II SA/Wa 2056/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), WSA Joanna Kube, Protokolant Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. w przedmiocie wypowiedzenia W. K. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu organ podniósł, że na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. w sprawie zmiany struktury organizacyjno-etatowej Ministerstwa Obrony Narodowej, Departament [...], w którym W. K. pełnił zawodową służbę wojskową z dniem 1 marca 2002 r. uległ przeformowaniu w nową strukturę organizacyjną, wskutek czego zmniejszył się stan etatowy departamentu o 9 stanowisk służbowych przewidzianych dla żołnierzy zawodowych, zaś zajmowane przez oficera stanowisko służbowe uległo likwidacji i brak było możliwości zaproponowania mu innego stanowiska służbowego, stosownie do posiadanego stopnia wojskowego oraz kwalifikacji wojskowych (zawodowych). W tej sytuacji Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2002r., wydaną na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), wypowiedział [...] W. K. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Od tej decyzji strona nie złożyła odwołania. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] maja 2002 r., wydaną dla celów ewidencyjnych, zwolnił oficera z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2003 r. i przeniósł go do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez organ wojskowy. Jednocześnie przedmiotową decyzją przydzielono oficera na okres wypowiedzenia do dyspozycji Dyrektora Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej. W dniu 30 grudnia 2005 r. W. K. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON nr [...] z dnia [...] marca 2002 r., w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, zarzucając, iż przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 wojskowej ustawy pragmatycznej (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), polegającym na podjęciu i doręczeniu zaskarżonej decyzji przed planowanym zmniejszeniem stanu etatowego jednostki wojskowej, w której zainteresowany pełnił zawodową służbę wojskową. Jak podkreśla wnioskodawca, zajmowane przez oficera stanowisko służbowe faktycznie uległo likwidacji na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. jednakże dopiero w przyszłości, nie zaś w chwili doręczenia zaskarżonej decyzji. Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. wszczął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. Minister Obrony Narodowej uznał, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta nie zawiera wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W sprawie bowiem jest bezsporne, iż na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. w sprawie zmian struktury organizacyjno-etatowej Ministerstwa Obrony Narodowej, Departament [...] MON uległ z dniem 1 marca 2002 r. przeformowaniu w nową strukturę organizacyjną, w wyniku czego nastąpiło zmniejszenie jej stanu etatowego, zaś zajmowane przez oficera stanowisko służbowe uległo likwidacji i brak było możliwości zaproponowania mu innego stanowiska służbowego, stosownie do posiadanego stopnia wojskowego oraz kwalifikacji wojskowych. Zgodnie z dyspozycją art. 78 ust. 2 pkt 2 wyżej wymienionej wojskowej ustawy pragmatycznej, obowiązującej w dacie wydania kwestionowanej decyzji, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy mogło nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową, podlegała rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Tak więc, zdaniem organu, dokonane przez organ wojskowy wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej W. K. było zgodne z obowiązującymi w tej mierze uregulowaniami normatywnymi wynikającymi z treści cytowanej wojskowej ustawy pragmatycznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. oraz przepisów stanowiących podstawę ich wydania. W uzasadnieniu skargi ponadto wskazał na naruszenie zasad określonych w art. 5, 6, 7, 8, 9, 10 oraz art. 32 Konstytucji RP, podnosząc, iż faktycznie stan etatowy jednostki, w której skarżący pełnił służbę, powinien zmniejszyć się z dniem 1 marca 2002 r., natomiast zmniejszył się znacznie później. Tak więc, zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dopiero wtedy zaistniały przesłanki do dokonania skarżącemu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Dodatkowo organ podniósł, iż decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. w sprawie zmiany struktury organizacyjno-etatowej MON miała charakter konstytutywny i na jej mocy dokonano przeformowania jednostki wojskowej, wskutek czego nastąpiło zmniejszenie jej stanu etatowego. Decyzja ta nie była zapowiedzią przeformowania w przyszłości, nie była także aktem inicjującym to przeformowanie, lecz aktem, mocą którego dokonano przeformowania z dniem 1 marca 2002 r. W tym zakresie nie był wydany żaden inny akt. Przeformowanie było procesem przekształceń w wielu płaszczyznach: organizacyjnej, personalnej, lokalowej, technicznej. Stąd też, wydając decyzję o przeformowaniu, określono zarówno początek, jak i koniec tego procesu. Wydanie prawidłowej decyzji Ministra Obrony Narodowej stanowiło podstawę do podjęcia przez organy wojskowe działań kadrowych, zmierzających do przesunięć żołnierzy zawodowych na inne stanowiska służbowe, a w przypadku braku takich możliwości do wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do treści art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 1. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 2. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (art. 157 k.p.a.). W. K. we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. wypowiadającej mu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, która w I instancji stała się ostateczna, wskazał jako pozytywną przesłankę stwierdzenia nieważności rażące naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), podnosząc, iż w jego przypadku stan etatowy jednostki uległ zmniejszeniu dopiero znacznie pod dniu 1 marca 2002 r. Zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 pkt 2 cyt. wojskowej ustawy pragmatycznej, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy mogło nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową, podlegała rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. w sprawie zmiany struktury organizacyjno-etatowej Ministerstwa Obrony Narodowej Departament [...] uległ przeformowaniu, w wyniku czego nastąpiło zmniejszenie jej stanu etatowego. Podnieść przy tym należy, iż decyzja Ministra o przeformowaniu miała charakter konstytutywny i na jej mocy dokonano przeformowania jednostki wojskowej, wskutek czego nastąpiło zmniejszenie jej stanu etatowego. Decyzja ta nie była zapowiedzią przeformowania w przyszłości, nie była także aktem jedynie inicjującym to przeformowanie, lecz aktem, mocą którego dokonano przeformowania z dniem 1 marca 2002 r. Wydanie przedmiotowej decyzji Ministra Obrony Narodowej stanowiło podstawę do podjęcia przez organy wojskowe działań kadrowych zmierzających do przesunięć żołnierzy zawodowych na inne stanowiska służbowe, a w przypadku braków takich możliwości do wypowiedzenia żołnierzom stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Decyzja Dyrektora Kadr i Szkolnictwa Wojskowego nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. została doręczona skarżącemu w dniu 23 kwietnia 2002 r. i z tym też dniem weszła do obrotu prawnego, zatem zgodnie z art. 79 ust. 5 cytowanej wojskowej ustawy pragmatycznej, termin wypowiedzenia rozpoczął bieg od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypowiedzenia, tj. w przedmiotowej sprawie - od 1 maja 2002 r. Zatem upływ okresu wypowiedzenia nastąpił po dacie faktycznego zakończenia procesu zmniejszenia liczby stanowisk etatowych w Departamencie [...] MON. W tej sytuacji, gdy zostały wykazane przesłanki wynikające z treści art. 78 ust. 2 pkt 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, istniały zatem podstawy do jej zastosowania i nie może być mowy o jego naruszeniu, a tym bardziej o jego rażącym naruszeniu. Warto w tym miejscu zauważyć, że nie każde naruszenie prawa stanowić będzie podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Jedynie rażące naruszenie prawa daje podstawę do zastosowania sankcji nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazać należy, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie. wydane przez organ praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2002 r. sygn. akt I SA 2362/01, ONSA 2003/2/73). Wynika z tego, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (vide J. Borkowski, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego 1998 r., s. 237, J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym, PiP 1986/1, s. 69). Decyzja Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. nie zawiera również innych wad, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności oraz zastosowanie art. 156 k.p.a. Została ona wydana przez właściwy organ, skierowano ją do właściwej strony postępowania, opierała się na istniejącej wówczas podstawie prawnej, nadawała się do wykonania, a jej wykonalność nie powodowała czynu zagrożonego karą, nie zawiera także wad powodujących jej nieważność z mocy przepisów prawa. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.