II SA/Sz 1227/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007r. sprawy ze skargi ENEA SA w [...] Oddział w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku o d d a l a skargę Decyzją Nr [...] z dnia [...]r., na podstawie art. 200 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez Zakład Energetyczny [...] Przedsiębiorstwo Państwowe z mocy prawa, z dniem [...]r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...] o powierzchni [...] w obrębie ewidencyjnym [...] oraz prawa własności budynku stacji [...], usytuowanego na tym gruncie. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, tj. Grupy Energetycznej ENEA S.A. [...], - jako następcy prawnego Zakładu Energetycznego [...] Przedsiębiorstwa Państwowego, iż przysługiwało mu prawo użytkowania bądź zarządu przedmiotowej nieruchomości na podstawie przewidzianej prawem decyzji administracyjnej, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, takie jak zawiadomienie o naliczaniu opłat za użytkowanie albo zarząd nieruchomości nie odpowiadają treści decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu, dokumenty te potwierdzają jedynie fakt użytkowania, czy też zarządu gruntu pod budynkiem stacji [...] o powierzchni [...] a nie całą nieruchomością będącą przedmiotem wniosku. Kolegium zaznaczyło także, że uznając nawet, iż poprzednik prawny wnioskodawcy był faktycznie w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości, to w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz.120 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", "sam fakt posiadania nieruchomości, bez odpowiedniego tytułu prawnego nie jest wystarczający do spełnienia warunku do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego". Organ zwrócił w uzasadnieniu uwagę, iż gdyby rozpatrywana nieruchomość miała być przekazana poprzednikowi prawnemu wnioskodawcy, to zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, w tym między innymi rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 35, poz. 159), dokonano by tego na podstawie decyzji wydanej przez właściwy organ, a poprzedzonej stosownym wnioskiem, których to dokumentów brak w aktach sprawy. Kolegium podkreśliło ponadto, że również przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 32, poz. 159) oraz ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74, ze zm.), regulujące problematykę użytkowania oraz zarządu nieruchomości państwowych, przewidywały dla oddania gruntu państwowego w użytkowanie jednostce państwowej, oprócz formy akty notarialnego, także formę decyzji administracyjnej. W dalszej kolejności organ zaznaczył, że również w uzasadnieniu wyroku z 22 listopada 1999 r. (sygn. akt OTK 1111/7/159) Trybunał Konstytucyjny zajął stanowisko, iż do ustanowienia prawa użytkowania na nieruchomościach państwowych ustawodawca wymagał m.in. "decyzji wydanej przez właściwy organ (...) oraz że strona wnioskująca o ustanowienie użytkowania wieczystego musi legitymować się dokumentem stwierdzającym na jej rzecz prawo użytkowania nieruchomości, a nadto, że wyjątkowo organ może dokonać tego stwierdzenia na podstawie decyzji o naliczaniu lub aktualizacji opłat, przy spełnieniu odpowiednich warunków, gdy wydana decyzja nawiązuje do decyzji o ustanowieniu tego prawa, a brak dokumentu ustanawiającego użytkowanie". W przedmiotowej sprawie natomiast, zdaniem Kolegium, wnioskodawca nie przedstawił takiego dokumentu, bowiem "zawiadomienia załączone do wniosku, nie są decyzjami o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu czy też użytkowania nieruchomością, a dokumenty te w swojej treści w żaden sposób nie nawiązują do wcześniejszej decyzji o ustanowieniu tego prawa". Poza tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że skarżący, odmiennie od wcześniej złożonych w sprawie oświadczeń, przyznał że, stacja [...] wybudowana została w [...] r., przez poprzednika prawnego z funduszy utworzonych z narzutów zaliczonych w koszty działalności wykorzystywanych na inwestycje, nie przedstawiając jednocześnie jakichkolwiek innych dokumentów na poparcie swojego stanowiska. Kolegium odwołując się do § 9 ust 2 rozporządzenia podkreśliło, że ustawodawca w powołanym przepisie dokonał tzw. odwołania wprost do art. 75 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), dalej zwanej "Kpa", w przeciwieństwie do istniejącego w prawie tzw. odwołania odpowiedniego i z uwagi na zastosowanie takiego rodzaju odwołania, do składania oświadczenia o jakim mowa § 9 ust 2 wskazanego powyżej rozporządzenia, zastosowanie znaleźć powinny, określające formę złożenia danego oświadczenia, reguły dowodowe zawarte w art. 75 § 2 Kpa, warunkujące nadanie temu oświadczeniu mocy dowodowej. W ocenie Kolegium, wobec powyższych argumentów wnioskodawca, jako następca prawny Zakładu Energetycznego [...] Przedsiębiorstwo Państwowe - nie udowodnił istnienia na jego rzecz prawa zarządu przedmiotową nieruchomością w dacie [...] r., jako warunku niezbędnego do wydania decyzji uwłaszczeniowej w trybie art. 200 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem przedłożone przez wnioskodawcę w toku postępowania dokumenty nie stanowią dowodu na istnienie tego prawa. Od niniejszej decyzji Grupa Energetyczna ENEA S.A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...] w całości, jako naruszających prawo oraz o orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 200 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, iż przepisy te nie dają podstaw do przyjęcia istnienia prawa zarządu nieruchomości na podstawie dokumentów zawiadamiających o aktualizacji opłaty za zarząd oraz użytkowanie wieczyste gruntu, 2) § 4 ust. 1 pkt 6 i 7 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że dokument zawiadamiający o aktualizacji opłaty za zarząd oraz użytkowanie wieczyste gruntu nie spełnia wymogów wskazanych w tych przepisach, 3) § 9 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 75 § 2 Kpa oraz art. 83 § 3 Kpa poprzez przyjęcie, że oświadczenie złożone przez skarżącą w dniu 16 kwietnia 2004 r. nie spełnia wymogów przewidzianych przez te przepisy, a w szczególności nie zawiera wniosku o odebranie oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania, 4) § 10 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że dla uznania środków finansowych spożytkowanych na wybudowanie stacji transformatorowej za środki własne poprzednika prawnego skarżącej niewystarczające było samo przedstawienie oświadczenia z dnia [...]r., a konieczne było przedstawienie innych dodatkowych dokumentów. Ponadto skarżąca zarzuciła Kolegium naruszenie przepisów Kpa mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.: 1) art. 6 Kpa poprzez naruszenie zasady praworządności, 2) art. 7 Kpa, poprzez nie wykonanie obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego istotnego w sprawie i nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącej oraz interesu społecznego, 3) art. 77 § 1 Kpa, poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego dla rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...]r., 4) art. 80 Kpa poprzez błędną ocenę zgromadzonych dowodów, w szczególności poprzez przyjęcie, że skarżąca nie udowodniła, iż jej poprzednik prawny posiadał prawo zarządu nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...] oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...] o powierzchni [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] oraz wybudował posadowioną tam stację [...] ze środków własnych oraz 5) art. 107 § 3 Kpa poprzez nie wskazanie w sposób wyczerpujący przyczyn z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej dowodom przedstawionym przez skarżącą i nie wskazanie faktów pozwalających na przyjęcie takiego stanowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa uwzględnienia wniosku Grupy Energetycznej ENEASA Oddział [...] jako następcy prawnego Zakładów Energetycznych [...], o stwierdzenie nabycia z mocy prawa, z dniem [...]. prawa wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...], o pow. [...] w obrębie ewidencyjnym [...] oraz prawa własności budynku stacji [...], usytuowanego na tym gruncie na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004. Nr 261, poz. 2603 z późn.zm.). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w dniu 5 grudnia 1990r. nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] o pow.[...] zabudowaną budynkiem stacji [...] pozostawała we władaniu Zakładów Energetycznych [...]. Strona skarżąca pismem z dnia [...]. wystąpiła z wnioskiem o zmianę prawa zarządu na prawo wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w obrębie przy ul. [...], stanowiącej działkę o pow. [...] oraz stwierdzenie nabycia prawa własności budynku stacji [...]. Jak zasadnie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z załączonych zawiadomień z dnia [...] r. i z dnia [...]r. wynika "fakt użytkowania czy też zarządu" gruntu pod budynkiem stacji [...] – o pow. [...]. Sąd podziela pogląd wyrażony w uchwale SN z dnia 29 stycznia 1993r., III CZP 171/92 (OSNC 1993/6/109), że dla ustalenia, które grunty i budynki pozostawały w zarządzie państwowych osób prawnych, należy sięgnąć do przepisów art. 4, 8, 32 ust.1 i 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1989r. Nr 14, poz.74) w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U Nr 79, 464 ze zm.). W świetle tych unormowań w zarząd mogły być oddawane jedynie grunty wydzielone, zabudowane lub nie zabudowane, niezbędne określonej jednostce organizacyjnej do prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania zadań ustawowych lub statutowych. Przy udostępnieniu takiej jednostce uprawnień do korzystania z gruntu w ułamkowej, nie wydzielonej, części nie można mówić o oddaniu gruntu w zarząd w rozumieniu przepisów art. 200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jednak istotne jest to, że wskazana we wniosku z dnia [...]r. nieruchomość (o powierzchni [...]) nie jest tożsamą pod względem powierzchni z nieruchomością, której dotyczą pisma z dnia [...]r. i z dnia [...]r. (o powierzchni [...]). W tym stanie faktycznym sprawy zbędne jest odniesienie się do dalszych zarzutów skargi skoro wyżej wymieniona okoliczność wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku o zmianę prawa zarządu na prawo wieczystego użytkowania nieruchomości. Z tych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa dlatego też, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).