II FSK 592/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-15
Skład orzekający: Jan Rudowski, Antoni Hanusz, Sławomir Presnarowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma sądowego, które jest jednocześnie pierwszym doręczeniem w sprawie i zawiera pouczenie o skutkach niepoinformowania sądu o zmianie adresu, jest skuteczne i skutkuje obowiązkiem uiszczenia wpisu sądowego w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze pisma sądowego, dokonane zgodnie z art. 73 PPSA, które jest jednocześnie pierwszym doręczeniem w sprawie i zawiera pouczenie o skutkach niepoinformowania sądu o zmianie adresu, jest skuteczne. Skutek doręczenia następuje z upływem ostatniego dnia okresu, w którym przesyłka była dostępna w placówce pocztowej. Niewywiązanie się z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wyznaczonym terminie, pomimo skutecznego doręczenia wezwania, stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 PPSA w związku z art. 220 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. w sprawie podatku od spadków i darowizn, ponieważ skarżący nie uiścił wpisu sądowego mimo wezwania. Doręczenie wezwania nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego (podwójne awizo), a skarżący nie odebrał przesyłki. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że doręczenie zastępcze nie było skuteczne, ponieważ nie został pouczony o skutkach niezawiadomienia sądu o zmianie adresu, a w okresie doręczenia przebywał za granicą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Sławomir Presnarowicz, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Op 314/06 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 22 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
II FSK 592/07
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w sprawie o sygnaturze akt ISA/Op 314/06, odrzucił skargę M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 22 września 2006 roku w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Sąd w motywach postanowienia wskazał, że pismem z dnia 16 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200,00 złotych, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Pismo zostało wysłane do skarżącego za pośrednictwem Poczty Polskiej przesyłką poleconą ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Z uwagi na okoliczność, iż adresata w domu nie zastano, pismo złożono w placówce pocztowej na okres 7 dni, o czym powiadomiono adresata pozostawiając w dniu 30 listopada 2006 roku w skrzynce oddawczej stosowną informację (awizo). Przesyłka jednak nie została odebrana i w dniu 8 grudnia 2006 roku listonosz ponownie pozostawił w placówce odbiorczej informację o nadejściu przesyłki (powtórne awizo), której termin odbioru upływał 15 grudnia 2006 roku. Przesyłka jednak nie została odebrana i w dniu 18 grudnia 2006 roku zwrócono ją do nadawcy. W dalszej kolejności Sąd wskazał, że skarżący mimo wezwania, nie uiścił wpisu od skargi w wyznaczonym terminie. W tej sytuacji Sąd zastosował art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) dalej u.p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona opłata. W dalszej kolejności Sąd przywołał art. 73 u.p.p.s.a. w myśl którego w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres 7 dni w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję. Po bezskutecznym upływie 7 dni listonosz umieszcza powtórne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki przez kolejne 7 dni w placówce pocztowej. W przypadku nieodebrania przesyłki, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, jak argumentował Sąd, skutek doręczenia skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu nastąpił w dniu 15 grudnia 2006 roku, a zatem termin do opłacenia skargi upłynął w dniu 22 grudnia 2006 roku. Skarżący jednak w tym terminie nie uiścił stosownej opłaty. W tej sytuacji Sąd zastosował art. 220 § 3 u.p.p.s.a. i art. 58 § 1 punkt 3 tej ustawy oraz orzekł o odrzuceniu skargi.
2. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.P. zaskarżył wskazane powyżej postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. w związku z art. 70 § 2 tej ustawy oraz art. 73 poprzez niezasadne odrzucenie wywiedzionej skargi będące konsekwencją uznania, iż doręczenie zastępcze pierwszego pisma w toku postępowania sądowadministracyjnego jest równoznaczne z prawidłowym doręczeniem skutkującym pouczeniem wynikającym z art. 70 § 2 u.p.p.s.a. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej domagał się uchylenia postanowienia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi było pierwszym doręczeniem w rozpoznawanej sprawie, a zatem skarżący nie został pouczony o skutkach niezawiadomienia Sądu o zmianie adresu. W ocenie autora skargi kasacyjnej nieuprawnionym było twierdzenie Sądu, że w rozpoznawanej sprawie skuteczne było doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 73 u.p.p.s.a. Podniesiono bowiem, że skarżący od dnia 13 listopada 2006 roku do dnia 15 grudnia 2006 roku przebywał na delegacji służbowej w Niemczech. Nie został również poinformowany przez Sąd o konieczności zawiadomienia Sądu o zmianie miejsca zamieszkania lub adresu do doręczeń. W tej sytuacji, zdaniem podatnika, Sąd nie miał podstaw do wydania postanowienia i odrzucenia skargi.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało ją oddalić. W pierwszej kolejności należy ocenić jako nieuzasadnione zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 73 u.p.p.s.a. oraz art. 70 § 2 tej ustawy. Wbrew bowiem twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd przy pierwszym doręczeniu, to jest w wezwaniu do uiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi, pouczył go o skutkach niewykonania obowiązku poinformowania sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania czy adresu do doręczeń (karta 45 punkt 5), czym nie naruszył art. 70 § 2 w związku z § 1 u.p.p.s.a.
Nie można zgodzić się także z poglądem autora skargi kasacyjnej, stosownie do którego podstawę odrzucenia skargi stanowiła fikcja prawna doręczeń, o jakiej mowa w art. 73 u.p.p.s.a. Zakłada ona, że treść doręczonej w ten sposób przesyłki, jest adresatowi znana w całości. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie kwestionuje natomiast dokonania zastępczego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu w trybie art. 73 u.p.p.s.a., które było jednocześnie pierwszym doręczeniem w sprawie i zawierało pouczenie o skutkach niepoinformowania Sądu o zmianie miejsca zamieszkania, czy adresu do doręczeń. Treść tego pisma zgodnie z fikcją prawną doręczenia z art. 73 u.p.p.s.a. była więc skarżącemu znana w dniu, w którym nastąpił skutek doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu, to jest w dniu 15 grudnia 2006 roku. Nadto, skarżący kwestionując legalność objętego skargą kasacyjną postanowienia, nie wskazał przepisu, który w jego ocenie miałby zostać zastosowany przez Sąd w celu doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Natomiast ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje innego sposobu doręczenia, które mogłoby zostać zastosowany w analizowanym stanie faktycznym niż ten, o którym mowa w art. 73 u.p.p.s.a.
Przechodząc z kolei do wskazanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 58 § 1 punkt 3 u.p.p.s.a. należy ocenić, że i ten zarzut nie mógł zostać uznany za uzasadniony. W stanowiącym przedmiot skargi kasacyjnej postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M.P. z uwagi na nieuzupełnienie jej braku w wyznaczonym przez Sąd terminie poprzez nieuiszczenie wpisu od skargi pomimo wezwania do dokonania tej czynności. Tymczasem w analizowanym stanie faktycznym okoliczność nieuzupełnienia przez skarżącego braku skargi poprzez uiszczenie należnego wpisu jest bezsporna i nie została zakwestionowana przez autora skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w zaskarżonym postanowieniu słusznie zatem zastosował przepis art. 220 § 3 u.p.p.s.a. uprawniający do odrzucenia skargi, od której pomimo wezwania nie uiszczono wpisu oraz art. 58 § 1 punkt 3 u.p.p.s.a. pozwalający odrzucić skargę, której braków strona nie uzupełniła. Podstawę odrzucenia skargi w rozpoznawanej sprawie stanowiło zatem nieuzupełnienie jej braku w wyznaczonym przez Sąd terminie, poprzez uiszczenie wpisu, pomimo skutecznego doręczenia stronie wezwania do dokonania tej czynności.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło