II SA/Wa 2134/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Asesor WSA Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Szkoły Policji w P. z [...] sierpnia 2006 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Skarżący – [...] A. K. policjant w służbie stałej – wnioskiem z 19 maja 2006 r. wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, jako okoliczności uzasadniające przyznanie pomocy powołał się na fakt kupna [...] grudnia 2003 r. lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P. Komendant Szkoły Policji w P. decyzją z [...] sierpnia 2006 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) zwanej dalej: ustawą o Policji, oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468) odmówił przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż skarżący w chwili złożenia wniosku posiadał mieszkanie w miejscowości pełnienia służby o powierzchni 74,60 m2 w tym 50 m2 mieszkalnej zakupione [...] grudnia 2003 r., a więc miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. W opinii Komendanta warunek przyznania pomocy finansowej należy wiązać tylko z sytuacją, jeżeli policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu o jakim mowa w art. 90 ustawy o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz takiego lokalu nie otrzymał. Natomiast jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby w świetle art. 95 ustawy o Policji, to nie spełnia ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu. W konsekwencji taki policjant nie spełnia niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej (art. 94 ust. 1 ustawy o Policji) tj. niezrealizowania prawa do lokalu uzyskanego w rozumieniu art. 90 ustawy. Od powyższej decyzji skarżący pismem z 12 września 2006 r. złożył odwołanie, w którym podniósł, powołując się na wyrok WSA z 19 listopada 2004 r. sygn. akt I SA 1724/03 (LEX nr 155873) i NSA z 3 grudnia 1998 r. sygn. akt I SA 535/98 (LEX nr 45857), że organ I instancji dokonał błędnej analizy spełnienia przez niego przesłanek do przyznania prawa pomocy finansowej na dzień złożenia wniosku. Bowiem przy rozpatrywaniu uprawnień policjantów, którzy uzyskali lokal mieszkalny lub dom przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej dokonuje się oceny spełnienia przesłanek do przyznania przedmiotowego świadczenia na dzień nabycia (uzyskania) tego lokalu tj. stwierdzenia czy w tej dacie posiadali prawo do pomocy (art. 94 ust. 1 ustawy o Policji) i prawo do przydziału lokalu (art. 95 ustawy o Policji). W myśl art. 95 ust. 2 ustawy o Policji – lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (a zatem również pomocy finansowej) nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Zajmowany przez skarżącego i jego rodzinę lokal mieszkalny przy ul. [...] w P. o powierzchni 34,10 m2 nie zapewniał przysługujących skarżącemu norm zaludnienia, (od 1 czerwca 2001 r. przysługuje mu norma zaludnienia do lokalu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej od 35 do 50 m2). W świetle art. 88 ustawy o Policji, w dacie zajmowania lokalu przy [...] w P., przysługiwała skarżącemu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Mając to na uwadze wniósł o uchylenie ww. decyzji i wydanie decyzji pozytywnej. Komendant Główny Policji decyzją z [...] października 2006 r. nr [...] wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej: k.p.a., oraz art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, iż skarżący wniosek o przyznanie pomocy finansowej złożył w maju 2006 r. po blisko 2 latach od daty zamieszkania i 2,5 roku od daty kupna mieszkania. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w dacie wniesienia wniosku skarżący zajmował mieszkanie odpowiadające przysługującym mu normom zaludnienia. W tej sytuacji – zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji – nie był uprawniony do przydziału lokalu mieszkalnego. Ponadto wyjaśnił, iż art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, stwierdza, że przyznanie pomocy może nastąpić "na uzyskanie lokalu mieszkalnego". Oznacza to, że ustawodawca wiąże możliwość przyznania pomocy z warunkiem przeznaczenia jej na określono ustawowo cel. Jakkolwiek nie wynika z tego, iż pomoc może być przyznana wyłącznie przed uzyskaniem mieszkania, to jednak musi istnieć związek pomiędzy faktem uzyskania mieszkania, a przeznaczeniem pomocy finansowej na ten cel. W niniejszej sprawie – zdaniem organu odwoławczego – taki związek nie istnieje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 października 2006 r. skarżący wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji i zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z 15 stycznia 2006 r. skarżący raz jeszcze powołał swoją argumentację z odwołania i skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia sądu administracyjnego określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ust. 1 ustawy), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Ustawodawca wskazał zatem, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić dwutorowo, a mianowicie albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, bądź przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych. A zatem wśród możliwych do uzyskania przez funkcjonariusza świadczeń pieniężnych, w razie niemożności przydziału lokalu mieszkalnego, ustawa wymienia pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość – art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 ustawy o Policji. Funkcjonariuszowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu, jeżeli funkcjonariusz nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy o Policji, gdy zachodzi jedna z przesłanek negatywnych z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Stosownie do art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi w razie posiadania w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Tak więc nie można przydzielić policjantowi lokalu mieszkalnego, jeżeli posiada lokal mieszkalny, odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Inaczej mówiąc, policjant nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, jeśli posiadany przez niego lub małżonka lokal mieszkalny nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Jeżeli zatem policjant nie posiada lokalu mieszkalnego lub posiada lokal mieszkalny o mniejszej niż mu przysługuje norma powierzchni mieszkalnej, to może otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale. To zaś oznacza, iż w takich przypadkach może otrzymać w myśl art. 94 ustawy o Policji, pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Podkreślenia wymaga także to, iż przepisy ustawy o Policji nie przewidują wygaśnięcia tego prawa na skutek upływu czasu, czy też zrealizowania celu, na jaki pomoc jest przeznaczona, przed wystąpieniem z wnioskiem o jej przyznanie. Art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi wprawdzie, że pomoc finansowa przysługuje na "uzyskanie lokalu mieszkalnego", lecz wyrazy te określają cel, na jaki pomoc jest przyznawana, w żadnym zaś razie nie limitują czasu, w jakim ma być przyznana i nie świadczą o tym, że może to nastąpić tylko przed uzyskaniem lokalu mieszkalnego, a nie po jego uzyskaniu. (por. przywołany w skardze wyrok WSA w Warszawie z 19 listopada 2004 r. sygn. akt I SA 1724/03, LEX nr 155873). Skoro przepisy prawa materialnego nie limitują czasu przyznawania tej pomocy, to dopóki roszczenie to nie przedawni się, dopóty może być dochodzone skutecznie przez funkcjonariusza spełniającego ustawowe warunki. Za poprawnością takiego rozumowania przemawia również treść przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468). Przepis ten określa, jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o przyznanie pomocy finansowej. W pkt 2 wymienia – wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną. Takie przypadki dotyczyć będą sytuacji, kiedy funkcjonariusz już nabył lokal mieszkalny, a zatem wyłożył już potrzebne na jego uzyskanie środki pieniężne. Wobec tego spełnienie warunku zawartego w art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, należy oceniać nie na dzień wydania decyzji, lecz na dzień uzyskania lokalu, z którym wiąże się dochodzona pomoc finansowa. Inna wykładnia tych przepisów prowadziłaby do odmiennego traktowania funkcjonariuszy w zależności od tego, kiedy i na jakich warunkach nabyli lokale i w jakim czasie ubiegają się o pomoc, a więc od spełnienia warunków, o których nie wspomina ustawa. (por. wyrok NSA z 17 marca 2000 r. sygn. akt I SA 124/2000, ONSA 2001/2 poz. 90). Mając na uwadze powyższe, w rozpoznawanej sprawie prawo skarżącego do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, należy oceniać na dzień [...] grudnia 2003 r. tj. na chwilę zakupu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P. W sprawie jest poza sporem, że skarżący 10 grudnia 2003 r. spełniał warunki do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, ponieważ przed tą datą zajmował lokal mieszkalny przy ul. [...] nie odpowiadający przysługującym mu normom powierzchni mieszkalnej. Zatem uznać należy, iż fakt złożenia przez skarżącego wniosku o pomoc finansową dopiero 19 maja 2006 r., pozostaje bez wpływu na jego uprawnienie do uzyskania tejże pomocy finansowej. Ponadto organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wywiódł, iż przepis art. 94 ust. 1 ustawy Policji, wymaga również, by pomiędzy faktem uzyskania mieszkania, a przeznaczeniem pomocy finansowej na ten cel istniał związek. Komendant Główny Policji stanowczo stwierdził, iż w niniejszej sprawie taki związek nie istnieje, ponieważ dokonano kupna mieszkania z rozliczeniem transakcji i jego zasiedlenia. Sąd odnosząc się do powyższego, zauważa, iż sam fakt zakupu mieszkania i dokonania rozliczenia transakcji, nie dowodzi tego, iż skarżący domaga się uzyskania pomocy finansowej na cel inny, niż mieszkaniowy. Jest rzeczą oczywistą, iż skarżący zakupując lokal mieszkalny w dniu [...] grudnia 2003 r. poniósł nakłady finansowe, a organy orzekające w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniły, skąd te środki pochodziły, czy skarżący miał zadłużenie, czy ewentualnie przyznana pomoc finansową będzie stanowiła spłatę długów. Co więcej argument, iż skarżący nie wypełnia przesłanki przeznaczenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, pojawił się dopiero w decyzji odwoławczej, ponieważ Komendant Szkoły Policji w P. w decyzji z [...] sierpnia 2006 r., jako jedyny powód odmowy przyznania pomocy finansowej wskazywał, iż w dniu złożenia wniosku skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Szkoły Policji w P. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zatem argumenty ze skargi zasługiwały na uwzględnienie. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W oparciu o art. 152 p.p.s.a, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.