IV SA/Wa 1426/06

WyrokWSA w Warszawie2007-01-26

Skład orzekający: sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji oczyszczalni ścieków została wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 Kpa). Organy nie zapewniły stronom możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co stanowi istotne uchybienie procesowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. ustalającą lokalizację oczyszczalni ścieków. Strony skarżące podnosiły zarzuty dotyczące m.in. naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu, uciążliwości związanych z lokalizacją oraz braku określenia strefy ochrony sanitarnej. Organy administracji obu instancji utrzymywały, że postępowanie było prowadzone prawidłowo, a strony miały możliwość udziału.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska,, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2007 r. sprawy ze skarg H. P., I. M. i H. F. na decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa (...) z dnia (...) maja 1993 r. nr (...) w przedmiocie lokalizacji oczyszczalni ścieków Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji Zaskarżoną decyzją z dnia (...) maja 1993r. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa (...) po rozpatrzeniu odwołania E. P., A. R., S. P., H. P. oraz J. J. od decyzji Prezydenta Miasta L. nr (...) z dnia (...) kwietnia 1993r. ustalającej lokalizację oczyszczalni ścieków na terenie Osiedla M. w N. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, iż: Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa (...) postanowieniem z dnia (...) czerwca 1992 r. orzekło o wyznaczeniu Prezydenta Miasta L. do wydania decyzji lokalizacyjnej w przedmiotowej sprawie. W dniu (...) kwietnia 1993 roku działając z upoważnienia Prezydenta L. Naczelnik Wydziału Architektury Urzędu Miasta w L. wydał decyzję nr (...) ustalającą lokalizację oczyszczalni ścieków na terenie Osiedla M. w N. wskazując, iż może ona powstać pod następującymi warunkami: - przestrzegania warunków postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego -wyłączenia z użytkowania mieszkalnego budynek mieszkalny na działce - uzyskania zapewnienia Zakładu Energetycznego o dostawie energii elektrycznej dla potrzeb oczyszczalni. W uzasadnieniu decyzji podano, że jest ona zgodna z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta N. Uchwałą Rady Miejskiej w N. nr (...) z dnia (...) grudnia 1987r. która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym nr (...) pod poz. nr 85. W projekcie zmian planu inwestycja ta projektowana jest na terenie przeznaczonym pod oczyszczalnię ścieków. Lokalizacja ta została pozytywnie zaopiniowana przez Głównego Inspektora Sanitarnego, uzgodniona z Wydziałem Ochrony Środowiska i Leśnictwa Urzędu Wojewódzkiego w W.. Projektowana oczyszczalnia ścieków znajdować się będzie w strefie już istniejącej i czynnej od 3 lat przepompowni ścieków surowych dla osiedla M. w N.. Opinię o wyżej wspomnianej lokalizacji na zlecenie Głównego Inspektora Sanitarnego wydał rzeczoznawca dr inż. A. K.. Od decyzji tej odwołali się A. R., S. P., H. P., E. P. oraz J. J.. Odwołujący podnieśli, iż lokalizacja oczyszczalni ścieków w bezpośrednim sąsiedztwie ich gruntów rolnych i wynikające z tego uciążliwości ograniczają im swobodne uprawianie gruntów. Wskazali także, iż wyżej wymieniona decyzja nie określa wielkości strefy ochrony sanitarnej, która ma być ustalona dopiero po wybudowaniu oczyszczalni z czego jasno wynika, że nikt nie wie jakie będzie zagrożenie dla środowiska i naszych gruntów..Ponadto w ich ocenie lokalizacja oczyszczalni ścieków w bezpośrednim sąsiedztwie /około 130 m/ Osiedla M. będzie stanowić bezpośrednie zagrożenie dla mieszkańców Osiedla. E. P. zarzucił także skarżonej decyzji, iż "została wydana bez podstaw prawnych, gdyż projekt zmian planu zagospodarowania przestrzennego Miasta N. nie został jeszcze zatwierdzony. Ponadto decyzja nie spełnia wymogu formalnego, nie została opatrzona pieczęcią okrągłą. Koncepcja oczyszczalni nie uzyskała pozytywnej opinii Zakładu Budżetowego Wodociągów i Kanalizacji, bo nie uwzględniła istniejącej przepompowni ścieków, a więc uzasadnienie do decyzji nie jest prawdziwe. Wskazał ponadto, iż lokalizacja jest warunkowa, i zmusza do wyłączenia z użytkowania mieszkalnego budynku, który zajmuję on wraz z rodziną. Podczas opracowywania założeń Urząd Miejski wprowadził w błąd biuro projektów, podając, że budynek jednorodzinny nie będzie zamieszkały. Podniósł, iż nikt nie rozmawiał z nim w niniejszej sprawie. Rozpoznając sprawę na skutek wniesionych odwołań Kolegium Odwoławcze uznało, iż decyzja nr (...) z dnia (...) kwietnia 1993 r. wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta L. przez Naczelnika Wydziału Architektury Urzędu Miasta L. Prezydent Miasta L. nie narusza prawa. Przed wydaniem decyzji z dnia (...) kwietnia 1993r, organ I instancji spełnił również wymagania art. 10 § 1, Kpa " który nakazuje zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Poruszone przez E. P. zarzuty nie znalazły zatem potwierdzenia w zebranym materiale, z którego wynika, że skarżący brał udział w spotkaniu zorganizowanym przez Burmistrza Miasta N.. dnia (...) lutego 1993r. z którego spisano notatkę a H. K. stwierdziła, że chce, mimo, iż budynek jej znajduje się na granicy wstępnej strefy oczyszczalni nadal tam mieszkać. Ponadto 2 Zespół Orzekający zwraca uwagę, iż zaskarżona decyzja z dnia (...) kwietnia 1993 r. została oparta na właściwej podstawie prawnej oraz na materiałach dobrze przygotowanych. Pismo Prezydenta Miasta L. przy którym przesłano sprawę do Kolegium Odwoławczego zawiera ustosunkowanie się do zarzutów podnoszonych przez skarżących. Zarzuty pozostałych skarżących, że nie będą mogli korzystać ze swojej własności nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale. Skargę na powyższą decyzję wnieśli A. R., S. P., H. P., żądając jej uchylenia jako niezgodnej prawem. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż organ odwoławczy nie odniósł się do ich zarzutów wskazujących na naruszenie w trakcie postępowania art. 10 § 1 Kpa. poprzez niezapełnienie im czynnego udziału w trakcie postępowania i umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Tymczasem lokalizacja oczyszczalni ścieków w bliskim sąsiedztwie ich gruntów w znacznym stopniu ograniczy korzystanie z upraw roślinnych. Ponadto w ich ocenie zlokalizowanie jej w bliskim sąsiedztwie Osiedla M. (130 m) stanowić może zagrożenie dla jego mieszkańców. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W trakcie postępowania sądowego zmarł skarżący S. P.. Postanowieniem z dnia 26 października 1994r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe. Po wskazaniu jego następców prawnych skarżącego tj. i. M. i H. F., które podtrzymały skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lipca 2006r. podjął zawieszone postępowanie. Wobec cofnięcia skargi przez A. R., postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w zakresie jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art, 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ). Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższą regułą Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje jak słusznie podniosły strony skarżące wydane zostały z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 10 § 1 Kpa. Oceniając zaskarżone decyzje należy stwierdzić, że nie zostały one poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Z nadesłanych sądowi akt sprawy wynika, że skarżący nie zostali poinformowani o wszczęciu postępowania. W aktach nie ma też dowodu zawiadomienia skarżących o przysługującym im prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Twierdzenie organów, iż strony brały udział w postępowaniu administracyjnym nie znajduje zatem potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wskazać należy, iż znajdująca się w aktach sprawy notatka ze spotkania w dniu 1 lutego 1993r.w którym udział wzięli E. P. i H. K., na którą to powołuje się organ odwoławczy, dotyczy spotkania zorganizowanego przez Burmistrza Miasta N., a zatem organu, który nie rozpoznawał niniejszej sprawy. Zgodnie bowiem z postanowieniem Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa (...) z dnia (...) czerwca 1992 r. upoważnionym do prowadzenia sprawy był Prezydent Miasta L.. Ograniczenie postępowania do wydania decyzji w sprawie i ich doręczenia skarżącym oznacza, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 10 § 1 Kpa w związku z art. 61 § 4 Kpa Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. O ile jednakże chodzi o uchybienie przez organ orzekający zasadom określonym w art. 10 § 1 Kpa., to jest ono jednoznaczne. Poprzez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności przygotowawczych tego postępowania. Absencja strony w postępowaniu administracyjnym obejmuje zatem zarówno przypadki, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak i gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach przygotowawczych organu. Przy tym, to nie strona winna wykazać dostateczną aktywność, aby zapewnić dla siebie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 Kpa taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej. Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło