V SA/Wa 359/05
WyrokWSA w Warszawie2005-06-07
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Barbara Mleczko-Jabłońska, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatrudnienie w organach bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956 stanowi bezwzględną przesłankę do pozbawienia uprawnień kombatanckich, nawet jeśli strona twierdzi, że została skierowana do pracy przez organizacje niepodległościowe?Ratio decidendi
Zatrudnienie lub pełnienie służby w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa, Informacji Wojskowej lub nadzorujących je komórek w latach 1944-1956 stanowi bezwzględną przesłankę do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Jedyną możliwością zachowania lub przywrócenia tych uprawnień jest wykazanie przez stronę, że została skierowana do tych służb przez organizacje niepodległościowe lub zwerbowana przez nie w celu udzielenia pomocy. Brak takich dowodów skutkuje utrzymaniem decyzji o pozbawieniu uprawnień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o pozbawieniu J.M. uprawnień kombatanckich. J.M. uzyskał te uprawnienia w 1982 r. z tytułu służby w Wojsku Polskim i walki o utrwalanie władzy ludowej. Postępowanie weryfikacyjne wykazało, że w latach 1947-1956 był zatrudniony w organach bezpieczeństwa publicznego. Skarżący twierdził, że czuje się skrzywdzony i został zdemobilizowany oraz skierowany do pracy. Sąd rozpatrywał, czy zatrudnienie w organach bezpieczeństwa publicznego jest bezwzględną przesłanką do pozbawienia uprawnień.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędziowie WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o pozbawieniu uprawnień kombatanckich - skargę oddala -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2004 r nr [...], którą to decyzją odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] lipca 2001 r. nr [...] o pozbawieniu J.M. uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że J. M. uzyskał uprawnienia kombatanckie na mocy orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku [...]. w W. nr [...] z [...] marca 1982 r. z tytułu służby w odrodzonym Wojsku Polskim w okresie od stycznia do maja 1945 r. i walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od listopada 1945 r. do lutego 1947 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego ustalono, że J. M. w okresie od [...] lutego 1947 r. do [...] sierpnia 1956 r. był zatrudniony w organach bezpieczeństwa publicznego.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji bezspornym jest w sprawie, że J.M. w latach 1947-1956 był zatrudniony kolejno w charakterze wartownika, dowódcy warty, szefa Kompanii [...], podoficera gospodarczego, kierownika stołówki i kuchni w organach bezpieczeństwa publicznego. Sam fakt zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej w wymienionym okresie stanowi wystarczającą przesłankę pozbawienia uprawnień kombatanckich. Możliwość zachowania tych uprawnień mają tylko osoby, które do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Dowodów takich J.M. nie przedstawił.
W związku z powyższym decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 1999r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. J.M. został pozbawiony uprawnień kombatanckich. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2002 r wydanym w sprawie o syg.akt V SA 2326/01 Naczelny Sąd Administracyjne oddalił skargę J.M. na ww. decyzję z [...] lipca 2001 r.
Pismem z dnia [...] maja 2002 r. skierowanym do Prezesa Klubu [...] im. [...] J. M. napisał, że czuje się skrzywdzony pozbawieniem go uprawnień kombatanckich.
Pismo to zostało przekazane przez Prezesa Klubu [...] i rozpoznane w trybie art. 154 kpa. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej pozbawiającej J.M. uprawnień kombatanckich, powołując się w szczególności na fakt, że jest związany wydanym w sprawie tych decyzji wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych J. M. wniósł skargę podnosząc, że jako żołnierz frontowy czuje się skrzywdzony, w 1947 r. został zdemobilizowany i skierowany do L. do pracy w Centrum Szkolenia Milicji oraz, że nie ma "nic na sumieniu i nic do ukrycia".
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 21 ust.2 pkt 4 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 2002 r. nr 42 poz.371 z późn. zm.)uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa, Informacji Wojskowej , a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnik związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 25 ust.2 pkt 1 lit. a tej ustawy ww. osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich .
Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego J.M. w latach 1947-1956 był zatrudniony kolejno w charakterze wartownika Szkoły [...] i Komendantury Centrum [...], dowódcy warty Komendantury Centrum [...], szefa Kompanii [...], podoficera gospodarczego Rocznej Szkoły Oficerskiej [...], kierownika stołówki i kuchni [...] i następnie Szkoły Komitetu [...], dowódca warty i rozprowadzający Szkoły Komitetu [...] i dowódca warty i rozprowadzający ochrony CW [...].
Centrum Wyszkolenia [...] i Szkoła Komitetu [...] odpowiada pojęciu komórek jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji. Sam fakt zatrudnienia skarżącego w ww. strukturach stanowił bezwzględną przesłankę pozbawienia go uprawnień kombatanckich Jedyną podstawą zachowania czy przywrócenia uprawnień kombatanckich skarżącemu byłoby wykazanie przez niego, że do wymienionych służb i organów został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy. Dowodów takich J.M. nie przedstawił.
Art. 154 kpa jest środkiem nadzwyczajnym, pozwalającym na uchylenie decyzji ostatecznej , na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zastosowania art. 154 kpa nie wyklucza uprzednie oddalenie przez sąd administracyjny skargi na decyzję.
W niniejszej sprawie uchylenie decyzji ostatecznej leżałoby niewątpliwie w interesie strony. W ocenie sądu nie można jednak uznać za słuszny interesu strony, jeżeli jest on sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa, a przywrócenie skarżącemu J. M. uprawnień kombatanckich naruszałoby art. 21 ust.2 pkt 4 lit a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Z tych względów, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153,poz.1270) należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło