II SA/Op 603/06

WyrokWSA w Opolu2007-01-23

Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Teresa Cisyk, Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu zasiłku celowego może zostać wydana bez wskazania konkretnego celu jego przeznaczenia i czy uzasadnienie takiej decyzji musi zawierać szczegółowe informacje dotyczące posiadanych przez organ środków, liczby wnioskodawców oraz kryteriów przyznawania świadczeń?
Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, jednakże organ administracji publicznej nie może działać w sposób dowolny. Niewskazanie w decyzji celu przeznaczenia zasiłku celowego stanowi przekroczenie uprawnień. Ponadto, uzasadnienie decyzji musi zawierać wszystkie istotne okoliczności, w tym ilość posiadanych środków, liczbę wnioskodawców, priorytetowe potrzeby oraz kryteria przyznawania świadczeń, aby zapewnić zgodność z zasadami pogłębiania zaufania do organów państwa i przekonywania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie zasiłku celowego dla rodziny A. Z. i L. D. Organ I instancji przyznał zasiłek w wysokości 140 zł, wskazując na ograniczone środki finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że mimo błędnego ustalenia dochodu rodziny, spełnione zostały przesłanki do przyznania zasiłku. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące nieuwzględnienia ich trudnej sytuacji materialnej, niepełnosprawności L. D. oraz braku wyjaśnienia odmowy przyznania pomocy na zakup opału.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Nysy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi L. D. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Burmistrza Nysy z dnia [...] nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w N., przyznał A. Z. zasiłek celowy w wysokości 140 zł. Decyzja wydana została na wniosek strony złożony w dniu 25 maja 2006 r., na podstawie art. 104 kpa oraz art. 2, art. 8 i art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, iż wysokość przyznanego zasiłku wynika nie tylko z sytuacji materialno- społecznej, czy też zdrowotnej osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc społeczną, ale również z realnych możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej. Jednocześnie wyjaśnił, iż z uwagi na szczupłość środków finansowych i liczbę osób kwalifikujących się do udzielenia pomocy, przyjęta została zasada przyznawania zasiłku w wyższej wysokości rodzinom z dziećmi, osobom samotnie wychowującym dzieci, nie posiadających dochodu lub mających niski dochodów. Przy rozpatrywaniu sytuacji rodziny lub osoby uwzględniane są jednak również obciążenia finansowe związane z utrzymaniem mieszkania lub domu. Zaznaczając, iż wysokość zasiłku dla rodzin wynosi 350 zł, a dla osób samotnych 220 zł, w zależności na co zasiłek jest przeznaczany, organ wskazał, iż w 2006 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w N. otrzymał na realizację zadań własnych, w tym na wypłatę zasiłków celowych, kwotę 178000 zł miesięcznie. Z tego też powodu przeciętna wysokość zasiłku dla rodzin o niskich dochodach wynosi 120 zł, a dla osób samotnych 80 zł. Odwołanie od decyzji wniesione zostało przez A. Z. i L. D. Odwołujący podnieśli w nim, iż podczas przyznawania wsparcia i pomocy finansowej ich rodzinie, zlekceważone zostały kryteria i przepisy udzielania pomocy społecznej. Wskazali również, iż od chwili zmiany opiekuna socjalnego utrudnione zostało im w tym zakresie składanie wniosku. Kwestionując zmniejszenie kwoty przyznawanych im zasiłków okresowego oraz celowego, wskazali ponadto, iż kwota udzielonej im pomocy nie jest adekwatna do potrzeb ich rodziny. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało na skutek wniosku A. Z. i L. D. z dnia 25 maja 2005 r., o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów gazu, wody i energii oraz zakup produktów żywnościowych i leków przeciwalergicznych dla A. Z. i jej syna. Zwrócił również uwagę na ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu przed organem I instancji. Wskazał w tym zakresie, iż w drodze przeprowadzonego w dniu 26 maja 2006 r. wywiadu środowiskowego ustalono, iż A. Z., będąca osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostaje w związku konkubenckim z L. D., z którym wspólnie utrzymuje swoje dziecko z poprzedniego związku. Jednocześnie miesięczny dochód rodziny wynosi 738,90 zł, z czego na osobę przypada 246,30 zł. Wskazując na wydatki jakie ponosi rodzina odwołujących organ zaznaczył, iż objęta jest ona systematyczną pomocą w różnych formach. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji wyjaśnił, iż pomimo nie wskazania w piśmie z dnia 20 czerwca 2006 r. konkretnej decyzji, której ono dotyczy, jego treść wskazuje na niezadowolenie odwołujących z obniżenia zasiłku okresowego i zasiłku stałego. Ponieważ jednak decyzja organu I instancji w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego stała się ostateczna przed wniesieniem odwołania, organ odwoławczy przyjął, iż odwołanie dotyczy decyzji organu I instancji w przedmiocie przyznania zasiłku celowego, uznając jednocześnie, iż wniesione ono zostało z zachowaniem terminu. Powołując przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 539, ze zm.) organ odwoławczy wskazał, iż zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej, które przysługuje osobie w rodzinie oraz rodzinie, spełniającej kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy, bądź ustalone w oparciu o art. 8 ust. 2 ustawy, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Odnosząc się do art. 39 ustawy o pomocy społecznej, regulującego prawo do zasiłku celowego, organ odwoławczy zaznaczył, iż ustawa nie określa granic minimalnych ani maksymalnych przyznania tego zasiłku, wyznaczając jedynie w art. 3 ust. 3 i 4 ogólnie granice co do rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń. Dostrzegł, iż oznacza to, że decyzja wydana na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy i organ administracji wydając taką decyzję obowiązany jest każdorazowo wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym zwłaszcza powody ubiegania się przez daną osobę lub rodzinę o przyznanie świadczenia oraz rozmiar posiadanych środków finansowych i potrzeby osób uprawnionych do świadczeń z pomocy społecznej. Dalej wskazując na definicję dochodu, określoną w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, organ odwoławczy uznał, iż w niniejszej sprawie organ I instancji błędnie ustalił dochód rodziny wnioskodawców, przyjmując do podstawy obliczenia tego dochodu kwotę zasiłku okresowego przyznanego od maja 2006 r., podczas gdy prawidłowo obliczony dochód powinien obejmować dochody uzyskane w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, czyli dochody z miesiąca kwietnia. Przyjmując, iż łączny dochód rodziny wnioskodawców w kwietniu 2006 r. wyniósł 747,60 zł stwierdził, iż okoliczność nieprawidłowego wyliczenia dochodu nie miała istotnego znaczenia dla prawa strony do zasiłku celowego, ponieważ w świetle poczynionych ustaleń uznać należało, iż odwołujący spełnili warunki uprawniające ich do otrzymania zasiłku celowego. Ponadto organ II instancji uznał, iż przyznając w niniejszej sprawie zasiłek celowy organ I instancji prawidłowo ustalił sytuację materialno- bytową wnioskodawców i prawidłowo zastosował przepisy ustawy o pomocy społecznej, nie przekraczając granic uznania administracyjnego. Jednocześnie wskazał, iż na wysokość udzielonej pomocy miały wpływ takie czynniki jak: uzasadnione potrzeby innych osób ubiegających się o pomoc w tej formie, wielkość posiadanych przez Ośrodek środków finansowych, ogólne zasady rozdziału posiadanych środków ze wskazaniem dodatkowych preferencji w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu A. Z. i L. D. wnieśli o zweryfikowanie zaskarżonej decyzji. Skarżący zakwestionowali stanowisko organu odwoławczego co do charakteru ich pisma z dnia 20 czerwca 2006 r. Zaznaczyli, iż stanowiło on zarówno uzupełnienie odwołania od decyzji I instancji jak i skargę. Jednocześnie jako nieprawdziwe wskazali twierdzenie organu dotyczące odwołania z dnia 10 kwietnia 2006 r. Zarzucając organowi nieuwzględnienie okoliczności, iż L. D. jest osobą niepełnosprawną, skarżący podnieśli iż przyznawana im pomoc społeczna jest systematycznie zmniejszana. Jednocześnie zaznaczyli, iż z uwagi na trudną sytuację materialną rodziny oraz znaczne koszty ponoszone w związku z leczeniem, jej wysokość nie jest wystarczająca na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb. Dodatkowo skarżący podnieśli, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło odmowy udzielenia pomocy na zakup opału w okresie grzewczym od stycznia do marca 2006 r. Wnieśli ponadto do Sądu o sprawdzenie danych dotyczących wzrostu lub spadku bezrobocia w Powiecie [...], od stycznia do sierpnia 2006 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, podtrzymało stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ wyjaśnił, iż odwołanie z dnia 10 kwietnia 2006 r. dotyczyło decyzji z dnia 16 marca 2006 r. i na skutek jego rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wydało decyzję z dnia 29 sierpnia 2006 r. W piśmie z dnia 20 czerwca 2006 r. skarżący zakwestionowali natomiast wysokość zasiłku celowego w kwocie 140 zł, przyznanego decyzją z dnia [...], nr [...]. Dlatego też, rozpatrzone ono zostało jako odwołanie od tej decyzji. Jednocześnie, konsekwencją wskazania przez strony, iż pismo z dnia 20 czerwca 2006 r. stanowiło również skargę na działanie Ośrodka Pomocy Społecznej w N., było przekazanie go zgodnie z właściwością Radzie Miejskiej w Nysie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżących, organ odwoławczy stwierdził, iż nie mają one wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zaznaczył, iż brak pomocy w zakupie opału był przedmiotem rozważań w innym postępowaniu dotyczącym przyznania zasiłku celowego i w naturze w kwocie 170 zł (decyzja II instancji z dnia 29 sierpnia 2006 r.). Wskazał ponadto, iż wbrew twierdzeniu skarżących, organy obu instancji uwzględniły sytuację materialną i zdrowotną L. D. uznając, iż osoby tworzące rodzinę kwalifikują się do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego udzielając im takiej pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie odnotować należy, iż w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z określonej w powołanym przepisie kontrolnej funkcji sądów administracyjnych oraz toczących się przed nimi postępowań wynika, iż Sądy te dokonując oceny działań organów administracji publicznej, nie stanowią kolejnej instancji w sprawach należących do właściwości tych organów i nie są uprawnione do podejmowania w nich merytorycznych rozstrzygnięć. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na akt wydany przez organ administracji publicznej, nie skutkuje tym samym przejęciem sprawy administracyjnej i wydaniem końcowego rozstrzygnięcia w sprawie, przez sąd. Funkcja tego Sądu polega bowiem wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy. Jednocześnie zgodnie z art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sądowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem co oznacza, iż w postępowaniu sądowym, nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność poddanych sądowej kontroli aktów administracyjnych, czyli ich zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do ich wydania. Zaznaczyć ponadto przyjdzie, iż stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To z kolei oznacza, iż w granicach danej sprawy, sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Brak konkretnego zarzutu w treści skargi, nie wyłącza zatem dokonania przez Sąd oceny legalności w tym zakresie. Jednocześnie jednak, związanie sądu granicami sprawy, w której skarga została wniesiona skutkuje tym, iż w zakresie oceny legalności Sąd nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej, a której dotyczy zaskarżona decyzja. Uwzględniając powyższe, w świetle zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą wskazać należy, iż w niniejszej sprawie skarga wniesiona została na decyzję o przyznaniu zasiłku celowego. Z tego też względu, w niniejszym postępowaniu, ocenie legalności podlegały działania organów administracji publicznej dotyczące wyłącznie przyznania przedmiotowego świadczenia. Jednocześnie kontrola sądowa wykazała, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja I instancji, nie odpowiadają przepisom prawa, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Materialną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) określająca między innymi zadania w zakresie pomocy społecznej, rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania. Jednym z przewidzianych w ustawie rodzajów świadczeń jest zasiłek celowy, który w myśl art. 36 ust. 1 lit. c może mieć formę świadczenia pieniężnego. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy, może on zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, w szczególności zaś na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jego przyznanie uzależnione jednak zostało przez ustawodawcę między innymi od spełnienia przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy. Jak stanowi bowiem wskazany przepis, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, poza przewidzianymi w ustawie wyjątkami, przysługuje danej osobie bądź rodzinie, jedynie w przypadku spełnienia określonego w nim "kryterium dochodowego" oraz wystąpienia co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Jak słusznie dostrzeżono w zaskarżonej decyzji odwoławczej, z treści przepisu art. 39 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności zaś z użycia w nim zwrotu "może być przyznany" wynika, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy i to zarówno co do faktu jego przyznania lub nie przyznania, jak i co do jego wysokości. Oznacza to, iż właściwy organ administracji publicznej posiada pewną swobodę w zakresie przyznania zasiłku celowego, a samo spełnienie przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy nie przesądza o przyznaniu tego świadczenia. Treść decyzji uznaniowej zależy bowiem od uzasadnionej woli właściwego organu administracji publicznej. Nie oznacza to jednak, że w zakresie przyznania zasiłku celowego organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny. Jest on bowiem związany zarówno przepisami ustawy o pomocy społecznej jak i przepisami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2001 r., sygn. akt I SA 2116/00, System Informacji Sądowej LEX nr 79609). Z tego też względu winien dokonywać oceny zasadności przyznania zasiłku celowego, na podstawie dokonanych ustaleń w zakresie przesłanek faktycznych oraz celowościowych, określonych w ustawie o pomocy społecznej. Obowiązany jest przy tym uwzględnić ogólne granice przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, określone w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy, który stanowi, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczeń powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celą i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Uwzględniając powyższe stwierdzić przyjdzie, iż rozstrzygając w przedmiocie zasiłku celowego, właściwy organ winien każdorazowo uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, tj. nie tylko stanowiące podstawę ubiegania się zainteresowanego o przyznanie zasiłku celowego, ale także rozmiar będących w jego dyspozycji środków finansowych przeznaczonych na ten cel oraz potrzeby innych osób uprawnionych do świadczenia z pomocy społecznej. Podkreślić przy tym należy, iż decyzja organu winna zawierać szczegółowe uzasadnienie motywów jej wydania. Z racji jej uznaniowego charakteru, powinna zatem wskazywać przede wszystkim ilość posiadanych przez organ środków finansowych, przeznaczonych na realizację świadczeń z pomocy społecznej, ilość osób ubiegających się w danym okresie o przyznanie pomocy, wyraźnie określone kryteria, którymi organ kierował się przy wydaniu decyzji oraz winno określać zindywidualizowane przesłanki przedmiotowe podjęcia decyzji. Zauważyć przyjdzie, iż odniesienie się w uzasadnieniu do wszystkich wskazanych powyżej okoliczności, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, jest konieczne nie tylko w świetle treść art. 107 kpa. Jest ono również niezbędne z uwagi na realizację, określonej w art. 8 kpa, zasady pogłębiania zaufania do organów państwa oraz wskazanej w art. 11 kpa zasady przekonywania. Jednocześnie umożliwia ono również dokonanie oceny, czy decyzja wydana została w granicach wyznaczonego ustawą uznania administracyjnego. Odnotować wszak przyjdzie, iż sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowej, sprowadza się do zbadania, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy przy jej wydaniu nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego i czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2005 r., s. 502). Dokonując oceny legalności decyzji wydanych w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, iż organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował pismo skarżących z dnia 20 czerwca 2006 r. jako odwołanie od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...]. Z treści pisma wynika bowiem, iż skarżący kwestionowali treść tej właśnie decyzji. Tym samym jako zgodne z przepisami postępowania administracyjnego uznać należało dokonanie w niniejszej sprawie kontroli decyzji organu I instancji poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Wątpliwości w niniejszej sprawie, nie budzą również ustalenia organu odwoławczego w zakresie spełnienia przez skarżących przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Jakkolwiek bowiem trafne było dostrzeżenie w tym zakresie nieprawidłowości w ustaleniach organu I instancji, z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym bezsprzecznie wynika, iż rodzinie skarżących przysługiwało, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Odnosząc się jednak do wcześniejszych uwag w zakresie regulacji prawnych dotyczących przyznania zasiłku celowego stwierdzić należało, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 39 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 8, art. 11 i art. 107 kpa. Jako wadliwe i niezgodne z art. 39 ustawy o pomocy społecznej, uznać należało przyznanie w niniejszej sprawie pieniężnego zasiłku celowego bez określenia celu jego przeznaczenia. Jak wynika z treści przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej, które to potrzeby przykładowo wymieniono w ust. 2. Ma on zatem charakter pomocy doraźnej w zakresie realizacji konkretnie oznaczonego celu. O ile więc ustawodawca pozostawił jego przyznanie uznaniu administracyjnemu, o tyle ocena zasadność jego przyznania, winna zostać dokonana przez organ w kontekście zaspokojenia konkretnej potrzeby bytowej. Oznacza to, iż zarówno przyznając zasiłek celowy, jak taż odmawiając jego przyznania organ winien określić, w zakresie zaspokojenia jakiej potrzeby rozstrzygnięcie zostało wydane. Niewskazanie zaś w decyzji celu przeznaczenia zasiłku, stanowi przekroczenie przez organ administracji publicznej uprawnień przysługujących mu na mocy art. 39 ustawy o pomocy społecznej. W ocenie Sądu uznać ponadto należało, iż także uzasadnienie, zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji, nie odpowiada wymogom prawa, a to z uwagi na niewskazanie w nim wszystkich istotnych z punktu widzenia przyznania zasiłku celowego okoliczności. Jak już wcześniej wyjaśniono, decyzja w przedmiocie zasiłku celowego winna być uzasadniona wszelkim przesłankami tak faktycznymi jak i celowościowymi. Jako naruszające art. 107 § 3 kpa, uznać zatem należało niewskazanie w uzasadnieniu decyzji ilości osób ubiegających się o pomoc w okresie, za który został przyznany zasiłek, które z potrzeb przy przyznawaniu świadczeń organ uznał za priorytetowe oraz do której z grup osób uprawnionych do zasiłku został zaliczony wnioskodawca. Z treści uzasadnienia nie wynika również, z powodu jakich okoliczności stronie skarżącej przyznano zasiłek właśnie w kwocie 140 zł. Nadmienić przy tym można, iż ewentualne nieuwzględnienie wskazanych powyżej przesłanek, w sprawie o przyznanie zasiłku celowego, stanowi naruszenie wynikającej z art. 7 kpa, zasady prawdy obiektywnej. Z uwagi na nieprawidłowości stwierdzone w zakresie uzasadnienia decyzji, przyjąć ponadto należało, iż w niniejszej sprawie doszło także do naruszenia art. 8 i art. 11 kpa. Z określonej w art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz wskazanej w art. 11 zasady przekonywania wypływa bowiem dla organów administracji publicznej m. in. obowiązek należytego wyjaśnienia zasadności przesłanek którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. W celu jego realizacji organ winien zatem wskazać w decyzji argumenty służące przekonaniu strony o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyżej przyjąć należało, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja I instancji, nie odpowiadają wymogą prawa. Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi, stwierdzić przyjdzie, iż podniesiona przez skarżących kwestia odmowy udzielenia im pomocy na zakup opału w okresie grzewczym od stycznia do marca 2006 r., jako nie dotycząca przedmiotu niniejszego postępowania, nie mogła podlegać ocenie sądowej. Co zaś się tych wniosku skarżących o zweryfikowanie zaskarżonej decyzji, przypomnieć przyjdzie, iż Sąd, dokonując oceny działań organów administracji publicznej, nie stanowi kolejnej instancji w sprawach należących do właściwości tych organów i nie jest uprawniony do podejmowania w nich merytorycznych rozstrzygnięć. Wobec powyższego należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło