VII SA/Wa 2037/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-24
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty-zadaszenia, padoku dla koni, mogła zostać wydana bez uprzedniego zbadania zgodności budowy z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 48 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego miał obowiązek zbadać zgodność budowy z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy przed wydaniem nakazu rozbiórki. Ponadto, stwierdzono błędy formalne w decyzji, takie jak błędne oznaczenie strony postępowania i organu wydającego decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty-zadaszenia, pełniącej funkcję padoku dla koni. Właścicielka nieruchomości nie posiadała pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego wydały decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając budowę za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania do czasu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, nieprawidłowe oznaczenie strony oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. Z. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] W., NR [...] z dnia [...] grudnia2005r., (znak: [...]), którą nakazano "B. B." dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty - zadaszenia na konstrukcji stalowej, padoku dla koni przy ul. [...] w W. -utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W toku niniejszego postępowania administracyjnego ustalono, że na nieruchomości przy ul. [...] (dz. nr [...] z obr. [....]) w W., znajduje się obiekt budowlany usytuowany wzdłuż ul. [...]. Jest to konstrukcja ze stali słupowo-ryglowa, zadaszona przezroczystymi płytami z tworzywa sztucznego o wym. 14,82m x 40,00m i wys.6,50m. służąca jako wybieg dla koni., wybudowana w latach 2002-2003r. Właścicielka nieruchomości nie przedłożyła wymaganego pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z dnia [...] maja2005r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] W., w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. Powyższego postanowienia zobowiązana nie wypełniła.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] W. w dniu [...] grudnia 2005r. na podstawie art.48ust1 w zw. z art.48 ust.3 ustawy Prawo budowlane , wydał decyzję NR [...], w której nakazał J. Z. dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty-zadaszenia o konstrukcji stalowej, padoku dla koni przy ul. [...] w W. w terminie trzech miesięcy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że nie zostało wykonane postanowienie z [...] maja 2005r, a ponadto zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta W. obowiązującym do dnia [...] grudnia 2003r. inwestycja położona jest na obszarze [...] o funkcji-zwarte zespoły leśne, plan nie dopuszcza na tym terenie realizacji nowej zabudowy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podtrzymał jako zasadną argumentację organ pierwszej instancji i wskazał, że w okolicznościach sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] W. był zobligowany do wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.
Wskazać należy, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego opisując kontrolowaną decyzję stwierdził, że nakaz rozbiórki nałożono na B. B., oraz że odwołanie złożyła B. B.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca J. Z. dochodziła uchylenia zaskarżonej i poprzedzjącej ją decyzji.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 97 oraz art. 98 kpa poprzez niezawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu uzyskania przez nią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , naruszenie przepisu art. 28kpa poprzez nieprawidłowe oznaczenie strony postępowania, naruszenie przepisu art.7kpa poprzez nie dokonanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i naruszenie słusznego interesu strony.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do dyspozycji art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U.nr153,poz.1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zdaniem Sądu zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa, który skutkuje jej uchylenie.
Bezsprzecznie zaskarżona decyzja jest obarczona błędem co do opisu decyzji, którą kontroluje oraz błędnym opisem podmiotu od którego pochodzi rozpoznawane przez organ II instancji odwołanie. Powyższe okoliczności nie mogą pozostać bez wpływu na sądową ocenę zaskarżonej decyzji, stanowią one o naruszeniu zasady pogłębiania obywateli do organów państwa (art.8 kpa), a w szczególności o naruszeniu opisanych w przepisie art. 107kpa składników struktury decyzji administracyjnej.
Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły z obrazą przepisu art. 7 i 77 kpa w związku z art.48 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 tej ustawy organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tylko realizując powyższe zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony
Zdaniem Sądu organy po ustaleniu, niekwestionowanej w niniejszej sprawie samowoli budowlanej, prowadziły postępowanie legalizacyjne, bez prawidłowej oceny okoliczności sprawy oraz bez prawidłowego zastosowania przepisów prawa.
Z treści art.48 ust.2 ustawy Prawo budowlane należy wywieść, że istotnym dla legalizacji samowoli budowlanej jest to, aby budowa była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wskazać należy, że pierwszym obowiązkiem organu, rozpoznającego przypadek samowoli budowlanej było zbadanie, w myśl przepisu art. 48 ust.2 ustawy Prawo budowlane, czy budowa objęta samowolą jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Dopiero stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego tj., gdy zachodzą przedstawione wyżej okoliczności a nadto okoliczności wynikające z przepisu art.48 ust2 pkt2-zgodność inwestycji z przepisami technicznymi, organ nadzoru budowlanego, powinien w drodze postanowienia kierowanego do inwestora właściciela lub zarządcy obiektu, wstrzymać prowadzenie robót budowlanych bez względu na stopień ich zaawansowania, ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy, oraz nałożyć obowiązek przedłożenia w wyznaczonym przez siebie terminie, zaświadczeń i dokumentów o których mowa w ust.3 art.48 ustawy Prawo budowlane.
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie zrealizował wyżej opisanego trybu postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, bezzasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach odnoszących się do nieobowiązującego już planu zagospodarowania przestrzennego. Regulacja zawarta w art. 48ust.2pkt1lit.a ustawy Prawo budowlane dotyczy planu obowiązującego w dniu wszczęcia postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej .
W przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, możliwość legalizacji samowoli,dotyczy tylko tych inwestorów, którzy realizowali budowę posiadając decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , bowiem ta ma być ostateczna w dniu wszczęcia postępowania legalizującego.
Przez wszczęcie postępowania należy rozumieć działanie zmierzające do zastosowania przez właściwy organ sankcji określonej w art. 48 ust.1 , ustawy Prawo budowlane , z tym jednak zastrzeżeniem ,że przed podjęciem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego organ zobowiązany jest do sprawdzenia, czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające legalizację samowoli budowlanej .
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania Sądu.
Dodatkowo Sąd wskazuje, że postanowieniem z dnia 14 czerwca 2006r w sprawie IISA/Go597/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne zwracając się o rozstrzygnięcie, czy przepisy art.48ust2pkt1litb i art.48 ust.3pkt1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 2ust1ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane są zgodne z art. 2 i 32ust.1 Konstytucji .
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145§1pkt1 lit.a i lit. c oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U.153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło