany w ustawie Prawo budowlane w art. 3 pkt 8, a polega on na wykonywaniu w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Skoro zatem roboty budowlane związane z wykonaniem [...] zostały poprzedzone rozbiórką zniszczonych elementów starej [...] (ściany, dach) z wyjątkiem fundamentów, to nie można wykonanych robót budowlanych kwalifikować do remontu. Z kolei legalizacja samowolnie wykonanej (odbudowanej [...]) wymagała na pierwszym etapie spełnienia przez sporny obiekt wszystkich wymogów określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego dopiero po ustaleniu, że budowa będąca przedmiotem postępowania spełnia wymagania z art. 48 ust. 2 wstrzymuje postanowieniem prowadzenie dalszych robót i nakłada obowiązki o których mowa w ust. 3 art. 48 Prawa budowlanego. W sytuacji w której organ ustali brak spełnienia wstępnych przesłanek legalizacji z art. 48 ust. 2 jest on zobowiązany wydać decyzję z art. 48 ust. 1, co wynika z bezpośredniej treści tego przepisu. Obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie spełniał warunków legalizacyjnych. Co do zasady na przeszkodzie legalizacji stał brak planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 48 ust. 2 pkt 1). Nadto obiekt naruszał swoim usytuowaniem warunki techniczne, a konkretnie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 02.75.690). Faktu naruszenia usytuowaniem obiektu § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nie mogą zmienić nawet uprawdopodobnione przyszłe czynności prawne inwestora i właścicielki sąsiedniej działki polegające na wymianie czy zakupie części działki w celu doprowadzenia tego usytuowania do zgodności z § 12 ust. 3 rozporządzenia. Organy administracyjne orzekają bowiem na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania decyzji. Wbrew zarzutom skargi organy nie były też zobowiązane, ani uprawnione do zawieszenia postępowania w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu wejścia w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan taki jest elementem systemu prawnego, zyskuje moc dopiero z datą wejścia w życie i już z tego powodu nie może stanowić zagadnienia prawnego w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) skarga podlegała oddaleniu. SW