III SA/Po 892/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007r. przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. na pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie salonu gier postanawia : odrzucić skargę /-/ W. Długaszewska /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ T. M. Geremek WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Dnia [...] kwietnia 2006 roku wpłynął do Dyrektora Izby Skarbowej wniosek Spółki z o.o. "A" siedzibą w O. o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa w. Na podstawie art. 24 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn. Dz. U. Nr 4 poz. 27 ze zm.) uprawnionym do udzielenia zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych jest dyrektor izby skarbowej na obszarze, której są urządzane i prowadzone takie gry. Zgodnie z art. 27a wskazanej ustawy o zezwolenie mogą ubiegać się spółki, które udokumentują legalność źródeł pochodzenia kapitału, terminowo wywiązują się z obowiązków podatkowych wobec Skarbu Państwa oraz terminowo opłacają składki na ubezpieczenie społeczne. Wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, gry bingo pieniężne, zakładów wzajemnych, gier na automatach oraz gier na automatach o niskich wygranych powinien spełniać wymogi art. 32 ust. 1 ww. ustawy. W toku czynności administracyjnych ujawniono braki formalne wniosku. [...] maja 2006 roku Dyrektor Izby Skarbowej wskazał braki wniosku i wezwał spółkę do ich uzupełnienia. W treści wezwania zawarto pouczenie, iż nieusunięcie w terminie braków wniosku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 Kpa. Wezwanie doręczono prawidłowo - zostało odebrane przez spółkę w dniu [...] czerwca 2006 roku. Przesłane przez spółkę dokumenty w ocenie organu były niekompletne bądź nie spełniały wymogów ustawy. Pismem z dnia [...] lipca 2000 roku Dyrektor Izby Skarbowej poinformował spółkę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na pismo, strona pismem z dnia [...] lipca 2000 roku wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Na skutek ww. wezwania, Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...] sierpnia 2006 roku wydał decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Dnia [...] sierpnia 2006 roku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w O. wniosła skargę na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd uznał skargę za niedopuszczalną. Instytucja pozostawienia wniosku (pisma) bez rozpoznania zawarta w przepisie art. 64 Kpa, związana jest z brakami treści podania i dotyczy dwóch ich postaci. Pierwsza dotyczy sytuacji w której wnioskujący nie podał swojego adresu i nie ma możliwości jego ustalenia oraz druga - mająca miejsce w niniejszej sprawie - gdy podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. Kodeks nie określa formy pozostawienia podania (wniosku) bez rozpoznania. Zagadnienie to należy do problemów szeroko dyskutowanych w doktrynie i orzecznictwie (zob. J. Starościak [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 146; J. Borkowski [w:] Kodeks..., pod red. J. Borkowskiego, s. 152; J.P. Tarno, Naczelny Sąd Administracyjny..., s. 77). Organy administracji posługują się formą pisma, decyzji, sporadycznie postanowienia. Sąd stoi na stanowisku, iż pozostawienie podania bez rozpoznania nie jest tożsame z umorzeniem postępowania czy też z odmową wszczęcia postępowania, lecz tylko i wyłącznie pozostawieniem podania bez rozpoznania, czyli bez rozpatrzenia, bez nadania dalszego biegu, wobec braku we wniosku pewnych składników wymaganych przez prawo, a określonych również we wcześniej skierowanym do strony wezwaniu do uzupełnienia braków podania. Wezwanie to powinno zawierać pouczenie o konsekwencjach nie uzupełnienia we wskazanym terminie braków wniosku. Pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza stwierdzenie przez organ administracji publicznej w drodze sporządzenia odpowiedniej adnotacji, iż podanie zawiera wadę określoną w art. 64 Kpa i że wskutek tego stało się ono bezskuteczne z mocy prawa (zob. W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, s. 89). Biorąc powyższe pod uwagę we wskazanej konstrukcji nie ma miejsca dla jakichkolwiek form decyzyjnych organów administracji. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 1992 roku, sygn. IV SA 1377/91, który uważa, iż nie ma podstaw do wydawania w trybie art. 154 Kpa decyzji uchylającej lub zmieniającej rozstrzygnięcie, które zostało wydane na podstawie art. 64 § 2 Kpa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 1996 roku, sygn. II SA 1473/94 wyraził pogląd, iż powołanie się przez organ na treść art. 64 § 2 Kpa powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych podania, wynikających ze ściśle określonych przepisów prawa i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedmiotowego wniosku, co oznacza, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania następuje nie w formie decyzji ani też w formie postanowienia. Stanowisko to podzielił Sąd Najwyższy (por. uchwała z 8 czerwca 2000 roku, sygn. III ZP 11/00). W przedmiotowej sprawie oznacza to, iż nieusunięte przez spółkę braki wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych powodują bezskuteczność podania co oznacza, iż nie jest ono zdolne do wywołania skutków prawnych w postaci wszczęcia postępowania co rodziłoby konieczność zakończenia jego w formie decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej winien więc zamiast wydawać decyzję, dokonać stosownej adnotacji i o tym poinformować w formie "pisma w sprawie administracyjnej" stronę, co też uczynił w piśmie z dnia [...] lipca 2006 roku. Przyjęte rozwiązanie nie pozbawia skarżącej możliwości prawnej obrony własnego interesu prawnego, bowiem pozostawienie przez organ pisma bez rozpoznania daje stronie możliwość obrony poprzez instytucję "skargi na bezczynność organu". Złożenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu, musi być poprzedzone wyczerpaniem administracyjnego toku instancji. W ocenie Sądu, nie jest nim w przedmiotowej sprawie, instytucja "wezwania do usunięcia naruszenia prawa" lecz zażalenie o jakim mowa w art. 37 § 1 Kpa. Zażalenie z przepisu art. 37 § 1 Kpa jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który skarżący musi wyczerpać a czego w niniejszej sprawie nie zrobił, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu; pod warunkiem zawartym w art. 52 § 1 ww. ustawy, iż środek ten przysługiwał stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Organem wyższego rzędu nad Dyrektorem Izby Skarbowej jest Minister Finansów i to do niego, winna spółka wnieść zażalenie na bezczynność organu przed wniesieniem skargi do Sądu, bowiem art. 37 § 1 Kpa przewiduje taki środek zaskarżenia w przypadku bezczynności organu. Ponadto Sąd wyjaśnia, że jeśli nie są przewidziane środki zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, to skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, a także bezczynność organu w tych sprawach, można wnieść po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Tryb ten znajduje jednak zastosowanie tylko i wyłącznie w sytuacji gdy chodzi o inne niż wymienione w punktach od 1 do 3 art. 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Pismo Dyrektora Izby Skarbowej, nie skutkowało bowiem przyznaniem jakichkolwiek uprawnień lub nałożeniem obowiązków. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest zaś nierozpoznanie sprawy w terminie. W przypadku gdy organ administracji publicznej pozostawia podanie (wniosek) bez rozpoznania osobie, która zarzuca organowi naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania, przysługuje skarga do sądu, która jednak powinna być wniesiona z zachowaniem trybu określonego w art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1270) a więc po uprzednim złożeniu zażalenia w trybie art. 37 § 1 Kpa (zob. postanowienie WSA w Warszawie z 24 maja 2004 roku, sygn. II SAB 267/03). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 58 §1 pkt 6 w związku z art. 52 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1270). /-/ W. Długaszewska /-/ K. Wolna - Kubicka /-/ T.M. Geremek D.W.d