II OSK 533/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA – Włodzimierz Ryms (spr) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2007 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. i C. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SAB/Wa 63/06 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. i C. P. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nadzoru nad działalnością wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. i C. P. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzję i postanowienia oraz w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponadto skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienie oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazali konkretnego postępowania administracyjnego czy skargowego, którego bezczynność miałaby dotyczyć. Dlatego też wniesienie skargi w tej sprawie do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia skarżący podnieśli, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, mimo obowiązku ustawowego, nie podjął żadnych czynności w sprawie zaniedbania ze strony podległych mu organów nadzoru budowlanego wydania decyzji nakazującej przywrócenie w budynku przy ul. [...] w P. stanu poprzedniego w celu zapobieżenia katastrofie budowlanej. Stosownie do treści przepisu art. 88a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego sprawuje nadzór na działalnością wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego oraz kontroluje działanie tego nadzoru. Skarżący podnieśli, że mimo ich wielokrotnych pism i interwencji wojewódzkie i powiatowe organy nadzoru budowlanego nie podejmowały żadnych czynności w sprawie załamania się stropu ich mieszkania. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosowanego aktu lub nie podjął czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z akt sprawy wynika, że skarżący występowali z licznymi skargami do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na działania Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego niejednokrotnie informował skarżących, że w zakresie zarzutów względem PINB w [...] właściwy jest Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, natomiast zarzuty wobec Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W sierpniu 2006 r. skarżący wystąpili ze skargą na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie braku zdecydowanych działań zmierzających do przywrócenia naruszonego prawa ("bezsporny fakt samowoli budowlanej"), podnosząc że mimo licznych skarg i żądań organ nie podjął należytych czynności, a także zarzucili brak efektywnego nadzoru. Jak wynika z treści skargi oraz wyjaśnień organu nadzoru w istocie skarga na bezczynność organu dotyczy niezgodnego z żądaniem skarżących załatwienia skargi przewidzianej w art. 227 K.p.a. (Dział VIII K.p.a.). Skarga ta jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Dlatego skargi takie są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII K.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII K.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tego Prawa. Sąd może, stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznawać skargi na bezczynność organu administracji tylko w przypadkach określonych w tym przepisie w punktach 1-4. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie braku zdecydowanych działań zmierzających do przywrócenia naruszonego prawa jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Jednocześnie należy zauważyć, że skarżący mogą wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wznowienie postępowania bądź o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego, wskazując konkretnie o jaki akt chodzi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.