II SA/Gd 15/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2006r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. i M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 listopada 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości postanawia odrzucić skargę. W dniu 14 grudnia 2005r. F. G. złożył w imieniu A. i M. G. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 listopada 2005r. w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości. W dniu 18 stycznia 2006r. wezwano F. G. do uzupełnienia braków formalnych skargi, m.in. poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego odpowiadającego wymogom art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Po upływie zakreślonego terminu, w dniu 6 lutego 2006r. pełnomocnik skarżących M. i A. G. – F. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego oraz uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Ponadto wyjaśnił, iż uchybienie terminu spowodowane było jego chorobą. Do wniosku o przywrócenie terminu F. G. dołączył zwolnienie lekarskie oraz oświadczenie o pozostawaniu w stosunku pokrewieństwa z M. G. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 9 lutego 2006r. pełnomocnik skarżących został zobowiązany do uzupełnienia braków formalnych pisma poprzez: złożenie 2 odpisów pisma z załącznikami oraz złożenia pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania przed sądem administracyjnym, w sprawie przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone F. G. w dniu 15 lutego 2006r. W zakreślonym terminie, w dniu 21 lutego 2006r. F. G. złożył w Sądzie pismo, w którym wyjaśnił, że dołączone do wniosku pełnomocnictwo obejmuje również prawo do reprezentowania skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym w sprawie objętej skargą. F. G. wskazał, że jego mocodawcy przebywają obecnie za granicą, a kontakt z nimi jest znacznie utrudniony. Z tego względu wniósł o przedłużenie terminu do złożenia pełnomocnictwa szczególnego do 6 miesięcy. Zarządzeniem z dnia 7 marca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pozostawił bez rozpoznania wniosek F. G. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył F. G. w imieniu A. i M. G., wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2006r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone zarządzenie. W uzasadnieniu postanowienia wskazał NSA, iż F. G. złożył, w trybie art. 86 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 87 § 4 powołanej ustawy, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, dokonał czynności, która nie została dokonana w terminie tj. m.in. nadesłał żądane pełnomocnictwo. Spełnione zostały inne formalne przesłanki dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu m.in. został on złożony w terminie 7 dni od chwili ustania przyczyn uchybienia terminu tj. od chwili, kiedy skończyło się zwolnienie lekarskie F. G. Z powyższych względów wniosek podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Jak uznał NSA, Sąd I instancji niesłusznie uzależnił rozpoznanie powyższego wniosku F. G. od nadesłania przez niego kolejnego pełnomocnictwa procesowego. Wezwanie z dnia 9 lutego 2006r. do uzupełnienia braków formalnych powyższego wniosku było wynikiem dokonanej przez Sąd oceny pełnomocnictwa nadesłanego przy wniosku o przywrócenie terminu. Sąd l instancji stwierdził de facto, iż F. G. nie spełnia warunków do reprezentowania M. i A. G. w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Ocenę tę należy uznać za przedwczesną, gdyż pełnomocnictwo to nie może być przedmiotem oceny Sądu do chwili przywrócenia terminu do złożenia pełnomocnictwa. Sąd I instancji powinien więc merytorycznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu, a dopiero potem ewentualnie poddać ocenie przedstawione przez F. G. pełnomocnictwo i orzec, czy ma on status pełnomocnika w przedmiotowej sprawie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 3 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywrócił skarżącym termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kierując się wytycznymi zawartymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2006r. sygn. akt I OZ 999/06 Sąd orzekający w niniejszej sprawie po przywróceniu terminu do usunięcia braków skargi poddał ocenie pełnomocnictwo złożone przez F. G. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego z dnia 11 stycznia 2006r. (oświadczenie i odpis upoważnienia k. 10, 12). Stosownie do treści art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) pełnomocnikiem strony przed sądami administracyjnymi, poza adwokatem lub radcą prawnym, może być inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Cytowany przepis ogranicza krąg osób, które mogą występować w charakterze pełnomocników procesowych i pełnomocników do poszczególnych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, do wymienionych w nim podmiotów. Oznacza to, że osoby niewymienione w tym przepisie nie mogą występować w charakterze pełnomocnika strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto wyliczenie zawarte w przytoczonym wyżej przepisie ma charakter wyczerpujący w tym sensie, że osoba niespełniająca wymagań w nim oznaczonych nie może działać jako pełnomocnik procesowy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, choćby nawet udzielone jej zostało pełnomocnictwo do działania za mocodawcę na podstawie art. 98 Kodeksu cywilnego. Wskazać w tym miejscu należy, iż sąd z urzędu obowiązany jest do czuwania nad prawidłowością zastępstwa procesowego stron. Dopuszczenie do działania w charakterze pełnomocnika strony osoby, która nie może być pełnomocnikiem, jest przyczyną nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 w zw. z art. 271 pkt 2). (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2004r.. III CZP 32/04, Biuletyn SN z 2004r., nr 7, poz. 8). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie F. G. nie przedłożył pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania przed sądem administracyjnym w sprawie przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności. Pełnomocnictwo – "upoważnienie do reprezentowania w sprawach mieszkaniowych" (k. 12) w ocenie Sądu, nie obejmuje sprawy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, odnoszącego się do przysługującego prawa użytkowania wieczystego działki gruntu. Z treści wymienionego "upoważnienia" nie wynika również umocowanie pełnomocnika do występowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Ponadto, stosownie do przytoczonego wyżej przepisu art. 35 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, F. G. nie może być pełnomocnikiem A. G., ponieważ nie pozostaje z nią w stosunku pokrewieństwa ani przysposobienia. Na wstępnym etapie postępowania przed sądem, obejmującym badanie wniesionej skargi pod względem formalnym, brak w zakresie pełnomocnictwa podlega uzupełnieniu jako brak formalny w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 powołanej wyżej ustawy. Ponieważ pełnomocnik skarżących wezwany został zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2006r. do usunięcia między innymi braku formalnego skargi w postaci złożenia pełnomocnictwa procesowego odpowiadającego treści art. 35 ppsa w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi i pełnomocnictwa takiego nie złożył ani w terminie zakreślonym powyższym zarządzeniem ani w terminie przywróconym przez Sąd (vide: k. 13-18), skarga podlega odrzuceniu stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy powołanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.