I SA/Wa 1165/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-01
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Jerzy Siegień, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojęcie "dochód rodziny" w art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej powinno być interpretowane jako łączny dochód wszystkich członków rodziny, czy jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie "dochód rodziny" w art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej powinno być interpretowane w ścisłym związku z art. 7 ust. 2 tej ustawy, a zatem jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Taka wykładnia jest zgodna z celem ustawy, jakim jest wsparcie osób w trudnej sytuacji finansowej, oraz zapewnia wewnętrzną spójność przepisów regulujących kryterium dochodu rodziny.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. przyznającą H. S. zaliczkę alimentacyjną na dzieci. Skarżąca zakwestionowała interpretację pojęcia "dochód rodziny" przez organy obu instancji, twierdząc, że powinno być ono rozumiane jako dochód na osobę, a nie łączny dochód rodziny. Sąd uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i przyznał ze środków budżetowych wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie WSA Jerzy Siegień asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. C. z Kancelarii "[...]" z siedzibą w W. przy ul. [...] [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa zloty 80/100) stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu H. S.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stycznia 2006r. przyznającą H. S. zaliczkę alimentacyjną na dzieci:
- M. W., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.;
- D. W. w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.
W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, póz. 732 ze zm.) - w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U Nr 228 poz. 2255) jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Z treści art. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wynika, że pojęcie "dochód rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
W niniejszej sprawie organ wskazał, że spełnione zostały przesłanki do przyznania zaliczki alimentacyjnej na synów H. S. M. i D. Brak jest natomiast podstaw do zwiększenia kwoty zaliczki alimentacyjnej na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, gdyż przeciętny dochód rodziny skarżącej w 2004 r. wyniósł 531,40 zł i przekroczył 50 % kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, czyli był wyższy od kwoty 291,50 zł. .
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. S. W skardze zakwestionowała pogląd wyrażony przez organy obu instancji, że pojęcie "dochód rodziny", zawarty w przepisie art. 8 ust. 3 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej dotyczy dochodu całej rodziny. Zdaniem skarżącej pojęcie to winno być rozumiane jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, w innym przypadku bowiem działanie ustawodawcy byłoby nieracjonalne i nie miałoby na celu wsparcia osób pozostających w trudnej sytuacji finansowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: skarga jest uzasadniona.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii interpretacji przepisu art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, jakiej dokonało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z regulacją zawartą w tym przepisie w przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, tej ustawy kwotę zaliczki zwiększa się do 300,00 zł dla osoby uprawnionej, jeśli w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zaprezentowanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wykładni użytego w art. 8 ust. 2 cytowanej ustawy pojęcia "dochód rodziny" jako przeciętny miesięczny łączny dochód wszystkich członków rodziny. Za przyjętym przez Kolegium rozumieniem wskazanego pojęcia "dochód rodziny" mogłaby przemawiać definicja "dochodu rodziny" zawarta w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (stosowana odpowiednio w myśl art. 18 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej), gdzie wskazano, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że pojęcie "dochód rodziny" występujące w art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej nie może być interpretowane samodzielnie, w oderwaniu od regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 tej ustawy, gdzie jest mowa o dochodzie rodziny w przeliczeniu na osobę jako kryterium uzasadniającym przyznanie zaliczki alimentacyjnej. "Dochód rodziny", o którym mowa w art. 8 ust. 2 cytowanej ustawy winien być interpretowany w ścisłym związku z art. 7 ust. 2 tej ustawy, a więc jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Za taką interpretacją przemawia wykładnia logiczna, uwzględniająca związek obu unormowań wynikający z zawartego w art. 8 ust. 2 omawianej ustawy bezpośredniego odesłania do art. 7 ust. 2 tej ustawy. Nadto wzgląd na wewnętrzną spójność ustawy nakazuje, aby w przepisach regulujących tę samą materię, to znaczy kryterium dochodu rodziny, stosować jednolite kategorie prawne. Skoro w art. 8 ust. 2 ustawy jest mowa o "przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2" tej ustawy (kryterium dochodowe uprawniającego do zaliczki alimentacyjnej w przeliczeniu na osobę), to dochód uprawniający do otrzymania zaliczki w podwyższonym wymiarze winien być ustalony w ten sam sposób jak przy ustalaniu kryterium dochodowego, a więc w przeliczeniu na osobę w rodzinie ( art.7 ust. 2).
Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji winny uwzględnić wytyczne Sądu w zakresie wykładni pojęcia "dochód rodziny" użytego w art. 8 ust. 2, ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej rzutującego na wysokość należnej synom skarżącej zaliczki alimentacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło