III SA/Łd 488/05

Dnia 17 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Asesor WSA Ewa Alberaciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2005 roku przy udziale sprawy ze skargi B.D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] nr [...]. ?>III SA/Łd 488/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Nr [...] znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. nr 90 poz. 575, nr 106 poz. 668 i nr 117 poz. 756, z 1999 r. nr 70, poz. 778, z 2000 r. nr 12 poz. 136 i nr 120 poz. 1268, z 2001 r. nr 11 poz. 84, nr 29, poz. 320, nr 42 poz. 473, nr 63 poz. 634, nr 125 poz. 1367, nr 126 poz. 1382, nr 128 poz. 1407 i 1408 z 2002 r. nr 37 poz. 329 i nr 74 poz. 676, z 2004 r. Nr 273 poz. 2703) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U, nr 132 poz. 1115) i art. 138 § l pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] znak: [...] nie stwierdzającej choroby zawodowej pod postacią: przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat u B.D., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanej dalej "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego konieczne jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej wydane przez upoważnioną zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia jednostkę orzeczniczą. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż z analizy przebiegu zatrudnienia i narażenia zawodowego wynika, że B.D. była zatrudniona w latach 1968-2002 na stanowisku nauczyciela w pełnym wymiarze godzin dydaktycznych w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy (z przerwą od 1 września 2001 r. do 31 sierpnia 2002 r. - urlop dla poratowania zdrowia). Aktualnie przebywa na emeryturze. Ostatnie jej miejsce pracy to Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia w Z. B.D. została skierowana na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza otolaryngologa (Samodzielny Publiczny ZOZ Poradni Laryngologicznej w P., ul. A nr 68) po zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej dokonanego przez ww. w dniu 22 marca 2004r. Badania specjalistyczne wykonano w uprawnionych (zgodnie z przepisami § 5 wymienionego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów) do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach orzeczniczych I i II stopnia tj. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., ul. B 61/63 oraz na wniosek strony w trybie odwoławczym w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł., ul. C 8. W wyniku badań specjalistycznych przeprowadzonych przez ww. placówki zainteresowana uzyskała dwukrotnie orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Orzeczenie [...] z dnia [...] (po konsultacji laryngologicznej, foniatrycznej oraz badaniu dodatkowym - rtg zatok i videostroboskopowym) stwierdza w ustaleniu klinicznym zaburzenia czynnościowe głosu o typie dysfonii hyperfunkcjonalnej, przewlekły nieżyt krtani oraz zmiany zapalne prawej zatoki szczękowej. W treści uzasadnienia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej podano: "zmiany stwierdzone u badanej są następstwem zmian zapalnych zatok oraz przewlekłego procesu zapalnego błony śluzowej krtani". Orzeczenie lekarskie Przychodni Chorób Zawodowych IMP Nr [...] z dnia [...] (po konsultacji laryngologicznej) stwierdza przewlekły nieżyt krtani oraz obrzęk podśluzówkowy obu fałdów głosowych bardziej zaznaczony po strome prawej. W treści uzasadnienia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej podano: "przeprowadzona ocena wydolności głosowej krtani metodą videostroboskopową wykazała, że fałdy głosowe są przekrwione z zaznaczoną siatką naczyń z obrzękiem podśluzówkowym bardziej zaznaczony po stronie prawej. Drgania nieregularne, niejednoczesne. Zwarcie fonacyjne pełne, przesunięcie brzeżne obecne". Organ stwierdził, iż w ustaleniach klinicznych obu jednostek orzeczniczych nie wykazano zmian organicznych na fałdach głosowych w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które są uznane za typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego i uzasadniają rozpoznanie choroby zawodowej narządu głosu poz. 15 wykazu zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 132 poz. 1115). Rozpoznane w WOMP zaburzenie czynnościowe głosu o typie dysfonii hyperfunkcjonalnej nie jest schorzeniem występującym jako samodzielna jednostka chorobowa wymienionym w wykazie chorób zawodowych, bowiem w świetle wykazu chorób zawodowych narządu głosu (poz. 15 wykazu) dysfonia hyperfunkcjonalna musi występować w powiązaniu z niedowładem mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni, a tego typu schorzenie u B.D. nie występuje, co wyraźnie zostało stwierdzone w obu orzeczeniach. Organ odwoławczy podkreślił, że samo narażenie na czynnik mogący spowodować chorobę zawodową nie jest jednoznaczne z powstaniem choroby zawodowej, lecz tylko jednym z elementów mogących wpłynąć na zaistnienie zawodowego schorzenia. Nie wszystkie zmiany chorobowe narządu głosu, nawet mające związek z wykonywaną pracą, są uznawane za chorobę zawodową, lecz jedynie te, które są wymienione w wykazie chorób zawodowych, a takich chorób u B.D. nie rozpoznano. Organ II instancji wskazał, że państwowy inspektor sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli właściwa jednostka orzecznicza nie dokonała rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiedziała się w sprawie negatywnie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła, iż wyniki przeprowadzonych badań są niejednoznaczne i nie pokrywają się. Podała, iż nigdy nie miała objawów zapalenia zatok i nie miała takich informacji od lekarza prowadzącego. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. l cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy administracji naruszyły przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z § 2 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanym narażeniem zawodowym. Stosownie do treści poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do cyt. rozporządzenia chorobą zawodową są przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat tj. l/ guzki głosowe twarde, 2/ wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, 3/ niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż lekarz zgłaszający podejrzenie choroby zawodowej w dniu 22 marca 2004 r. uzasadnił wniosek podejrzeniem wystąpienia u skarżącej przewlekłych zmian przerostowych krtani (guzki śpiewacze oraz zmiany przerostowe fałdów głosowych) w związku z narażeniem na nadmierny wysiłek głosowy. Przy wydaniu decyzji organy administracji oparły się na dwóch orzeczeniach lekarskich, a mianowicie orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] oraz orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. im. A z dnia [...]. W pierwszym ww. orzeczeniu stwierdzono zaburzenia czynnościowe głosu o typie dysfonii hyperfunkcjonalnej, przewlekły nieżyt krtani oraz zmiany zapalne prawej zatoki szczękowej. W drugim z ww. orzeczeń podano, iż konsultacja laryngologiczna wykazała przewlekły nieżyt krtani oraz obrzęk podśluzówkowy obu fałdów głosowych bardziej zaznaczony po stronie prawej. Analiza powyższych orzeczeń wskazuje, iż w krótkim odstępie czasowym dwie medyczne jednostki orzecznicze dokonały rozpoznania u skarżącej różnych schorzeń. Przy czym podkreślić należy, iż podczas powtórnego badania stwierdzono obrzęk fałdów głosowych. Zgodzić się wprawdzie należy, że warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, to jednak zauważyć należy, iż orzeczenia tych jednostek podlegają ocenie organu orzekającego, jak każdy inny dowód w sprawie. Stosownie do § 8 ust. l cyt. rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim [...] oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Zgodnie zaś z ust. 2 § 8, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. W ocenie Sądu, orzeczenia lekarskie z uwagi na ich sprzeczność nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Organy administracji odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej naruszyły art. 7, 77 § l i 80 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji muszą uzupełnić postępowanie rozpoznawcze przez powtórne poddanie skarżącej badaniom lekarskim. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.. Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy, Sąd stwierdził, iż ze względu na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.