II SA/Wa 1102/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Asesor WSA, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Paweł Groński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie renty specjalnej 1. oddala skargę 2. przyznaje adwokatowi P. M. ze środków budżetowych Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – tytułem nieopłaconej pomocy sądowej, kwotę 240 złotych (dwieście czterdzieści) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach Prezes Rady Ministrów decyzją znak: [...] z dnia [...] marca 2005 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję znak: [...] z dnia [...] lutego 2005 r., wydaną na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), którą odmówił p. M. S. przyznania renty na szczególnych warunkach dla jej niepełnosprawnego syna M. W uzasadnieniu podał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą szczególne warunki uzasadniające przyznanie wnioskodawczyni świadczenia na rzecz jej niepełnosprawnego syna M., o których mowa w powołanym art. 82 ust. 1. Syn M. urodzony w 1992 r. jako wcześniak z silnym niedotlenieniem mózgu wymaga stałej opieki rodziców. Rodzice sami rehabilitowali dziecko, jednak obecnie wyczerpały się ich siły fizyczne. Matka ma 45 lat, jest rencistką z orzeczoną częściową niezdolnością do pracy z uwagi na schorzenie kręgosłupa, natomiast ojciec ma 75 lat i jest pod stałą opieką lekarzy specjalistów. Na skutek zaniedbania przez rodziców rehabilitacji, pogorszył się stan zdrowia syna M. Renta przyznana na warunkach szczególnych pozwoliłaby na podjęcie rehabilitacji syna skarżącej, M. Dochód w rodzinie skarżącej stanowi jej renta inwalidzka w wysokości 432 zł oraz emerytura męża skarżącej wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2 579 złotych. Odmawiając przyznania skarżącej świadczenia, organ stwierdził, że stan niepełnosprawności jej syna M., nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyznanie świadczenia specjalnego, o którym mowa w art. 82 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Również jej sytuacja materialna nie przemawia za przyznaniem tego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, M. S., wnosiła o uchylenie decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2005 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] lutego 2005 r., zarzucając, iż przy rozpatrywaniu jej wniosku o przyznanie świadczenia specjalnego organ nie wziął pod uwagę faktu, że jej syn M. jest niepełnosprawny (i w związku z tym wymaga stałej opieki rodziców) z winy funkcjonariuszy Skarbu Państwa, a mianowicie lekarzy uspołecznionych zakładów opieki zdrowotnej, którzy dopuścili się karygodnych zaniedbań przy jego porodzie. W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę p. M. S. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby Prezes Rady Ministrów, podejmujący decyzje w zakresie odmowy przyznania skarżącej renty specjalnej na rzecz jej niepełnosprawnego syna M., dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną odmowy przyznania świadczenia specjalnego dla syna skarżącej M., stanowił przepis art. 82 ust. 1 powołanej ustawy o emerytalnych i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przewidujący możliwość przyznania przez Prezesa Rady Ministrów emerytury lub renty w szczególnie uzasadnionych wypadkach na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Z użytego w tym przepisie sformułowania "... może przyznać ..." wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Do oceny Prezesa Rady Ministrów należało zatem podjecie decyzji o przyznaniu skarżącej renty specjalnej lub odmowy jej przyznania. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem tylko badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc, czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W ocenie Sądu, decyzjom Prezesa Rady Ministrów nie można przypisać przekroczenia granic uznania administracyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że została ona podjęta nie tylko z uwagi na fakt, że sytuacja materialna skarżącej nie przemawia za przyznaniem tego świadczenia, lecz że obecny stan niepełnosprawności jej syna M. nie stanowi okoliczności szczególnej – wyjątkowej, uzasadniającej w świetle postanowień powołanego art. 82 ust. 1 ustawy, przyznanie tego świadczenia. Jako nietrafny należało także ocenić zarzut skarżącej, że przy rozpatrywaniu jej wniosku o przyznanie tego świadczenia, organ nie uwzględnił, że obecny stan zdrowia jej syna M. jest wynikiem zawinionego zaniedbania lekarzy, popełnionego przy jego porodzie, bowiem kwestię takiej odpowiedzialności regulują przepisy Kodeksu cywilnego i nie mieści się ona w zakresie spraw regulowanych przepisami powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd uznał ponadto, że Prezes Rady Ministrów przy podejmowaniu zaskarżonych decyzji przestrzegał reguł procedury administracyjnej, a mianowicie, przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmował wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należycie i wyczerpująco informował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnił swoje rozstrzygniecie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Skoro więc Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, w związku z tym, na mocy art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.