I OSK 658/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska /spr./, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Roman Ciąglewicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1573/05 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1573/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...]. Decyzją tą Minister po rozpoznaniu odwołania J. J. od rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] o zwolnieniu J. J. ze służby z dniem 31 maja 2005 r. uchylił ten rozkaz w części dot. terminu zwolnienia i ustalił go na dzień 29 czerwca 2005 r., utrzymując w mocy rozkaz co do zwolnienia. W skardze na tę decyzję zarzucono naruszenie przepisów postępowania poprzez oparcie rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym, a nadto art. 86 § 1 k.c. przez jego niezastosowanie w sytuacji gdy skarżący uchylił się od skutków oświadczenia woli (zwolnienie ze służby nastąpiło w związku z wnioskiem skarżącego o zwolnienie złożonym dnia 23 maja 2005 r.) złożonego pod wpływem błędu, wywołanego podstępnie, wobec obietnicy przełożonego o podniesienie dodatku służbowego, czego dowodem jest nagranie z rozmowy, a uchybienie nastąpiło na podstawie art. 88 k.c. z zachowaniem terminu nim przewidzianego. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd podkreślił, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby, zatem jeśli policjant złoży wniosek o zwolnienie ze służby obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia nie później niż w terminie do 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Sąd stanął na stanowisku, że w sprawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i wobec tego istotna była odpowiedź na pytanie czy skarżący odwołał skutecznie swoje oświadczenie woli o wystąpieniu ze służby i powołując się na art. 61 § 1 k.c. oraz dokumentację sprawy uznał, że cofnięcie oświadczenia woli nie miało miejsca, o czym świadczy stwierdzenie w odwołaniu, że decyzja odejścia z Policji jest nieodwołalna, a odwołanie zostało złożone tylko co do uposażenia, do której to kwestii zaskarżona decyzja w ogóle się nie odnosiła. Jeśli idzie o art. 88 k.c. to Sąd wyjaśnił, że przepis ten dotyczy tylko oświadczeń woli składanych w dziedzinie stosunków cywilnoprawnych i nie dotyczy wadliwości czynności podejmowanych w sferze publicznoprawnej, a w szczególności oświadczeń składanych organom państwa, na ich żądanie w ramach obowiązujących procedur, nadto dodał, że skarżący nie złożył na piśmie żadnego oświadczenia, którym uchyliłby się od skutków prawnych oświadczenia o zwolnienie ze służby. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania Sąd uznał za nieuzasadnione. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył J. J., zastąpiony przez adwokata, wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania i zarzucając: – naruszenie prawa materialnego – art. 86 § 1 k.c., art. 88 k.c. i art. 41 ust. 3 ustawy o Policji poprzez błędną ich wykładnię i ich niezastosowanie – błędne przyjęcie, iż norma wynikająca z tych przepisów nie ma zastosowania do oświadczenia woli skarżącego zgłaszającego zwolnienie ze służby w Policji złożonego w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji oraz, iż takie oświadczenie nie jest oświadczeniem wywołującym skutki w sferze cywilnoprawnej skarżącego, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy skarżący uchylił się od skutków oświadczenia o zwolnieniu ze służby złożonego pod wpływem błędu, który został wywołany przez drugą stronę podstępnie, a w konsekwencji jego oświadczenie woli o zgłoszeniu przez niego wystąpienia ze służby, jako nieważne nie mogło być wzięte pod uwagę przez organy administracji wydające decyzję w sprawie; – naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz bezzasadne oddalenie skargi, mimo iż naruszała ona przepisy prawa materialnego wskazane w punkcie 1 powyżej oraz naruszała przepisy postępowania wskazane w petitum skargi, a w szczególności, że organ naruszył art. 7, 77 § 1, art. 8, 80 i art. 107 § 3 k.p.a.; – naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezasadne oddalenie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – nagrania kasety dokumentującego podstępne wprowadzenie skarżącego w błąd. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Pisemne zgłoszenie policjanta o wystąpieniu ze służby należy traktować jako oświadczenie woli, a ponieważ ustawa o Policji nie zawiera żadnych regulacji w zakresie oświadczeń woli, w kwestii ich oceny należy odwołać się do tych przepisów, które materię tę regulują. Przepisami tymi są przepisy Kodeksu cywilnego. Cyt. art. 41 ust. 3 ustawy o Policji zobowiązuje organ do rozwiązania stosunku służbowego w terminie do trzech miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia, natomiast, jeśli okazałoby się, że policjant następnie cofnął swoje oświadczenie o chęci wystąpienia ze służby, cofnięcie to należy ocenić w świetle art. 61 § 1 k.c. Stosownie do tego przepisu odwołanie oświadczenia woli jest skuteczne gdy doszło jednocześnie lub wcześniej ze złożonym oświadczeniem. Z akt sprawy wynika, że J. J. złożył raport z dnia 23 maja 2005 r. zgłaszający chęć zwolnienia go ze służby, a Komendant Główny Policji rozkazem z dnia [...] zwolnił go ze służby z dniem 31 maja 2005 r., który to rozkaz skarżący odebrał dnia 1 czerwca 2005 r. Odwołał się co prawda od tego rozkazu, ale odwołanie wynikało z tego, że J. J. oczekiwał podwyższenia dodatku funkcyjnego, czego też w odwołaniu domagał się, zaś wyraźnie w nim stwierdził, że jego decyzja o odejściu z Policji jest nieodwołalna. Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał rozkaz o zwolnieniu ze służby jedynie modyfikując datę zwolnienia, tj. z dniem 29 czerwca 2005 r. Tak więc z akt sprawy nie wynika, aby przed lub ze zgłoszeniem wystąpienia ze służby J. J. cofnął to zgłoszenie. Odwołania tego oświadczenia nie dokonał też w trybie postępowania odwoławczego, mało tego, ponownie oświadczył, że decyzja zgłoszenia wystąpienia ze służby jest nieodwołalna. Dopiero w związku ze skargą na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie okazało się, że z tej samej daty, jaką nosi skarga, jest pismo pełnomocnika sporządzającego skargę odwołujące się do wcześniejszego uchylenia się od skutków oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby. Jednak w świetle akt sprawy, w tym również tego pisma do którego nie dołączono żadnych dowodów, nie można znaleźć potwierdzenia na odwołanie złożonego raportu dnia 23 maja 2005 r. oświadczenia woli w ogóle, a już zwłaszcza skutecznego w rozumieniu art. 61 § 1 k.c. Tak więc Wojewódzki Sąd zasadnie uznał, że w sprawie nie doszło do skutecznego cofnięcia zgłoszenia o wystąpieniu ze służby. Natomiast co do niezastosowania w sprawie art. 86 § 1 i 88 k.c. to zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem, powołującym się na orzeczenie Sądu Najwyższego (z 11 grudnia 1998 r. II CK V 92/98), że trudno mówić o tego rodzaju skutkach oświadczenia woli w sferze publicznoprawnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu skargi kasacyjnej, co do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawa i skargę oddalił, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).