IV SA/Wa 2227/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-30
Skład orzekający: sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uwzględniając skargę w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, musi szczegółowo uzasadnić zmianę swojego stanowiska, zwłaszcza gdy stan faktyczny i dowody nie uległy zmianie?Ratio decidendi
Wojewoda, uwzględniając skargę w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, musi szczegółowo uzasadnić zmianę swojego stanowiska, nawet jeśli stan faktyczny i dowody nie uległy zmianie. Brak takiego uzasadnienia, zwłaszcza gdy nowe stanowisko jest sprzeczne z wcześniejszymi decyzjami i opiera się na tych samych argumentach, które wcześniej nie zostały uwzględnione, stanowi naruszenie przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego i uzasadniania decyzji (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 KPA). Sąd, stwierdzając takie naruszenie, uchyla decyzję wydaną w trybie autokontroli.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wymeldowania M. R. z pobytu stałego. Po kilku postępowaniach i decyzjach organów różnych instancji, Wojewoda, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uchylił własną decyzję utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu i orzekł o odmowie wymeldowania. Skargę na tę decyzję Wojewody złożyła H. K., zarzucając organowi nieuwzględnienie wszystkich dowodów i nieprawidłowe uzasadnienie zmiany stanowiska. Sąd uwzględnił skargę H. K.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] września 2006 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - uchyla zaskarżoną decyzję -
Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Wojewoda [...] po zapoznaniu się ze skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z [...] czerwca 2006 r. o wymeldowaniu M. R. z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję własną oraz decyzję Burmistrza Miasta P. i orzekł o odmowie wymeldowania M. R. z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. [...] w P.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Z wnioskiem o wymeldowanie M. R. z pobytu stałego z w/w nieruchomości wystąpiła H. K. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz Miasta P. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. odmówił dokonania wymeldowania uzasadniając, że M. R. nie opuścił nieruchomości na trwałe. Pracuje jako ochroniarz poza miejscem stałego zameldowania, co skutkuje nieregularnym trybem życia i powrotami do domu o różnych godzinach. Odwołanie od tej decyzji złożyła H. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie jakie rzeczy osobiste M. R. znajdują się w spornym lokalu.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę Burmistrzowi Miasta P. do ponownego rozpatrzeniu wskazując w uzasadnieniu, że organ pierwszej instancji nie udowodnił dostatecznie faktu zamieszkiwania lub opuszczenia miejsca stałego zameldowania M. R.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Burmistrz Miasta P. orzekł o wymeldowaniu M. R. z przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że M.
R. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Brak prądu, a zimą także wody, brak łazienki, nieliczne ubrania oraz brak żywności świadczą o tym, iż nie da się tam normalnie funkcjonować, zwłaszcza po kilkunastu godzinach pracy. Odwołanie od tej decyzji złożył M. R. wskazując, że wszystkie swoje rzeczy posiada w miejscu stałego zameldowania i tam też mieszka. Wprawdzie nie posiada w mieszkaniu prądu i łazienki, ale korzysta z nich w firmie, w której pracuje. Ponadto nie posiada innego mieszkania, niż to w P.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy Wojewoda [...] podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i decyzją dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta P. o wymeldowaniu M. R. z pobytu stałego z nieruchomości przy ul. [...] w P.
Zachowując ustawowy termin M. R. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił organowi drugiej instancji naruszenie art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7, 8, 10, 77, 80 i 107 § 3 kpa. Wskazał, że Wojewoda [...]. wbrew istniejącemu stanowi faktycznemu i prawnemu przyjął, że M. R. dobrowolnie i na trwałe opuścił miejsce stałego zameldowania. Skarżący podniósł, że pracuje w W. i to ma wpływ na jego nieobecność w miejscu stałego zameldowania.
Po zapoznaniu się ze skargą M. R. i ponownym zbadaniu sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że na mocy art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Zdaniem organu zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy ewidencyjnej, pobyt poza miejscem stałego zameldowania związany z wykonywaniem pracy uznawany jest za pobyt czasowy i nie stanowi podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza bezspornie, iż M. R. wykazał zamiar opuszczenia miejsca stałego zameldowania i jednocześnie zerwał wszelkie związki z nieruchomością położoną w P. przy ul. [...] oraz założył w nowym miejscu ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. K., wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. W uzasadnieniu skargi wskazała, że M. R. na stałe zamieszkuje w domu po swoim ojcu przy ul. [...] w P. Zdaniem skarżącej z zeznań świadków wynika, że nie widują oni M. R. na ul. [...], a nadto z pisma Komendy Powiatowej Policji wynika, że mieszka on na ul. [...]. Ponadto skarżąca wskazała, że wszelkie pisma kierowane na adres ul. [...] były przez uczestnika odbierane osobiście. Zdaniem skarżącej organ nie rozważył całościowo wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi H. K. i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.
Podstawę rozstrzygnięcia organu administracji w rozpatrywanej sprawie stanowi art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z jego brzmieniem organ, którego działanie lub bezczynności zaskarżono, może w zakresie
swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Unormowanie to ma umożliwić organowi weryfikację własnego działania bez potrzeby rozpatrywania sprawy przez sąd. Stanowi ono dla organu wyjątkowe upoważnienie do autokontroli własnej, ostatecznej i zaskarżonej do sądu decyzji. Efektem uruchomienia takiej kompetencji organu musi być uwzględnienie skargi w całości. Podkreślić należy, iż zadośćuczynienie skardze w całości w rozumieniu omawianego przepisu to doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi.
Jeżeli inna strona postępowania zaskarży wydaną w omawianym trybie prawnym decyzję, Sąd bada ten akt oraz całokształt prawnych i faktycznych okoliczności sprawy.
Na tle rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż Wojewoda [...] działający w trybie autokontroli uchylił zaskarżoną własną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta P. i orzekł o odmowie wymeldowania M. R. z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. [...] w P.
W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenia stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z wymienieniem m.in. materiału dowodowego, na którym oparto rozstrzygnięcie i podaniem analizy poczynionych ustaleń w świetle mających w sprawie zastosowań przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa, a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy
Rozpatrując materiał dowodowy organ nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, odmówić dowodom wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny.
Uwzględniając w ramach autokontroli w całości skargę M. R. i zajmując krańcowo odmienne zdanie w sprawie, Wojewoda [...] nie wskazał okoliczności, ani dowodów na podstawie których przedstawił nowe stanowisko. Wskazać przy tym należy, że M. R. przedstawił tożsame argumenty w uwzględnionej przez organ skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lipca 2006 r., które nie zostało przez Wojewodę [...]. uwzględnione. W sprawie nie zmieniły się żadne okoliczności, nie pojawiły się nowe dowody, które tak diametralnie zmieniłyby pozycję M. R. w sprawie.
Nie kwestionując uprawnień organu wynikających z treści art. 54 § 3 ustawy p.p.s.a. do uwzględnienia skargi w ramach autokontroli, wskazać należy, że powody weryfikacji własnej decyzji przy takim samym stanie dowodowym wymagają szczegółowego uzasadnienia. Dokonując oceny sytuacji prawnej M. R. należało rozważyć ją na tle dokonanych ustaleń faktycznych i dowodów zgromadzonych w sprawie, których organ nie wziął pod uwagę uwzględniając skargę. M.in. pismo z Komendy Powiatowej Policji w P. (k.44 akt administracyjnych), protokół przesłuchania funkcjonariusza policji, z których wynika, że M. R. zamieszkuje wspólnie z bratem na ul. [...] (k.64 akt administracyjnych) oraz protokół oględzin, z którego wynika, że w lokalu, w którym miałby mieszkać M. R. znajdują się ubranie, "które nie wyglądają na aktualnie używane", piec - "nieużywany" oraz lodówka - " w której nie ma żywności" i pralka - "nie podłączona".
Art. 54 § 3 p.p.s.a. nie może być interpretowany bez uwzględnienia zasad przyjętych w k.p.a., a w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Wydanie przez organ administracji publicznej na podstawie powołanego art. 54 § 3 - w wyniku uwzględnienia skargi w całości - decyzji, która wzrusza decyzję stanowiącą przedmiot skargi sądowoadministracyjnej, powoduje, że skarga ta traci swój byt. Uchylenie przez Sąd Administracyjny decyzji wydanej w omawianym trybie powoduje, że odżywa zarówno decyzja organu, jak i skarga złożona na nią do Sądu administracyjnego.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło