II SA/Wa 1621/06

WyrokWSA w Warszawie2006-12-01

Skład orzekający: Adam Lipiński, Bronisław Szydło, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo zaliczyć na poczet należnych świadczeń (odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop) wypłaconych wcześniej w związku z wcześniejszym, a następnie uchylonym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zaliczyć na poczet należnych świadczeń (odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop) wypłaconych wcześniej w związku z wcześniejszym, a następnie uchylonym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Odprawa i ekwiwalent za urlop są świadczeniami jednorazowymi, przysługującymi tylko raz z tytułu jednego zwolnienia. W przypadku uchylenia decyzji o zwolnieniu, wcześniejsza wypłata staje się świadczeniem nienależnym, które powinno być zwrócone lub zaliczone na poczet późniejszych należności.
Stan faktyczny
Skarżący, E.P., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a następnie przyznano mu odprawę, ekwiwalent za urlop i dodatkowe uposażenie roczne. Wcześniej, w związku z innym, uchylonym zwolnieniem, otrzymał już podobne świadczenia. Skarżący domagał się wypłaty pełnej kwoty odprawy i ekwiwalentu, nie uwzględniając wcześniejszych wypłat. Minister Obrony Narodowej decyzją z czerwca 2006 r. przyznał świadczenia, ale uwzględnił wcześniejsze wypłaty, dokonując potrącenia. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Janusz Walawski, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę. Decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2005 r. E.P. z dniem [...] stycznia 2006 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy, wskutek nie wyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. uchylił swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i jednocześnie ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] lutego 2006 r., natomiast w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W związku ze zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. przyznał skarżącemu: 1) odprawę, w kwocie [...] zł odpowiadającą sześciokrotności uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego skarżącemu w ostatnim dniu pełnienia służby wojskowej, z tym że do wypłaty pozostała kwota [...] zł, bowiem uprzednio skarżącemu wypłacono tytułem odprawy, kwotę [...] zł; 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w kwocie [...] zł, z tym że do wypłaty pozostawała kwota [...] zł, bowiem skarżącemu wypłacono ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w kwocie [...] zł. 3) dodatkowe uposażenie roczne za 2006 r., w wysokości [...] uposażenia należnego skarżącemu w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej, w kwocie [...] zł. E.P. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, wnosząc o wypłatę odprawy w kwocie stanowiącej równowartość sześciomiesięcznego uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby wojskowej oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane [...] dni urlopu wypoczynkowego, w kwocie stanowiącej równowartość [...] uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby wojskowej za każdy dzień niewykorzystanego urlopu. Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. zmienił swoją decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. w ten sposób, że przyznał [...] E.P. odprawę, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowe uposażenie roczne, uwzględniając przy obliczeniu ich wysokości, dokonaną z dniem [...] stycznia 2006 r., na podstawie ustawy budżetowej na 2006 r. z dnia [...] lutego 2006 r., podwyżkę należnego skarżącemu uposażenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 94 ust. 2 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), E.P. z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przysługiwała odprawa, w wysokości 600% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. [...] lutego 2006 r. Ponieważ, w tym dniu skarżącemu przysługiwało uposażenie w kwocie [...] zł, to wysokość przysługującej odprawy wynosiła [...] zł. Natomiast, zgodnie z treścią art. 95 pkt 2 w zw. z art. 97 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, E.P. z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, przysługiwał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowy urlop wypoczynkowy, nie wykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata, którego łączny wymiar w przypadku skarżącego wynosił [...] dni. Ponieważ, za jeden dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje [...] kwoty należnego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, skarżącemu przysługiwał ekwiwalent pieniężny, w kwocie [...] zł Przy ustalaniu podlegających do wypłaty kwot odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, uwzględniono wypłacone oficerowi przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej kwoty odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Należy bowiem wskazać, że w stosunku do E.P. została wydana decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2003 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia z dniem [...] stycznia 2004 r. do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez organ wojskowy. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. stwierdził wygaśnięcie powyższej decyzji z dnia [...] października 2003 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Związane to było ze stwierdzeniem przez Ministra Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia [...] grudnia 2002 r. o wypowiedzeniu oficerowi stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W efekcie wyżej opisanych rozstrzygnięć E.P. nie został skutecznie rozwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2004 r., tym samym odpadła podstawa do wypłaty odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, które to świadczenia zostały jednakże wypłacone oficerowi w wykonaniu decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2003 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia z dniem [...] stycznia 2004 r. do rezerwy. E.P. wypłacono wówczas kwotę [...] zł tytułem odprawy oraz kwotę [...] zł. tytułem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Kwoty tych wcześniejszych wypłat odpowiednio potrącono w decyzji nr [...], określającej wysokość wypłaty świadczeń w związku z ostatnim zwolnieniem ze służby i następnie decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. uwzględniono odpowiedni wzrost wyżej wyliczonych świadczeń, wynikający z dokonanej z dniem [...] stycznia 2006 r. podwyżki należnego oficerowi uposażenia w oparciu o ustawę budżetową na 2006 r. E.P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie na swoją rzecz od organu kosztów postępowania. Wskazanym wyżej decyzją zarzucił odpowiednio naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 i ust. 3 oraz art. 95 pkt 2 i art. 97 a także art. 95 ust. 3 w zw. z art. 83 ust. 2 oraz art. 77 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.). W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, skarżącemu powinna zostać wypłacona odprawa w wysokości sześciokrotności uposażenia, tj. w kwocie [...] zł oraz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie [...] zł. Podkreślono także, że organ nie był uprawniony do zaliczenia na poczet wypłaty tych należności, uprzednio wypłaconych skarżącemu należności pieniężnych z tytułu odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie jest zasadna. Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy organ dokonując skarżącemu, w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, wypłaty należnych świadczeń, miał prawo dokonać zaliczenia na ich poczet wcześniej wypłaconych kwot z tytułu tych świadczeń, czyli inaczej mówiąc - dokonać potrącenia kwot uprzednio wypłaconych świadczeń. Z przywołanych w zaskarżonych decyzjach przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jednoznacznie wynika że odprawa w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oraz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy obwarowane są zastrzeżeniem jednorazowości. Nie ma zatem możliwości wypłaty dwóch odpraw oraz dwóch ekwiwalentów z tytułu jednego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W sprawie bezsporne jest, że skarżącemu została w 2004 r. wypłacona odprawa oraz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w związku ze zwolnieniem ze służby. Spełnienie przesłanki zwolnienia umożliwiło dokonanie wypłaty tych należności. Natomiast z chwilą uchylenia decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, wypłacona odprawa stała się świadczeniem nienależnym, które powinno być przez skarżącego niezwłocznie zwrócone, bowiem odpadła podstawa do jej wypłaty. Stanowisko takie zostało zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 1999 r. sygn. akt II SA 1634/98. W wyniku powyższych rozstrzygnięć Ministra Obrony Narodowej, E.P. został tylko raz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, tj. w dniu [...] lutego 2006 r. - przysługuje mu zatem z tego tytułu tylko jedna odprawa oraz jeden ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W takiej sytuacji, mając na uwadze przepisy art. 94 ust. 1 i 2 oraz art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z których jednoznacznie wynika, że z tytułu jednego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, E.P. mógł otrzymać tylko odprawę, w kwocie [...] zł. (stanowiącą równowartość sześciomiesięcznego uposażenia należnego oficerowi w ostatnim dniu pełnienia służby wojskowej) oraz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w wysokości [...] zł. Dlatego też zasadnym jest uwzględnienie w tych powyższych kwotach uprzednio wypłaconych, w 2004 r., kwot odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Skoro skarżącemu wypłacono już należności za odprawę oraz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, to mimo iż decyzja o zwolnieniu została uchylona, nie ma on prawa do uzyskania kolejnej odprawy, posiada natomiast co najwyżej prawo do odpowiedniego uzupełnienia otrzymanej odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Żądanie skarżącego wypłacenia mu odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za [...] dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, z pominięciem wyżej opisanych zaliczeń uprzednio wypłaconych kwot z powyższych tytułów w 2004 r., nie posiada żadnego uzasadnienia w przywołanych przepisami ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z tych też względów zarzuty skargi są chybione. Nietrafny jest także wyrażony w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia przez organ art. 77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, albowiem organy wojskowe nie domagają się od skarżącego zwrotu uprzednio wypłaconych mu w 2004 r. należności, lecz jedynie dokonują ich zaliczenia na poczet należności wypłaconych w 2006 r. Sąd nie dopatrzył się innych uchybień, ani naruszeń prawa w takim stopniu aby skutkowały one uchyleniem, albo stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji i dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło