II OSK 1053/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz /spr./ Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia NSA Jerzy Bujko Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 816/06 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną II OSK 1053 / 07 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę wniesioną przez J. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] stwierdzającą brak podstaw do uznania u J. W. choroby zawodowej w postaci zawodowego uszkodzenia narządu słuchu wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzja z dnia [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. wydana została na podstawie art. 1 pkt 2 i art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.), § 1, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji wskazał, iż pomimo pracy w warunkach stwarzających prawdopodobieństwo ryzyka uszkodzenia słuchu, to z dokumentacji lekarskiej wynika, że u J. W. występuje niedosłuch, ale typu [...], który nie może być uznany za skutek zawodowego narażenia na hałas. Na skutek wniesionego odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez J. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który to wyrokiem z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie o sygn. akt 3/II SA/Ka 948/03 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd podał, iż zaniechanie przez organ odwoławczy dokładnego wyjaśnienia sprzecznych poglądów zaprezentowanych we wnioskach opinii lekarskich stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania. W orzeczeniu bowiem IMP i ZŚ w S. rozpoznano u J. W. niedosłuch [...], jednakże nie odniesiono się w nim do wyników wcześniejszych badań przeprowadzonych przez WOMP w K. i orzeczenia tej placówki, która rozpoznała u skarżącego ubytek słuchu typu mieszanego ucha prawego oraz ubytek słuchu typu odbiorczego ucha lewego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, iż wobec oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach uzyskał nowe orzeczenie lekarskie z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...], w którym lekarze specjaliści ponownie nie rozpoznali choroby zawodowej słuchu u J. W.. Dlatego też biorąc pod uwagę treść powyższego orzeczenia, a zwłaszcza fakt rozpoznania u J. W. obustronnego niedosłuchu [...] nie wymienionego w wykazie chorób zawodowych, organ odwoławczy uznał, iż uszkodzenie słuchu u w/w nie jest związane z warunkami pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podał, iż organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę zlekceważył wskazanie Sądu zawarte w wyroku z dnia 24 stycznia 2005 r. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę stwierdził, iż kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do podważenia jej legalności. Sąd powołał się na zawarte w poprzednim wyroku z dnia 24 stycznia 2005 r. wskazania, dotyczące braku należytego wyjaśnienia przez organ poglądów zaprezentowanych w orzeczeniach lekarskich wydanych przez dwie placówki medyczne uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy zwrócił się do [...] Instytutu o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego w kierunku wytyczonym przez Sąd. W ocenie Sądu nie stanowi w tej sytuacji uchybienia fakt skierowania skarżącego na ponowne badania do Instytutu w S.. Wykonanie w wymienionym Instytucie, będącym jednostką diagnostyczną drugiego stopnia, jeszcze jednego badania stanowiło nieobligatoryjny, aczkolwiek pozytywny element postępowania. Potwierdziło ono wcześniejszą diagnozę o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z powodu występowania u skarżącego obustronnego niedosłuchu mieszanego. Tego rodzaju schorzenie nie figuruje w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych - i to bez względu na stopień uszkodzenia słuchu. Stąd też kwestia rozmiaru niedosłuchu nie ma w niniejszym przypadku znaczenia. Jednocześnie w piśmie z dnia [...], a więc sporządzonym razem z orzeczeniem lekarskim, Instytut wyjaśnił treść postawionej diagnozy, wykluczającej odbiorczy, mogący się wiązać z zawodowym narażeniem na hałas, charakter uszkodzenia słuchu u skarżącego. Wskazano, że skarżący był poddany zarówno badaniu audiometrią tonalną, jak i audiometrią impedancyjną, która daje bardziej miarodajne, obiektywne wyniki. Zdaniem Sądu w wyjaśnieniach Instytutu nie można się dopatrzyć braków, czy niejasności, które wymagałyby dalszego roztrząsania przez organ administracyjny. Sąd pierwszej instancji w konsekwencji stwierdził, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy uzupełniony materiał dowodowy dawał organowi odwoławczemu pełne podstawy do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia I instancji o niestwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu. Mając przytoczone wyżej względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.- zwanego dalej p.p.s.a.) oddalił wniesioną skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. W., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie: - naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie i błędną jego wykładnię polegającą na : 1) niewłaściwym zastosowania art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady. Ministrów z 28 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez pominięcie rozpoznania u skarżącego ubytku słuchu typu odbiorczego, 2/ naruszenie § 9 w/w rozporządzenia Rady Ministrów poprzez nieuwzględnienie zarzutu skarżącego o odmowie PWJS w K. przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego; - naruszenia przepisów postępowania sądowego art.145 § 1 pkt b i c p.p.s.a., które miało wpływ na treść wyroku poprzez: 1/ nieuwzględnienie zarzutu, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu przy ponownym - rozpoznaniu sprawy przez PWJS w K. co skutkowało naruszenie wobec skarżącego uprawnień wynikających z art.78 kpa, 2/ naruszenie art. 7 w zw. z art. 80 kpa poprzez nieuwzględnienie prawdy obiektywnej przy odmowie oceny zaświadczeń lekarskich złożonych przez skarżącego do WSA co miało wpływ na treść orzeczenia, 3/ błędnego poglądu, że orzeczenie WSA z 24 stycznia 2005 r. nie nakładało na organ obowiązku przeprowadzenia ponownych badań lekarskich w trybie § 9 rozporządzenia Rady Ministrów. Wskazując na przytoczone wyżej zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania do Sądu I instancji. W uzasadnieniu powyższych zarzutów autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż Sąd nie uwzględnił zarzutu skarżącego dotyczącego odmowy przeprowadzenia ponownego badania. Zdaniem skarżącego skoro Sąd uchylił poprzednią decyzję i nakazał wyjaśnić wszystkie wątpliwości to wydaje się, że wobec sprzecznych orzeczeń lekarskich organ był zobligowany do przeprowadzenia badań lekarskich, a badania takie powinny być przeprowadzone w warunkach określonych przez § 9 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym po uchyleniu decyzji przez WSA wyrokiem z 24.1.2005 r., gdyż organ nie zawiadomił go o dopuszczeniu i przeprowadzeniu dowodu z badań Instytutu, co skutkowało spóźnionymi wnioskami dowodowymi skarżącego. W konsekwencji naruszono art. 7 kpa i zasadnym stał się też zarzut naruszenia art. 8O kpa Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, o których jest mowa w art. 174 p.p.s.a. i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie z definicją choroby zawodowej, zawartą w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.- dalej zwanego rozporządzeniem) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Jedną z chorób zamieszczonych w pkt [...] tego wykazu jest uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Tak więc jednym z warunków dla stwierdzenia choroby zawodowej jest konieczność stwierdzenia takiej jednostki chorobowej, którą zamieszczono w wykazie chorób stanowiącym załącznik rozporządzenia Rady Ministrów. Rozpoznanie jednostki chorobowej nawet zbliżonej w swej diagnozie do jednostek wymienionych w wykazie nie wyczerpuje warunku koniecznego dla stwierdzenia choroby zawodowej. Problemem w rozpoznawanej sprawie jest to, iż lekarze wydający orzeczenie rozpoznali u skarżącego istnienie obustronnego niedosłuchu typu [...]. Stwierdzić należy, iż wbrew odmiennym wywodom kasacji przeprowadzona powtórnie analiza dokumentacji lekarskiej w zestawieniu z przeprowadzonymi przez Instytut badaniami wyjaśniła stwierdzone wcześniej wątpliwości co do jednostki chorobowej rozpoznanej u skarżącego. Instytut wyjaśnił treść postawionej diagnozy i wykluczył odbiorczy charakter wady słuchu skarżącego mogący wiązać się z uszkodzeniem słuchu wywołanym działaniem hałasu, a tylko taka wada stanowi jednostkę wskazaną w pkt [...] wymienionego wyżej wykazu. Przedstawione wyżej względy nie pozwalają na podzielenie zarzutu kasacji co do niewłaściwego zastosowania art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Uregulowanie zawarte we wskazanym wyżej § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych określa tryb przeprowadzenia badań w wyniku, których następuje wydanie orzeczenia lekarskiego. W przedmiotowej sprawie badania zostały przeprowadzone w trybie wskazanym w tym przepisie, natomiast złożenie wyjaśnień przedstawionych przez Instytut, po wydaniu przez tenże podmiot wcześniejszego orzeczenia jako jednostki orzeczniczej II stopnia, nie było równoczesne z jednoczesnym uruchomieniem ponownego trybu, o jakim mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia. Ten bowiem został wyczerpany w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji kontrolowanej przez Sąd w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 24 stycznia 2005r. Ocena i wskazania zawarte w wyroku z dnia 24 stycznia 2005r. były wiążące zarówno dla organu, jak i Sądu, a wbrew odmiennym wywodom kasacji w tychże wskazaniach nie zawarto polecenia ponownego uruchomienia trybu, o jakim mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia. Nie jest natomiast tożsame z wydaniem orzeczeń lekarskich, o jakich mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia, konieczność wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle już wydanych orzeczeń, a co wiązało się z realizacją norm określonych w art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a tylko takie wskazanie zawarto w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2005r. Swoje stanowisko w tym zakresie zresztą Sąd pierwszej instancji szczegółowo uzasadnił. W świetle powyższego nie mógł być uznany za zasadny zarzut kasacji dotyczący naruszenia przepisu art. 145§1 pkt 1 b i c p.p.s.a. w zw. z art.78 kpa, oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 kpa. Z przytoczonych wyżej względów za chybiony uznać też trzeba zarzut naruszenia § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów. Zważywszy na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.