II SA/Wa 1042/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. N. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy mianowania na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego postanawia -odrzucić skargę- II SA/Wa 1042/06 UZASADNIENIE D. N. przystąpił w 2005 r. do egzaminu na aplikację sądową w okręgu Sądu Okręgowego w O. (apelacja w.). Pismem Prezesa Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] został poinformowany, że Komisja Konkursowa przeprowadzająca egzamin ujęła go w projekcie listy aplikantów pozaetatowych. Zaznaczono jednocześnie, że ostateczna decyzja w tej kwestii zostanie podjęta przez Prezesa Sądu Apelacyjnego we W.. Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...]poinformowano skarżącego, że nie został wpisany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego we W. na listę aplikantów sądowych w okręgu Sądu Okręgowego w O.. W związku z powyższym D.N. zwrócił się do Prezesa Sądu Apelacyjnego we W. (pismo datowane na dzień 31 sierpnia 2005 r.) o wpisanie go na listę aplikantów sądowych, jednak pismem z dnia[...]września 2005 r. został poinformowany, iż jego wniosek rozpatrzono odmownie. Skarżący odwołał się od wyżej wskazanego pisma do Ministra Sprawiedliwości (pismo z dnia [...] września 2005 r.), zarzucając Prezesowi Sądu Apelacyjnego we W. rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi Dyrektor Departamentu - [...] skierowała do D. N. pismo z dnia [...] października 2005 r. nr [...], w którym poinformowała, że brak jest podstaw do uwzględnienia jego odwołania. Podała dodatkowo, że komisje egzaminacyjne przedstawiają jedynie projekty list, które nie są wiążące dla prezesów sądów apelacyjnych. To prezesi mianują aplikantów i dokonują tego w ramach projektów wszystkich list w danej apelacji. Selekcja kandydatów ulega odpowiedniej korekcie, stosownie do uzyskanej przez każdego z nich liczby punktów z uwzględnieniem minimum punktowego dla całej apelacji. Minimum punktowe, po przeprowadzonych postępowaniach konkursowych w okręgach apelacji w., wyniosło 70 punktów. Oznacza to, że uzyskana przez skarżącego punktacja (69 punktów) stała się niewystarczająca, by mogło dojść do mianowania. Powyższe stanowisko D.N. uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który przekazał ją według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze oraz w piśmie precyzującym z dnia 26 września 2006 r. D. N.podaje, że zaskarża decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia[...]października 2005 r. i zarzuca jej naruszenie art. 156 Kpa poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego, mimo istnienia prawnego obowiązku stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Wskazuje dodatkowo, że sprawa z jego skargi podlega kognicji sądów administracyjnych, gdyż istnieje prawny obowiązek mianowania osoby przedstawionej przez komisję konkursową w projekcie listy aplikantów na stanowisko aplikanta sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zezwolenie albo odmowa udzielenia zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej nie jest czynnością publicznoprawną (decyzją) podlegającą kontroli sądu administracyjnego. W przypadku nieuwzględnienia powyższego stanowiska przez Sąd organ, z ostrożności procesowej, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: D. N. swoje roszczenia wobec Ministra Sprawiedliwości wyprowadza z treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.). Stosownie do jego brzmienia, prezes sądu apelacyjnego mianuje aplikanta sądowego pozaetatowego na zasadach określonych w art. 141 § 1, art. 142 § 2 i 3 i art. 143 § 1. Mianowanie aplikanta pozaetatowego nie powoduje nawiązania stosunku pracy (w odróżnieniu od etatowego aplikanta sądowego, z którym dochodzi do nawiązania stosunku pracy). Niezbędne jest ustalenie, czy realizacja roszczeń skarżącego możliwa jest na drodze sądowoadministracyjnej, gdyż jest to decydujące dla oceny dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa. Z tego względu, w każdym przypadku gdy ustawa przewiduje obowiązek mianowania, już tylko ta okoliczność uzasadnia właściwość sądu administracyjnego na podstawie art. 5 ust. 3 ppsa. Analizując treść art. 145 § 1 zd. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, który stanowi iż, prezes sądu apelacyjnego mianuje aplikanta sądowego pozaetatowego na zasadach określonych w art. 141 § 1, 142 § 2, 143 § 1 należy stwierdzić, że imperatywna forma czasownika "mianuje" wskazuje na istnienie prawnego obowiązku, o którym mowa w art. 5 § 3 ppsa. Z tego względu należy przyjąć, że również i odmowa wykonania tego obowiązku objęta będzie kontrolą na podstawie cyt. przepisu. Reasumując stwierdzić należy, że odmowa mianowania na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Dla oceny dopuszczalności skargi niezbędne jest także wykazanie, że pismo będące przedmiotem skargi podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Mianowanie na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego prowadzi do nawiązania stosunku służbowego, który ma charakter administracyjny. Doktryna i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmują, że mianowanie jako akt administracyjny, odpowiada w swej istocie decyzji administracyjnej. Dotyczy to również odmowy mianowania. Analizując pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...] września 2005 r. [...] stwierdzić należy, że spełnia ono podstawowe warunki wymagane dla decyzji administracyjnych. Zawiera zarówno oznaczenie organu, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby reprezentującej organ. Natomiast nie jest decyzją administracyjną pismo z dnia [...] października 2005 r., będące przedmiotem zaskarżenia. Z elementów niezbędnych, z których powinna się składać decyzja administracyjna posiada ono właściwie tylko oznaczenie adresata. Nie zawiera rozstrzygnięcia, tylko polemikę z argumentami skarżącego, dodatkowo brak w nim oznaczenia organu, gdyż Ministerstwo Sprawiedliwości jest jedynie urzędem obsługującym organ - Ministra Sprawiedliwości. Nie jest również podpisane przez osobę do tego upoważnioną, bowiem Dyrektor Departamentu - [...] na dzień [...]października 2005 r. nie posiadała upoważnienia do wydawania i podpisywania decyzji administracyjnych w imieniu Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z art. 3 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§1 ). Zgodnie natomiast z § 2 cyt. przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1- 4. Ze względu na to, że skarga będąca przedmiotem orzekania dotyczy pisma, które nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem czy innym aktem lub czynnością, o których mowa w cyt. wyżej przepisie, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia.