II SA/Wa 1964/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] 2) Stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości 3) zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. T. kwotę 240 zł (słownie dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80 zł (słownie pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Starosta Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) uznał się za organ niewłaściwy w sprawie wniosku W. P. z dnia [...] lipca 2006 r. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego i wypłatę tego świadczenia oraz przywrócenia terminu do złożenia tego wniosku. Starosta stwierdził, iż zgodnie z art. 150a powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku/ świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2004 r. spełniła warunki do jego nabycia. Wyjaśnił również, że złożenie wniosku w tym przedmiocie do właściwego dla jej miejsca zamieszkania Powiatowego Urzędu Pracy, było możliwe do dnia 28 lutego 2006 r. (art. 150a ust 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Organ zaznaczył, że W. P. wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 150a skierował do organu po dniu wskazanym w tym przepisie. W dniu 2 sierpnia 2006 r. W. P. złożył na powyższe postanowienie zażalenie do Wojewody M.. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Wojewoda M., działając na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 2 w związku z art. 144 Kpa uchylił postanowienie Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2006 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach postanowienia Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 65 § 1 Kpa jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Tak więc nie było możliwości orzekania w trybie powołanego przepisu o braku właściwości, bez przekazania postanowieniem wniosku strony do organu właściwego. Wojewoda M. stwierdził również, że Starosta Powiatu [...] rozpatrując wniosek W. P. winien przeprowadzić postępowanie pod kątem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku i ewentualnie takie rozstrzygnięcie zawrzeć w sentencji postanowienia, biorąc pod uwagę treść art. 150a ust 6 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powyższe rozstrzygnięcie W. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podkreślił swoją trudną sytuację materialną oraz wskazał, że jego sprawa jest załatwiana z naruszeniem terminów załatwiania spraw przewidzianych w art. 35 Kpa, a także narusza art. 7 oraz 8 Kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a mianowicie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Zgodnie z art. 150a ust. 1 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Stosownie natomiast do treści art. 150a ust. 5 powołanej ustawy osoba, o której mowa w ust. 1 i 2, może złożyć wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego do dnia 28 lutego 2006 r., do właściwego dla jej miejsca zamieszkania powiatowego urzędu pracy. Data 28 lutego 2006 r. jest więc datą końcową, do której osoba spełniająca przesłanki przewidziane w art. 150a ust. 1 i ust. 2 ustawy może złożyć wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego. Mamy więc w niniejszej sprawie do czynienia z terminem prawa materialnego. Termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (por. także uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 14 października 1996r. sygn. OSP 19/96 - ONSA z. 2 z 1997r. poz. 56). Niewątpliwie ustawodawca nie przewidział w powołanych ostatnio przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy możliwości przywracania tego terminu. W razie uchybienia terminu materialnego, odnośnie którego ustawodawca nie przewidział dopuszczalności przywrócenia – administracyjny stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2006 r., str. 327). Zatem w sytuacji gdy do organu administracji publicznej wpłynął, po terminie określonym w art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tego rodzaju wniosek, to organ winien na podstawie art. 105 § 1 Kpa, mocą decyzji administracyjnej, umorzyć postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W związku z powyższym postanowienie Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2006 r. o uznaniu się za organ niewłaściwy w sprawie wniosku W. P. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego i wypłatę tego świadczenia oraz przywrócenia terminu do złożenia tego wniosku, stanowi przejaw rażącego naruszenia prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Należy także stwierdzić, że postanowienie Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] rażąco narusza prawo. Wprawdzie postanowieniem tym uchylono postanowienie Starosty Powiatu [...], jednakże w jego uzasadnieniu zobowiązano organ I instancji do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, pomijając okoliczność i jej konsekwencje, iż termin ten jest terminem prawa materialnego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości. O przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1c i § 19 w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).