II SA/Ka 1813/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-03-01

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli doszło do samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania, a dalsza legalizacja jest niemożliwa ze względu na brak zgody wszystkich współwłaścicieli?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdy dalsza legalizacja jest niemożliwa z uwagi na brak wymaganej zgody wszystkich współwłaścicieli, jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Zaskarżona decyzja, mimo wadliwego uzasadnienia, odpowiadała prawu w tym zakresie.
Stan faktyczny
Współwłaściciele budynku zwrócili się do organów administracji o zbadanie legalności prac budowlanych prowadzonych przez innego współwłaściciela, R.K., które miały prowadzić do uszkodzeń budynku i zmiany sposobu jego użytkowania. R.K. dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na parterze na sklep spożywczy oraz urządził piwiarnię w piwnicy, bez wymaganych pozwoleń i zgody pozostałych współwłaścicieli. Organy administracji wydały decyzje nakazujące przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, które zostały zaskarżone przez R.K. do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędzia NSA (del.) Łucja Franiczek Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2004 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę W piśmie z dnia [...] r. ( data wpływu [...] r.) E. i J.K., B. i J. K. oraz P. i B. W. – będący współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] – zwrócili się do Prezydenta K. o zbadanie legalności prac budowlanych prowadzonych przez innego współwłaściciela – R. K. – w budynku położonym na tej nieruchomości, na które to roboty nie wyrażają oni zgody, gdyż powodują one uszkodzenia budynku. Dokonane w dniu [...] r. oględziny wykazały, iż R.K. bez wymaganego zezwolenia zmienił sposób użytkowania dawnych pomieszczeń mieszkalnych na parterze przeznaczając je na sklep spożywczy, nadto w piwnicy, również bez zezwolenia, urządził piwiarnię. Zmiany te łączyły się z prowadzonymi samowolnie robotami budowlanymi. Wedle twierdzeń inwestora prace budowlane zostały zakończone w [...] r., uczestnicy zaś twierdzili, iż było to w [...] r. Podobny był wynik kilku dalszych oględzin. Pismem z dnia [...] r., skierowanym do Prezydenta K., R. K. zwrócił się o wydanie pozwolenia na użytkowanie w/w sklepu spożywczego i baru. Dnia [...] r. został wezwany o dołączenie zgody wszystkich współwłaścicieli budynku na zmianę sposobu użytkowania, projektu budowlanego – inwentaryzacji technicznej – uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą ds. sanitarnoepidemiologicznych, bhp i ergonomii. Dokumenty te ( oprócz zgody współwłaścicieli budynku ) dołączył przy pismach z dnia [...] r. i z dnia [...] r. Dnia [...] r. akta sprawy zostały przekazane Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. celem załatwienia, zgodnie z właściwością rzeczową, kwestii legalności zmian budowlanych w spornym budynku, w tym m.in. samowolnej zmiany sposobu użytkowania mieszkania na parterze na sklep, wyburzenia ścianki działowej w tym pomieszczeniu, samowolnie wykonanych schodów z zaplecza sklepu. Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. powiadomił. iż wydanie decyzji opartej o przepis art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) uważa za bezprzedmiotowe "wobec przekazania wymaganych dokumentów do Urzędu Miasta K.". Nadto, stwierdził, że w trakcie oględzin nie udało się ustalić daty wyburzenia ściany, zaś uszkodzeń budynku nie stwierdzono. Natomiast samowolnie wykonane schody zrealizowane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną, co pozwala na ich użytkowanie. Jak wynika nadto z akt administracyjnych, już [...] r. Prezydent Miasta K. wydał decyzję nakazującą R. K. wstrzymanie robót budowlanych przy adaptacji pomieszczeń piwnic i parteru w spornym obiekcie i zobowiązał go do przedłożenia dokumentacji pozwalającej na wydanie decyzji o kontynuacji robót i decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu. Nadto w aktach znajduje się postanowienie tegoż organu z dnia [...] r. zawieszające to postępowanie do czasu przedłożenia zgody wszystkich współwłaścicieli budynku na dokonanie prac. W piśmie z dnia [...] r. Kierownik Referatu Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta K. stwierdził w tym względzie, że nie wykonanie przez inwestora wskazanych obowiązków oraz samowolne przystąpienie do użytkowania pomieszczeń uznane zostały za powody uzasadniające pogląd o bezprzedmiotowości owego postępowania. W takim stanie sprawy Prezydent K. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 59 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), zwanej dalej prawem budowlanym lub prawem budowlanym z 1994 r, udzielił R.K. pozwolenia na użytkowanie sklepu ogólnospożywczego usytuowanego na poziomie parteru budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w K., zaznaczając, iż nie obejmuje ono pozwolenia na użytkowanie baru w piwnicy tego budynku. W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia podał, iż opierając się na odpisie księgi wieczystej, projekcie budowlanym stanu istniejącego po modernizacji przedmiotowych pomieszczeń, pozytywnej opinii rzeczoznawczy ds. sanitarnohigienicznych, oświadczeniu organów ochrony pożarowej, inspekcji pracy i inspekcji sanitarnej i na wynikach oględzin dokonanych w dniu [...] r., doszedł do przekonania, iż obiekt spełnia wymagania stawiane przez przepisy prawa budowlanego. W tej materii powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1987 r. ( Gazeta A z [...] r., nr [...], str. [...]), wedle którego pozwolenie na użytkowanie obiektu ma jedynie na celu ustalenie powyższej okoliczności i dlatego też dalsze sporne kwestie między współwłaścicielami winny być rozstrzygnięte na drodze postępowania cywilnego. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia E.K., J.K., B.K. i P.W. zarzucili, iż organ nadzoru budowlanego nie zajął stanowiska w zakresie popełnionej przez R. K. samowoli budowlanej. Zanegowali też stanowisko zajęte w decyzji, jakoby inwestor dokonał modernizacji pomieszczeń użytkowanych obecnie jako sklep. Stwierdzili także, że doszło do naruszenia substancji budynku. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 59 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że w przedmiocie legalności robót prowadzonych przez R. K. oraz legalności użytkowania spornych części obiektu wypowiedział się właściwy organ, a mianowicie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., który w pismach z dnia [...] r. i [...] r. nie znalazł podstaw do podjęcia postępowania administracyjnego w zakresie samowoli budowlanej i niewłaściwego utrzymania obiektu. W konsekwencji podzielił Wojewoda stanowisko organu I instancji, iż spór pomiędzy inwestorem a odwołującymi się ma charakter cywilnoprawny. W następstwie wniesionej na powyższą decyzję Wojewody [...] przez P.W., B.K., E. K. i J.K. skargi do sądu, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 11 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 349/00 stwierdził jej nieważność oraz nieważność poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Uzasadniając to orzeczenie Sąd stwierdził, że poddane jego kontroli decyzje zapadły częściowo bez podstawy prawnej, a częściowo z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem Sądu przedmiotem postępowania administracyjnego była w rozpatrywanej sprawie "samowola budowlana obejmująca zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia mieszkalnego na sklep usytuowany w poziomie parteru budynku". Zajęto też w tym wyroku stanowisko, że bez względu na czas wykonanych w związku ze zmianą przeznaczenia przedmiotowego pomieszczenia robót budowlanych, w sprawie będą miały zastosowanie przepisy prawa budowlanego obecnie obowiązujące tj. prawa budowlanego z 1994 r. Dalej NSA stwierdził, że skoro R. K. nie dysponował ani decyzją o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania, ani pozwoleniem na budowę w przedmiocie robót, które taką zmianę w danym lokalu warunkowały, to sprawa powinna być rozstrzygnięta zgodnie z treścią art. 71 ust. 3 prawa budowlanego, który m.in. upoważnia właściwy organ do wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu lub jego części. Taki też zdaniem tego Sądu "sposób likwidacji popełnionej samowoli należało zastosować w niniejszej sprawie". Zdaniem NSA sprawa powinna zostać w pierwszej kolejności zakończona w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego w przepisanej formie procesowej, co w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło. Stwierdził Sąd także, że bez znaczenia dla wyniku rozpatrywanej sprawy pozostaje postępowanie prowadzone jeszcze w [...] r. w przedmiocie "samowolnej adaptacji pomieszczeń piwnic i parteru budynku" o jakich mowa w niniejszej sprawie. Zwrócił też NSA uwagę, że nie było w rozpatrywanej sprawie materialnoprawnych podstaw do wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, określonych w art. 55 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, a to z tego względu, iż nie zostały wcześniej wydane decyzje oparte o przepisy art. 51 i art. 71 ust. 3 tego prawa. W konkluzji tego uzasadnienia Sąd stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające powinny podjąć przepisane działanie zmierzające do likwidacji skutków samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń. W związku z treścią wyżej omawianego wyroku akta zostały przekazane przez organ architektonicznobudowlany Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K., który decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ( znak [...]) wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 r. i art. 104 kpa, nakazał R.K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń na parterze budynku przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na sklep spożywczy R. K. dokonał w [...] r., czym naruszył treść art. 71 ust. 1 prawa budowlanego. Sklep ten użytkuje od [...] r. Z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie tego sklepu wystąpił w [...] r. ale nie przedłożył zgody pozostałych współwłaścicieli budynku na takie wykorzystanie spornych pomieszczeń. Dalej organ I instancji stwierdził, że sposób likwidacji popełnionej samowoli został wskazany w/w wyroku NSA z dnia 11.12.2001 r. sygn. akt II SA/Ka 349/00. W odwołaniu od tej decyzji R.K. wniósł o jej uchylenie jako wydanej jego zdaniem z naruszeniem art. 71 ust. 3 i art. 51 ust. 1 prawa budowlanego przez niewłaściwą ich wykładnię i zastosowanie. W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że prace remontowe i modernizacyjne w budynku prowadził od [...] r. w oparciu o dokumentację złożoną w [...]r. w Urzędzie Miasta K. Zgłosił też w tym Urzędzie prace "remontowe" polegające na wydzieleniu niezależnego wejścia do budynku od strony frontowej oraz na odtworzeniu pierwotnego układu piwnic i wejścia do piwnic schodami zewnętrznymi od strony północnej ściany szczytowej, Prace te jako nie wymagające pozwolenia na budowę zostały "przyjęte" przez wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta K. pismem z dnia [...] r. Potwierdzenie zgłoszenia tych prac wynika też z pisma tego Urzędu z dnia [...] r. Również później wszystkie orzekające organy stwierdzały, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, a w ich trakcie nie doszło do naruszenia substancji budynku. Dalej odwołujący się zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią art. 71 ust. 3 prawa budowlanego nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania ma charakter uznaniowy, a nie obligatoryjny. W kwestionowanej decyzji przesłanki takiego orzeczenia nie zostały natomiast wskazane, czym naruszono też wytyczne zawarte w zapadłym w tej sprawie wyroku NSA z dnia 11 grudnia 2001 r. W szczególności z uzasadnienia decyzji nie wynika aby rozważono przy jej wydaniu cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a zwłaszcza wcześniejsze, korzystne dla odwołującego się decyzje. Zarzucono nadto, że doszło do naruszenia treści art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z tego względu, że przepis ten odsyła do treści art. 50 ust. 4 tego prawa, a jedyne w tym przedmiocie orzeczenie zawierała decyzja Prezydenta K. z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 prawa budowlanego. Uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdził, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymagała zezwolenia właściwego organu. Wiązała się ona bowiem ze zmianą warunków bezpieczeństwa p.poż., zdrowotnych i sanitarnych. Zgody takiej odwołujący się nie posiadał. Konsekwencją samowolnego działania jest natomiast obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. Powołał się też organ odwoławczy na treść art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11 maja 1995 r. ( Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm. – zwanej dalej ustawą o NSA ). W skardze do sądu na przedmiotową decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego R. K. wniósł o stwierdzenie jej nieważności względnie o jej uchylenie jako wydanej jego zdaniem zarówno z naruszeniem przepisów postępowania tj. treści art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa jak i przepisów prawa materialnego tj. treści art. 103 ust. 2 i art. 51 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 r. W uzasadnieniu skargi zrelacjonowano dotychczasowy przebieg postępowania akcentując jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że organ architektoniczno budowlany przyjął zgłoszenie przeprowadzonych robót remontowych i modernizacyjnych, co oznacza, że na przeprowadzenie tych robót organ ten wydał pozwolenie. Dalej skarżący zaprzeczył, aby dokonał zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na parterze budynku na sklep. Pomieszczenia te były już bowiem wykorzystywane od kilkudziesięciu lat na prowadzenie różnego rodzaju działalności handlowej, on zaś jedynie je wyremontował i adaptował do dalszego takiego ich wykorzystania. Wcześniej sprzedawano w nich m.in. pieczywo i był prowadzony Kiosk "Ruchu". W tym zakresie, pomimo zgłoszonych przez niego zastrzeżeń, sprawa nie została jednak należycie wyjaśniona. Zdaniem skarżącego brak byłoby podstaw do nakazania mu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń nawet gdyby przyjąć, że istotnie taka zmiana miała miejsce. Uzasadniając to stanowisko powołał skarżący okoliczności i argumenty formułowane już wcześniej w jego odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana nadto z rażącym naruszeniem treści art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. Gdyby bowiem przyjąć, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania to mogło dojść do tego tylko w [...] r. To zaś przesądza zdaniem skarżącego, że do jej likwidacji powinny być stosowane przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Podtrzymany został nadto sformułowany już w odwołaniu zarzut wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania z naruszeniem treści art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 4 prawa budowlanego z 1994 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko akcentując związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 11 grudnia 2001 r. Uczestnicy postępowania E. K., J.K. i B.K. na rozprawie sądowej w dniu 27 lutego 2004 r. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja pomimo niedostatecznego uzasadnienia odpowiada zdaniem Sądu, co do zasady obowiązującemu prawu, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ) . W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 30 obowiązującej w czasie orzekania przez organy obu instancji ustawy o NSA ocena prawna wyrażona w w/w wyroku Sądu z dnia 11 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 349/00 wiązała te organy przy orzekaniu w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie też z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 127 ze zm. zwanej dalej ustawą P.w.u.p.) oceną tą był też związany Sąd przy forowaniu niniejszego wyroku. To zaś oznacza, że za bezskuteczne należy uznać zarzuty skargi, iż nie doszło do zmiany przeznaczenia objętych postępowaniem pomieszczeń mieszkalnych bez wymaganego pozwolenia oraz, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r. a nie przepisy prawa budowlanego z 1994 r. Zarówno organy orzekające jak i Sąd byli też związane stanowiskiem NSA, że samowolna zmiana sposobu użytkowania powinna zostać zlikwidowana w trybie art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 r. oraz, iż bez znaczenia dla wyniku rozpoznawanej sprawy pozostaje postępowanie prowadzone jeszcze w [...] r. w przedmiocie samowolnej adaptacji pomieszczeń piwnic i parteru budynku. Należy też zwrócić uwagę, że przedmiotem poddanych obecnie kontroli Sądu orzeczeń organów nadzoru budowlanego jest przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń na parterze budynku przy ul. [...] w K. a nie prace budowlane, które były w tych pomieszczeniach wykonane. O przedmiotowych robotach budowlanych w decyzjach tych nie ma bowiem w ogóle mowy. W Konsekwencji przy uwzględnieniu dodatkowo treści art. 134 § 2 ustawy P.p.s.a. poza rozstrzygnięciem Sądu w niniejszym wyroku pozostaje kwestia, czy prace te były istotnie prowadzone w oparciu o dokonane przez skarżącego oraz przyjęte i zaakceptowane przez organy budowlane zgłoszenie, czyli za zgodą tych organów, na co powołuje się skarżący i na co wskazywałyby ewentualnie treść znajdującego się w aktach administracyjnych ( w kserokopii ) pisma z dnia [...] r. nr [...] podpisanego przez Kierownika Referatu Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta K. oraz treść dołączonego do skargi ( w kserokopii ) pisma skarżącego do Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] r. Pomijając już związanie Sądu omówionym wyżej wyrokiem NSA należy stwierdzić, że nie zasługuje na wiarę twierdzenie skarżącego jakoby nie dokonał on samowolnej zmiany przeznaczenia pomieszczeń mieszkalnych na parterze na sklep spożywczy. Przede wszystkim należy podnieść, że zarzut ten został zgłoszony pierwszy raz dopiero w skardze i z tego względu należy go uznać za spóźniony. Nadto twierdzeniu temu przeczy zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Już ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu z prowadzonej dla objętej postępowaniem nieruchomości Księgi wieczystej nr [...] Sądu Rejonowego w K. wynika, że działka jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. O remontowaniu "mieszkania nr [...]" a nie lokalu użytkowego mowa jest też w dołączonym do skargi piśmie skarżącego z dnia [...] r. Skarżący twierdzi też w tym piśmie, że "mieszkanie" to wykupił "jako pustostan" w [...] r. Również mieszkania a nie lokalu użytkowego dotyczy dołączony do tego pisma projekt techniczny. O samowolnej zmianie tych pomieszczeń mieszkalnych na sklep spożywczy świadczy też m.in. treść protokołów oględzin z dnia [...] r. ( karta 55 akt adm.) z dnia [...] r. ( karta 48 akt adm.), z dnia [...] r. ( karta 41 ) oraz z dnia [...] r. ( karta 29 akt I i II instancji ). Z protokołu oględzin z dnia [...] r. wynika nadto, że sklep spożywczy funkcjonuje w tym mieszkaniu od [...] r. Nawet gdyby przyjąć, jak twierdzi skarżący, że w mieszkaniu tym już wcześniej tj. jeszcze przed nabyciem przez skarżącego udziałów we własności nieruchomości, było sprzedawane pieczywo a później funkcjonował kiosk "Ruchu", to nie zostało wykazane aby działo się tak za zgodą właściwego terenowego organu administracji państwowej, udzielonej w trybie art. 44 prawa budowlanego z 1974 r. Tym samym skarżący nie wykazał, że w sensie prawnym doszło już wcześniej do zmiany sposobu przeznaczenia tych pomieszczeń. Należy też zważyć, że w świetle treści art. 71 ust. 1 i 2 prawa budowlanego z 1994 r., za wymagającą pozwolenia zmianę sposobu użytkowania tych pomieszczeń, należałoby też zresztą uznać zmianę ich przeznaczenia z Kiosku "Ruchu" na sklep spożywczy. Nie można podzielić także zdaniem Sądu stanowiska skarżącego jakoby przeciwko wydanemu nakazowi przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania objętych postępowaniem pomieszczeń przemawiała treść art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 4 prawa budowlanego. Po pierwsze Sąd nie podziela poglądu jakoby po upływie terminu określonego w drugim z tych przepisów nie było możliwe wydanie decyzji opartej na treści pierwszego przepisu. Nadto zgodnie z treścią art. 71 ust. 3 przepisy te stosuje się tylko odpowiednio. Możliwość zastosowania treści art. 51 ust. 1 – 3 z pominięciem unormowania z art. 50 ust. 4 wynika też z art. 51 ust. 4 omawianego aktu prawnego. Należy też zważyć, że decyzja Prezydenta K. z dnia [...] r. na którą skarżący w tym względzie się powołuje, nie była wydana w trybie art. 50 ust. 4 prawa budowlanego z 1994 r. W konsekwencji nie może budzić wątpliwości ustalenie organów obu instancji ( przesądzone zresztą wydanym w tej sprawie wyrokiem NSA ), że skarżący dopuścił się samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych pomieszczeń mieszkalnych. Skoro do zmiany tej doszło w [...] r. to w sprawie mają niewątpliwie zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994 r. tj. treść art. 71 i 51 tego aktu prawnego. W związku z treścią art. 71 ust. 3 tego prawa oraz treścią skargi należało odpowiedzieć przy tym na pytanie czy organy orzekające mogły zalegalizować dokonaną przez skarżącego samowolną zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych, czy też w stanie faktycznym i prawnym sprawy mogły orzec jedynie o nakazie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Stosując odpowiednio treść art. 51 ( w zw. z treścią art. 71 ust. 3 ) rozstrzygnięcie tej kwestii sprowadza się zdaniem Sądu do odpowiedzi na pytanie czy możliwe było doprowadzenie istniejącego stanu użytkowania do stanu zgodnego z prawem. Na pytanie to należało udzielić zdaniem Sądu odpowiedzi negatywnej. Jak wynika bowiem z treści art. 71 ust. 1 w postępowaniu w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części stosuje się odpowiednio przepisy art. 32 omawianego prawa. Z art. 32 ust. 4 pkt 2 wynika zaś, że przesłanką uzyskania pozwolenia na budowę czyli i pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części obiektu budowlanego jest prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W sytuacji gdy budynek stanowi współwłasność w częściach ułamkowych i nie doszło w nim do wyodrębnienia własności poszczególnych lokali, służących wyłącznie do użytku ich właścicieli ani też do prawnego podziału budynku do użytkowania między poszczególnych współwłaścicieli, przedmiotowe prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy ocenić na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o współwłasności. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu z Księgi wieczystej nr [...] SR w K., udział skarżącego we własności nieruchomości przy ul. [...] nr [...] wynosił ( wraz z udziałem jego żony P.K. ) [...] części. Gdyby zatem nawet przyjąć, że zmiana przeznaczenia części budynku stanowi czynność nie przekraczającą zakresu zwykłego zarządu, to i tak skarżący nie mógłby decydować sam o dokonaniu takiej czynności ( w zw. z art. 200 Kc ). To zaś oznacza, że brak było podstaw prawnych do wydania mu zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku. Z tego też względu w stanie faktycznym i prawnym sprawy nie było praktycznej możliwości doprowadzenia aktualnego, spowodowanego samowolnie przez skarżącego, sposobu użytkowania objętych postępowaniem pomieszczeń mieszkalnych, do stanu zgodnego z prawem, w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Należy bowiem jednocześnie zważyć, że skarżący wezwany w postępowaniu administracyjnym do wykazania się zgodą pozostałych współwłaścicieli m.in. na zmianę przeznaczenia części pomieszczeń mieszkalnych, zgody takiej nie przedłożył. Jak wynika z powyższych rozważań, jedynym orzeczeniem jakie mogło zapaść w niniejszej sprawie w postępowaniu administracyjnym było orzeczenie o nakazie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania spornych pomieszczeń. Z tego też względu zasadne jest zdaniem Sądu stwierdzenie, że zaskarżona decyzja odpowiada co do zasady obowiązującemu prawu. Biorąc pod uwagę przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją nie było też zdaniem Sądu potrzeby przeprowadzenia w postępowaniu administracyjnym dodatkowych dowodów, co podnosi się w skardze, nie wskazując jednakże jakie to konkretnie dowody nie zostały przeprowadzone. Skarga jako zdaniem Sądu nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy P.w.u.p. Należy też stwierdzić, że jakkolwiek w pełni zasadne jest stanowisko skarżącego, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada treści art. 107 § 3, to w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na jej wynik w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy P.p.s.a. i tym samym na treść zapadłego wyroku. Zdaniem Sądu nie było też przeszkód do przeprowadzenia rozprawy sądowej w dniu 27 lutego 2004 r. Skarżący nie wykazał bowiem aby pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy nie mógł wziąć w niej udziału. Przedłożenie za usprawiedliwienie niestawiennictwa jedynie druku L-4 z którego nie wynikało, że nie może on stawić się w Sądzie i uczestniczyć w rozprawie Sąd uznał bowiem za niewystarczające. Skarżący nie stawił się bowiem na poprzedniej rozprawie dnia 20 stycznia 2004 r., która z tego powodu została odroczona. Wezwany przez Sąd do przedłożenia zaświadczenia lekarskiego poświadczającego jego nagłe zachorowanie i niemożność stawienia się w Sądzie skarżący przedłożył też tylko druk L-4, z którego te okoliczności nie wynikały. W konsekwencji Sąd uznał w tym względzie zachowanie skarżącego za zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania sądowego. Dlatego też kolejnego wniosku o odroczenie rozprawy nie uwzględnił ( mając też na uwadze treść art. 7 ustawy P.p.s.a.). su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło