II SA/Rz 808/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w postępowaniu wznowieniowym -skargę oddala- II SA/Rz 808/06 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...].02.1989 r. nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego postanowił przekazać w użytkowanie wieczyste działki na osiedlu "P." na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. W dniu 2 listopada 1999 roku P. F. złożył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia w/w decyzji z uwagi na to, że wśród wymienionych w niej nieruchomości znajduje się działka nr 228, o której zwrot, jako były właściciel, zamierza wystąpić. Decyzją z [...] marca 2000 [...] Prezydent Miasta odmówił wygaśnięcia wymienionej decyzji. Wskazał, że podstawę do wygaśnięcia decyzji wymienia § 7 decyzji z [...].02.1989 roku który stanowi że zawarcie umowy notarialnej powinno nastąpić w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji oraz fakt, że akt notarialny zawarty został po upływie tego terminu. Organ ustalił, że zawarcie umowy użytkowania wieczystego w formie aktu notarialnego nastąpiło 20 czerwca 1991 roku w oparciu o w/w decyzję i art. 5 ust.1 ustawy z 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. nr 79 poz. 464) który dopuścił zawieranie umów z kandydatami na wieczystych użytkowników ustalonymi w decyzjach , które stały się ostateczne przed 5 grudnia 1990 . Decyzji będącej przedmiotem postępowania nie można uznać za bezprzedmiotową, ponieważ stanowiła podstawę do zawarcia aktu notarialnego umowy wieczystego użytkowania. Brak jest także przepisu prawnego, który nakazywałby stwierdzenie wygaśnięcia decyzji tylko z tego powodu, że akt notarialny został zawarty z przekroczeniem terminu. Rygor wygaśnięcia decyzji ustalającej kandydata na wieczystego użytkownika ustawodawca przewidział w § 26 Rozporządzenia RM z 16.09.1985 r. ,który pozwala na wygaśnięcie decyzji jako bezprzedmiotowej jeżeli osoba uprawniona pomimo wezwania nie stawiła się, bez usprawiedliwienia w Państwowym Biurze Notarialnym w oznaczonym dniu i godzinie w celu zawarcia umowy. Brak w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego , że Spółdzielnia była wezwana do stawienia się, nie pozwala przyjąć, że nie wykonała ciążącego na niej obowiązku. Organ wskazał, że decyzję wydaje się w związku z postanowieniem SKO z [...] marca 2000 [...] , wyznaczającym termin 14 dni do załatwienia sprawy /na podst. 37 § 2 k.p.a./ Jednocześnie wskazał, że posiada pismo Wojewody działającego na podstawie tego samego przepisu, wyznaczający termin do załatwienia sprawy do 30 kwietnia 2000. Dokonując wyboru organu kompetentnego w sprawie, pouczył strony że odwołanie od decyzji przysługuje do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Po rozpatrzeniu odwołania P. F., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 roku [...] uchyliło zaskarżoną decyzję oraz decyzję Urzędu Miejskiego nr [...] z [...] lutego 1989 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie podziela poglądu organu I instancji w sprawie niemożności wyeliminowania decyzji której dotyczy postępowanie. Jest tak dlatego, że zarówno jej pkt. 7 zawiera wskazanie konsekwencji niedopełnienia określonych w niej czynności , jak też kodeksowa norma prawna pozwala na usunięcie z obrotu prawnego takiej decyzji. Dla Kolegium do ustalenia pozostała do rozważenia jedynie okoliczność, czy w ciągu 2 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji zawarto umowę. Analiza akt wskazuje, że takiej czynności nie dokonano. Już ta okoliczność stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że decyzja wygasła jako bezprzedmiotowa. Zawarcie na jej podstawie umowy w 1991 roku nie czyni bezprzedmiotowym postępowania. Kolegium nie podzieliło odwołania się do art. 5 ust.1 ustawy z 29 września 1990. Przepis ten stanowi jedynie, że sprawy nie zakończone decyzją ostateczną toczą się wg nowej regulacji. Natomiast nie ma zakazu występowania przeciw wadliwym decyzjom, celem ich wyeliminowania. Przepis art. 162 §2 k.p.a. jest samoistną i wystarczającą podstawą dla orzekania w przedmiotowej sprawie. Decyzja UM z [...] lutego 1989 r. wydana została z zastrzeżeniem określonych czynności w określonym terminie. Niewątpliwie te warunki nie zostały spełnione. Nie ma więc żadnego znaczenia wezwanie, czy też brak wezwania do zawarcia umowy użytkowania wieczystego. Świadczyć może natomiast o braku staranności ze strony urzędników, w której to sytuacji , ujemnych skutków nie może ponosić odwołujący. W dniu 6 lutego 2006 Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją SKO z [...] kwietnia 2000 r., wskazując na przepis art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. Zarzucono, że decyzja ta nigdy nie była doręczona Spółdzielni, a znaleziona została przez pracownika Spółdzielni w dniu 30 stycznia 2006 roku przy kompletowaniu dokumentów do innej sprawy. Postanowieniem z [...] marca 2006 [...] wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z [...] kwietnia 2000 roku. Wnioskiem z dnia 24 maja 2006 roku Z. K., działając przez pełnomocnika- K. K., wniosła o dopuszczenie jej do postępowania wszczętego przez Spółdzielnię Mieszkaniową. Wskazała, że toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu notarialnego dotyczącego nieruchomości nr 219/2, która była przedmiotem decyzji z [...] lutego 1989 roku. Skład orzekający uznał, że postępowanie dotyczy interesu prawnego Z. K. i uznał ją za stronę postępowania. Decyzją [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na zasadzie art. 138 §2 w zw. z art. 162 §1 k.p.a., umorzyło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2000 roku [...]. W jej uzasadnieniu wskazało, że zarzut strony, że nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 jest uzasadniony, niemniej decyzja ta nigdy nie weszła do obrotu prawnego. Na decyzję tę Spółdzielnia wniosła skargę do NSA ,podnosząc zarzut braku udziału strony w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając w trybie samokontroli , decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję z [...] kwietnia 2000 .Decyzja z [...] lipca 2000 została doręczona Spółdzielni w dniu 26 lipca 2000 r. W tej sytuacji należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 [...] utrzymało w mocy decyzję z [...] czerwca 2006, działając na podstawie art. 138 §1 pkt.1 w zw. z art. 127 §3 k.p.a. i wskazując, że podziela stanowisko organu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów wg norm przepisanych .Skarżąca zarzuciła, że nie posiada decyzji SKO z [...] lipca 2000 roku, na którą powołuje się Samorządowe Kolegium Odwoławcze ,z którego to faktu wyprowadza wniosek, że decyzja ta nie była doręczona Spółdzielni. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli zaskarżonego aktu, Sąd doszedł do przekonania że nie narusza on prawa. Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2000 roku [...],skarżąca oparła na zarzucie, że nie brała ona bez własnej winy udziału w postępowaniu, wskazując na zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania określonej w przepisie art. 145§1 pkt.4 k.p.a. W postępowaniu wznowieniowym , Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało, że skarżąca nie brała udziału w sprawie zakończonej decyzją z [...] kwietnia 2000 r, ale wskazało, że decyzja ta nigdy nie weszła do obrotu prawnego, bowiem uchylona została decyzją z dnia [...] lipca 2000 roku [...], która doręczona została skarżącej w dniu 26 lipca 2000 roku. Organ uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzył je decyzją z dnia [...] czerwca 2006 roku [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 roku nr [...]. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest, czy decyzja [...] z dnia [...] lipca 2000 roku została doręczona skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej. Sąd zauważa, że akta administracyjne nie zawierają dowodu doręczenia decyzji [...] z dnia [...] lipca 2000 roku dla Spółdzielni Mieszkaniowej, na które powołuje się Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Mimo to, Sąd wyjaśnił tę okoliczność, dopuszczając z urzędu dowód z akt Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie S.A./Rz 863/00. W skardze skierowanej do tego Sądu , Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] domagała się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2000 roku [...], zarzucając, że nie była stroną postępowania. Na rozprawie w dniu 20 września 2000 roku za stronę skarżącą zgłosiła się radca prawny A. P., jako substytut pełnomocnika, radcy prawnego B. K. Z protokołu rozprawy wynika, że z uwagi na wydaną w trybie art. 38 ust.2 ustawy z 11 maja 1995 roku o NSA/ Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm / decyzję z dnia [...] lipca 2000 roku [...], uwzględniającą w całości skargę Spółdzielni i uchylającą własną decyzję z [...] kwietnia 2000 nr [...], pełnomocnik strony skarżącej wniósł o umorzenie postępowania sądowego. W tej sytuacji, Sąd, postanowieniem z dnia 20 września 2000 roku SA/Rz 863/00 umorzył postępowanie sądowe. Uzasadnienie postanowienia zawierające przedstawienie stanu sprawy , podstawę rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, sporządzone z urzędu , doręczone zostało stronom postępowania, w tym pełnomocnikowi skarżącej, radcy prawnemu B. K., Firma Prawnicza [...], w dniu 29 września 2000 roku. Z powyższego wynika jednoznacznie, że pełnomocnik skarżącej znał treść decyzji [...] z [...] lipca 2000, co było powodem złożenia przez niego wniosku o umorzenie postępowania sądowego w sprawie SA/Rz 863/00. Wniosek skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2000 [...]/ która została następnie uchylona decyzją z [...] lipca 2000 r. [...]/ Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za bezzasadny. Stanowisko takie Sąd podziela, bowiem bezprzedmiotowe jest postępowanie dotyczące decyzji nie pozostającej w obrocie prawnym. Sąd zauważa, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne i nie wyczerpuje w pełni wymagań stawianych przez przepis art. 107 k.p.a., niemniej organ odwołał się do uzasadnienia utrzymanej w mocy decyzji z [...] czerwca 2006 roku [...], które wyczerpująco odpowiada na stawiane zarzuty. Sąd uznał, że okoliczność ta nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe, Sąd skargę, jako bezzasadną oddalił, w oparciu o przepis art.151 P.p.s.a.