II OSK 233/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-01-26
Skład orzekający: Alicja Plucińska-Filipowicz, Andrzej Gliniecki, Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania pozwolenia na broń palną bojową jest uzasadniona, gdy wnioskodawca powołuje się na prowadzenie działalności gospodarczej i obawę o swoje bezpieczeństwo, a jedynym konkretnym zdarzeniem wskazującym na zagrożenie był napad z użyciem broni w 1999 r.?Ratio decidendi
Prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i nie należy do praw konstytucyjnych. Organy Policji mają ustawowe upoważnienie do oceny, czy okoliczności powoływane przez wnioskodawcę uzasadniają wydanie pozwolenia. Ocena, co stanowi realne zagrożenie dla życia lub zdrowia, leży poza sferą kontroli legalności aktu administracyjnego, o ile spełnione są podstawowe zasady prawa. Wnioskodawca nie wykazał ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia, a zdarzenie z 1999 r. było incydentalne.Stan faktyczny
L. S. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji. Decyzja ta utrzymywała w mocy odmowę wydania pozwolenia na broń palną bojową, argumentując brak uzasadnionych okoliczności wskazujących na ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. Skarżący powoływał się na prowadzenie działalności gospodarczej i napad z 1999 r. jako dowód realnego zagrożenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od skarżącego na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki ( spr.) sędzia NSA Jolanta Sikorska Protokolant Krzysztof Tkacz po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 785/05 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od skarżącego L. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 785/05 oddalił skargę L. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r., którą Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu odmówił L. S. wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej, na podstawie art. 10 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), dalej zwanej ustawą o broni i amunicji.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organów I i II instancji, odmowa wydania pozwolenia na posiadanie broni, nastąpiła z powodu braku okoliczności uzasadniających wydanie takiego pozwolenia. Organy nie dopatrzyły się w okolicznościach podawanych przez wnioskodawcę, aby stopień zagrożenia zdrowia lub życia jego był znacznie wyższy od zagrożenia na jakie narażeni są inni obywatele, znajdujący się w podobnej sytuacji. Prowadzenie działalności gospodarczej na własny rachunek z koniecznością dokonywania operacji finansowych, gotówkowych, czy też posiadanie znacznej ilości gotówki i konieczność konwojowania pieniędzy z przedsiębiorstwa do banku w godzinach wieczornych lub nocnych, w ocenie organów, nie stanowi okoliczności uzasadniających wydanie pozwolenia na posiadanie broni. Zdaniem organów, L. S. w uzasadnieniu swego wniosku, nie podał żadnych konkretnych faktów, gdyż za taki nie może być też uznany napad na terenie jego firmy w 1999 r., dokonany przy użyciu broni. Uprawnienie do posiadania broni można przyznać danej osobie tylko w przypadku realnego i stałego zagrożenia życia lub zdrowia wnioskodawcy. Tymczasem wnioskodawca nie informował nigdy właściwych organów o jakichkolwiek przestępstwach popełnionych na jego szkodę ani o zdarzeniach, z których wynikałoby, że może stać się ofiarą zamachu.
Fakt posiadania mienia znacznej wartości, przemieszczanie się wysokiej klasy samochodem, czy też zamieszkiwanie w domu położonym z dala od innych zabudowań, jako okoliczności uzasadniające posiadanie pozwolenia na broń, oparte są w przypadku wnioskodawcy, jedynie na subiektywnym przekonaniu o jego zagrożeniu osobistym, na podstawie domniemań, czy istnienia hipotetycznych zagrożeń. W sprzedaży znajdują się środki ochrony osobistej, niepodlegające reglamentacji, również skuteczne, a niosące – w przypadku błędnej oceny sytuacji – o wiele mniej negatywne skutki tak dla osoby, wobec której ich się użyje, jak i dla osoby je stosującej.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2005 r. pełnomocnik L. S. zarzucił naruszenie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, wnioskując tym samym o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącego, organ błędnie ocenił okoliczności uzasadniające wystąpienie jego o wydanie pozwolenia na broń. Istnieje realne niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia skarżącego w okolicznościach podanych we wniosku, czego dowodem mógł być napad z użyciem broni w 1999 r. Stwierdzenia organów odmawiających wydania pozwolenia na posiadanie broni, stoją w sprzeczności z ratio legis przepisów regulujących wydawanie pozwoleń na broń. Wydanie pozwolenia na broń, ma na celu umożliwienie obywatelom natychmiastowe odparcie zamachu na życie lub zdrowie, jak i zabezpieczyć ich przed zdarzeniami przyszłymi i niepewnymi. Z uzasadnienia organów zaś można wnosić, że wniosek o wydanie pozwolenia byłby jedynie wtedy uzasadniony, gdyby wnioskodawca był cyklicznie i w krótkich odstępach czasu ofiarą przestępstw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wyrokiem z dnia 19 października 2005 r. uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżane rozstrzygnięcie zostało oparte na należycie zgromadzonym materiale dowodowym. Organy właściwie oceniły przytoczone przez skarżącego okoliczności faktyczne w aspekcie zagrożenia życia lub zdrowia. Skarżący nie udokumentował takiego zagrożenia. Zdarzenie z 1999 r. było jednorazowe i incydentalne. Miejsce zamieszkania wnioskodawcy, czy postrzeganie go przez innych jako osoby majętnej, nie może stanowić wystarczających okoliczności do wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej. Odczucia skarżącego o realnym zagrożeniu są więc subiektywne. Zaskarżana decyzja w ocenie Sądu, odpowiada prawu.
Od powyższego wyroku pełnomocnik L. S. złożył skargę kasacyjną, zarzucając zaskarżanemu wyrokowi:
– naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezastosowaniu tego przepisu, pomimo spełnienia przesłanek;
wnosząc w związku z powyższym o:
– uchylenie zaskarżanego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania,
– zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podobnie, jak i wcześniej w odwołaniu i skardze podnosi się to, iż w okolicznościach podawanych przez skarżącego, istnieje szereg czynników zwiększających ryzyko ataku i zagrożenia jego zdrowia, życia i mienia, wyróżniających go na tle ogółu społeczeństwa. Skoro zagrożenie mienia, zdrowia i życia skarżącego w 1999 r. było realne, tym bardziej więc jest ono realne dzisiaj. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, przesłanki do wydania pozwolenia na posiadanie broni, w niniejszej sprawie zostały spełnione.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wnosząc jednocześnie o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut naruszenia przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, co odpowiadałoby jednej z ustawowych podstaw skargi kasacyjnej, zamieszczonej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powołanej dalej jako ppsa, nie znajduje uzasadnienia w materiałach sprawy.
Stan faktyczny sprawy (okoliczności, na które powołuje się skarżący), został przez organ, co wynika z uzasadnienia zaskarżanego wyroku, prawidłowo ustalony, czego również nie kwestionuje skarżący. Wątpliwości natomiast budzi jedynie ocena tego materiału dowodowego, dokonana przez organ a następnie ocena zaskarżanej decyzji przez Sąd. Nie ulega wątpliwości, że prawo do posiadania broni w Polsce należy do sfery ściśle reglamentowanej przez państwo.
Zgodnie z art. 5 i 41 ust. 1 Konstytucji RP państwo (Rzeczpospolita Polska) "zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli". Prawo do posiadania broni w Polsce nie należy do praw i wolności chronionych konstytucyjnie. W świetle powyższych uwarunkowań prawnych, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, jedynie organy Policji są uprawnione do wydawania pozwoleń na broń. Organy te są również ustawowo upoważniane do oceny, czy okoliczności, które powołuje osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia, uzasadniają jego wydanie. Ustawodawca w przepisach również nie określił, jakie to okoliczności mogą uzasadniać wydanie pozwolenia na broń, tym samym pozostawiając to w całości ocenie organów Policji. Jak wynika z dotychczasowej praktyki orzeczniczej, okolicznościami uzasadniającymi wydanie pozwolenia na broń jest realne istnienie zagrożenia życia, zdrowia, mienia na poziomie ponadprzeciętnym – w stosunku do osoby ubiegającej się o wydanie pozwolenia.
Kontrola sądowa decyzji administracyjnych, sprawowana jest pod względem zgodności ich z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych), trudno więc w ramach tak określanej kognicji, kwestionować ocenę okoliczności dokonywaną przez organy Policji. Ocena tego co jest realnym zagrożeniem dla życia lub zdrowia konkretnej osoby, leży poza sferą kontroli legalności aktu administracyjnego, jeżeli spełnia ona wszystkie podstawowe zasady określone w przepisach prawa.
Nie ma więc podstaw, aby można zaskarżonemu wyrokowi zarzucić naruszenie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezastosowaniu tego przepisu, pomimo spełnienia przesłanek.
Przepis ten w niniejszej sprawie został zastosowany właściwie, na tyle na ile pozwala jego brzmienie. natomiast odmowa wydania pozytywnej decyzji, wynika wyłącznie z oceny okoliczności sprawy, dokonanej w ramach swobodnego uznania przez uprawnione do tego organy. Ocena okoliczności dokonana w tej sprawie, nie odbiega od innych w podobnych sprawach (wyrok NSA z dnia 24 września 2003 r. III SA 2826/01, Lex nr 148951;wyrok NSA z dnia 12 lutego 2003 r. III SA 1515/01, Lex nr 137797; wyrok NSA z dnia 6 września 2002 r. III SA 3554/00, Lex nr 159207).
Zaskarżany wyrok w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu, chociaż nie odpowiada skarżącemu z uwagi na zbyt restrykcyjne, jego zdaniem, stosowanie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Przyjęcie jednak kryteriów oceny okoliczności uzasadniających wydanie pozwolenia na broń, proponowanych przez pełnomocnika skarżącego, równałoby się niemalże z przyjęciem zasady powszechnej dostępności do legalnego posiadania broni w Polsce, czego nie dałoby się pogodzić z przepisami obecnie obowiązującej Konstytucji RP.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ppsa oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło