III SA/Wa 3009/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-31
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Lidia Ciechomska-Florek, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek określonych w art. 162 Ordynacji podatkowej, w tym uprawdopodobnienia braku winy, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.Stan faktyczny
B. H. wniosła odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. określających wysokość zryczałtowanego podatku od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości. Odwołania zostały wniesione z uchybieniem terminu. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniami odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań. B. H. wniosła skargi do WSA w Warszawie, zarzucając organowi błąd w ocenie przyczyn uchybienia terminu i brak wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Sąd oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2006 r. 1) nr [...] 2) nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargi.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzjami z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] oraz [...] określił B. H. wysokość zryczałtowanego podatku od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie 5.350 zł oraz w kwocie 6.625 zł.
Powyższe decyzje B. H. odebrała osobiście w dniu 7 marca 2006 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 104 akt podatkowych, tom I).
W dniu 26 czerwca 2006 r. strona wniosła odwołania od przedmiotowych decyzji organu pierwszej instancji za pośrednictwem poczty (stempel na kopercie k. 1 i 2 akt podatkowych, tom II). Zarzuty odwołania dotyczyły zebranego w sprawie materiału dowodowego przedstawionego w protokole kontroli, doręczonym jej w dniu 13 grudnia 2005 r. B. H. podała, że w dniu 23 czerwca 2006 r. otrzymała wezwanie z dnia 8 czerwca 2006 r. Nr [...] z Oddziału Postępowań Przygotowawczych Urzędu Kontroli Skarbowej w W., w którym zarzucono jej popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 54 § 2 kks. Podniosła, iż w toku kontroli pominięto fakt przedłożenia w dniu 19 sierpnia 2005 r. w Urzędzie Skarbowym w M. dokumentów o wydatkowaniu przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości, co stanowi rażące naruszenie art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) - powoływanej dalej jako "ord. pod.". O pominięciu protokołu sporządzonego w Urzędzie Skarbowym na w/w okoliczność pośrednio dowiedziała się z wezwania z dnia 8 czerwca 2006 r. Skarżąca wniosła o sprostowanie protokołu kontroli, jak i decyzji poprzez dodanie informacji, iż w wyznaczonym terminie przedłożyła dokumenty o wydatkowaniu przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości. Jednocześnie zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Postanowieniami z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] oraz [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji z dnia [...] marca 2006 r. (k. 7 i 8 akt podatkowych, tom II).
Powyższe postanowienia strona odebrała w dniu 3 sierpnia 2006 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru k. 9 akt podatkowych, tom II).
Na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. B. H. wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skargach strona podniosła, że organ stwierdził, że we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano przyczyn uchybienia terminu. Skarżąca wskazała, że podała przyczyny w swoim odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Mianowicie B. H. przyjęła, że organ podatkowy z urzędu zapoznał się i uwzględnił protokół sporządzony w dniu 19 sierpnia 2005 r. przez Urząd Skarbowy w M., a potwierdzający złożenie przez nią dokumentów o wydatkowaniu przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości. Zdaniem skarżącej był to fakt znany organowi z urzędu, zwłaszcza, że Urząd w dokumentacji sprawy potwierdził dokonywanie czynności kontrolnych w Urzędzie Skarbowym w M. Dopiero z treści wezwania z dnia 23 czerwca 2006 r. B. H. pośrednio dowiedziała się, że organ "zaniedbał tej czynności, w związku z czym wcześniej nie był jej znany fakt istnienia istotnych braków w postaci pominięcia powyższego protokołu z dnia 19 sierpnia 2006 r.". Wskazała, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. winien był wszcząć wewnętrzne postępowanie wyjaśniające, dlaczego Urząd Skarbowy nie przestrzega przepisów ord. pod., w szczególności art. 187 § 1, który nakazuje z urzędu zapoznać się i uwzględnić dokumentację sporządzoną przez organy podatkowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że na podstawie art. 162 § 1 i 2 ord. pod. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, wniesie podanie o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz jednocześnie z wniesieniem podania dopełni czynności, dla której był określony termin.
W ocenie organu skarżąca nie podała konkretnej przyczyny uchybienia terminu do wniesieni odwołania od decyzji. Odwołanie zawiera bowiem zarzuty dotyczące postępowania kontrolnego oraz protokołu kontroli z dnia 12 grudnia 2005 r., a nadto skarżąca wyjaśnia dlaczego nie wniosła odwołania w części dotyczącej niewykonania dyspozycji art. 187 § 1 ord. pod. w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a." postanowił sprawy opatrzone sygn. akt III SA/Wa 3009/06 oraz III SA/Wa 3010/06 połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a następnie prowadzić dalej pod sygn. akt III SA/Wa 3009/06.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.
W pierwszej kolejności zważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 162 § 1 i § 2 ord. pod. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli:
- uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy,
- wniesie podanie o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
- jednocześnie z wniesieniem podania dopełni czynności, dla której był określony termin.
Z powyższych przepisów wynika, że aby zaistniała możliwość przywrócenia terminu wszystkie powyższe przesłanki winny wystąpić łącznie. Po pierwsze strona, składając wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, powinna wskazać przyczynę jego niedotrzymania, wyjaśnić, z jakiego powodu nastąpiło uchybienie oraz uprawdopodobnić brak swojej winy.
Zdaniem Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w W. prawidłowo ocenił, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, zawierającym wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, B. H. nie wskazała przyczyny uchybienia terminu. Okoliczności, które skarżąca podnosiła dotyczą postępowania prowadzonego przez Oddział Postępowań Przygotowawczych Urzędu Kontroli Skarbowej w W. O powyższym postępowaniu skarżąca została powiadomiona w dniu 23 czerwca 2006 r. wezwaniem z dnia 8 czerwca 2006 r. Stwierdzić należy, że argumenty i twierdzenia prezentowane przez B. H. we wniosku o przywrócenie terminu dotyczą postępowania kontrolnego i protokołu kontroli. Nie są to więc w żadnym razie okoliczności mogące wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 3 marca 2006 r. Z powyższego jednoznacznie wynika, że strona nie dopełniła przesłanki wskazanej w art. 162 § 1 ord. pod.
Jak podkreśla się w doktrynie (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996r., str. 295) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z 14 stycznia 2000r. w/s I SA/Gd 794/99 - Lex nr 40381; z 2 lutego 2000r. w/s SA/Sz 2125/98 - Lex nr 39797; z 19 września 2000r. w/s I SA 1072/00 - Lex nr 55307) samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, koniecznym jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Podkreśla się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 stycznia 1972 r. sygn. akt II CRN 448/71 (OSP i KA 1972/7-8/144) jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy.
Sąd zauważa, że Skarżąca spełniła przesłankę złożenia wniosku oraz dopełnienia czynności - wniosła odwołanie. Można także przyjąć, ze strona dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, przyjmując, że rozpoczął on bieg w dniu 23 czerwca 2006 r. - to jest kiedy B. H. otrzymała wezwanie z dnia 8 czerwca 2006 r. Jednak powyższe okoliczności nie mają wpływu na trafność rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w W[...], gdyż, jak wspomniano wyżej, aby przywrócenie terminu było możliwe, wszystkie przesłanki wymienione w art. 162 ord. pod. muszą być spełnione kumulatywnie. Jeżeli którakolwiek z nich nie została spełniona, przywrócenie nie jest możliwe. Wobec więc braku uprawdopodobnienia, że skarżąca nie ponosiła winy w uchybieniu termonowi, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie mogło w żadnym razie nastąpić.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło