III SA/Wa 2886/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Tarno (sprawozdawca), asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę III SA/Wa 2886/06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] ustalającą J. W. podatek od nieruchomości na 2006 r., w kwocie 883 zł. Podatek dotyczył części budynku, położonego w W. przy ul. T. a podstawą jego wyliczenia była stawka od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ustalona mocą uchwały Rady Miasta W. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], w sprawie stawek podatku od nieruchomości na 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 262, poz. 8554). W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm.), zwanej dalej "u.p.o.l.", zgodnie z którym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych, które są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, posiadaczami samoistnymi oraz posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Użycie w tym przepisie ogólnego pojęcia "jeżeli posiadanie wynika z umowy", bez wskazania jej nazwy, oznacza, że posiadanie może wynikać z każdej umowy, na mocy której podatnik korzysta z rzeczy. Zasadą jest bowiem obciążanie podatkiem od nieruchomości wszelkich form posiadania nieruchomości i obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego wynikającego z: umowy, innego tytułu prawnego, istniejącego bez tytułu prawnego. Organ powołał się na art. 336 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym posiadaczem zależnym rzeczy w rozumieniu jest ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub ma inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Posiadanie zależne wiąże się zatem z wydaniem rzeczy do czasowego jej używania na podstawie zawartej umowy. Przekazanie (w wyniku umowy cywilnoprawnej) w posiadanie zależne nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego rodzi skutek powstania obowiązku podatkowego po stronie posiadacza zależnego. Organ wskazał, że wskutek zawartej umowy najmu J. W. stał się posiadaczem lokalu użytkowego położonego w W. ul. T., co wiąże się z obowiązkiem uiszczania podatek od nieruchomości z tego tytułu. Organ podkreślił, że do dnia 31 grudnia 2002 r. zgodnie z art. 2 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości byli posiadacze nieruchomości albo obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Od 1 stycznia 2003 r. na mocy ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r., Nr 200, poz.1683) art. 3 ust. 1 stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części. W brzmieniu poprzednio obowiązującym posiadacze zależni płacili podatek od nieruchomości od obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem, obecnie przepis dotyczy wszystkich obiektów budowlanych. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. W., który zarzucił jej naruszenie art. 2, 7,17 ust. 1, 32 ust. 1, 76, 83, 87 ust. 1 i 168 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 7, 8 i 9, 75 § 1, 76, 77 § 1, 84 § 1, 87, 106 § 1 i 2, 107 § 1 i 2 oraz 139 k.p.a., art. 328 § 2 k.p.c., art. 336, 338, 343', 348, 349, 351, 680, 690 k.c. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego i Ministra Finansów z pytaniami prawnymi, zmierzającymi do ustalenia, czy podatek od nieruchomości może obciążać najemcę lokalu. Z treści obszernego uzasadnienia, z którego wynika ogólne rozgoryczenie spowodowane funkcjonowaniem urzędów i sądów, wyczytać można, że skarżący kwestionuje zasadność wymierzonego mu podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie tych danych, ustalany jest właściciel lub władający gruntem. W aktach organu I instancji znajduje się wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że właścicielem nieruchomości położonej w W. przy ul. T. jest [...], czyli jednostka samorządu terytorialnego. Zakres podmiotowy podatku od nieruchomości, czyli określenie podatnika dokonuje się na podstawie art. 3 u.p.o.l. (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 z późn. zm.). Co do zasady podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli jednak nieruchomość lub obiekt są w posiadaniu samoistnym – obowiązek podatkowy obciąża posiadacza samoistnego. Natomiast, gdy nieruchomość jest przedmiotem użytkowania wieczystego – podatnikiem jest użytkownik wieczysty. Reguła ta nie znajduje jednak w pełni zastosowania do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W tym przypadku obowiązek w podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczach, jeżeli ich posiadanie wynika: z umowy (zawartej z właścicielem lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa), z innego tytułu prawnego (np. decyzji o przekazaniu w trwały zarząd jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej), lub bez tytułu prawnego. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości jest skutkiem samego faktu jej posiadania. Bez znaczenia w sprawie natomiast jest okoliczność, jakie dochody uzyskuje podatnik z tytułu posiadania nieruchomości i czy w ogóle je uzyskuje. Ciężar podatku zależy przede wszystkim od powierzchni i rodzaju nieruchomości (por. L. Etel – Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, Warszawa 2005, s. 135). Obowiązek podatkowy, zdefiniowany w art. 4 Ordynacji podatkowej, ma charakter obiektywny w tym znaczeniu, że o jego powstaniu nie decyduje wola podmiotów nim objętych, a wyrażona np. w umowie. Wpływu na jego powstanie nie mają też organy podatkowe. Obowiązek podatkowy powstanie, jeżeli zaistnieje zdarzenie określone w ustawie podatkowej. W dniu [...] marca 1992 r. skarżący zawarł umowę najmu lokalu użytkowego na czas nieokreślony. Wynajmującym była jednostka samorządu terytorialnego reprezentowana przez Z.. Na mocy tej umowy skarżący, jako najemca, stał się posiadaczem lokalu położonego w budynku przy ul. T. w W., przy czym posiadanie to ma charakter zależny. Wprawdzie umocowanie dla Z. do reprezentowania gminy nie wynika wprost z umowy, należy stwierdzić jednak, że przesądzającym w sprawie jest sam fakt posiadania nieruchomości gminnej przez skarżącego, co czyni go podatnikiem tego podatku. Organ odwoławczy słusznie odwołał się do treści art. 336 k.c., z którego wynika, że posiadaczem zależnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Powinność uiszczenia przez skarżącego podatku od nieruchomości nie wynika jednak z umowy. Jej źródłem jest ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., od 1 stycznia 2003 r. skarżący spełnia przesłanki do uznania go za podatnika podatku od nieruchomości. W tej sytuacji Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącego o zwrócenie się przez Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zasadności obciążającego go obowiązku, bowiem wynika on z ustawy, jak wymaga tego art. 217 Konstytucji. W rozpoznanej sprawie organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani norm postępowania zawartych w Ordynacji podatkowej, zatem brak było podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP. Organy działały bowiem na podstawie przepisów ustaw, których niezgodność z Konstytucją nie została stwierdzona orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Bezzasadne również były zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kodeksu cywilnego, kodeksu postępowania cywilnego i kodeksu postępowania administracyjnego, które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.