II SA/Kr 2830/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. C. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 16 października 2003 r. znak [...] wydanym po rozpatrzeniu zażalenia K. C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu k. - ziemskiego w K. z dnia [...] października 2002 r., znak: [...] nakładające na zobowiązanego K. C. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 62366,40 zł wraz z opłatą w wysokości 68 zł - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18, art. 23 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 1991 r., Dz. U. nr 36, poz. 161 z późniejszymi zmianami). W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego organ l instancji upomnieniem z dnia 27.09.2000 r. wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...].07.1998 r., znak: [...] utrzymanej w mocy decyzją ostateczną Wojewody K. z dnia 27.08.1998 r., znak: [...] i uprawomocnioną wyrokiem NSA z 23.02.2000 r., sygn. akt II SA/Kr 2111/98. Decyzją tą nakazano K. C. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia budynku stodoły na działce nr [...] w S.. Po upływie 7 dni od daty doręczenia upomnienia organ egzekucyjny w dniu 4.10.2002 r. wystawił tytuł wykonawczy, znak: [...], oraz wydał skarżone postanowienie, znak: [...]. Po dokonaniu kontroli postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 26 § 5 powołanej ustawy zostało ono wszczęte z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Treść tytułu wykonawczego odpowiada wymogom określonym w art. 27 ustawy, a zaskarżone postanowienie spełnia wymogi określone w art. 122 ustawy. Zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. Grzywna w celu przymuszenia w wysokości 62 366,40 zł czyni zadość wymogom określonym w art. 121 § 4 i 5 ustawy. Wysokość takiej grzywny w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego obowiązująca w dniu nałożenia grzywny celem przymuszenia wynosiła 2 400 zł. Budynek stodoły podlegający rozbiórce ma wymiary 14,20m x 9,15m = 129,93 m2. Zgodnie z wyliczeniami: 129,93 m2 x 1/5 x 2 400 zł, grzywna wynosi 62 366,40 zł. Nietrafne jest więc twierdzenie zobowiązanego, iż grzywna jest bezprawnie i nieprawidłowo naliczona. Niesłuszny jest również zarzut, że PINB bezprawnie łączy środki egzekucyjne w jednym postanowieniu nakładając obowiązek rozbiórki i grzywnę. Nakaz rozbiórki nie jest środkiem egzekucyjnym, lecz stanowi treść podlegającego egzekucji obowiązku określonego w decyzji administracyjnej. Jedynym środkiem egzekucyjnym zastosowanym w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym jest grzywna w celu przymuszenia nałożona zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowości postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do art. 29 wymienionej wyżej ustawy obowiązkiem organu odwoławczego jest jedynie zbadanie z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Dlatego również ten zarzut nie został uwzględniony. Powyższe postanowienie zaskarżył do sądu administracyjnego K. C. zarzucając mu rażące naruszenie prawa tj. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak jest podstaw by nakładać na niego grzywnę w celu przymuszenia, a ponadto wysokość grzywny i sposób jej naliczenia jest niezgodny z prawem. Zaskarżone postanowienie zostało wydane bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, bez pouczenia skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami i wnoszenia zastrzeżeń i uwag. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie prowadzone jest prawidłowo. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wszczęto postępowanie egzekucyjne, zastosowano prawidłowy środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, a jej wysokość także odpowiada prawu. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu l instancji zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykonał zarządzenia sądu i nie nadesłał przed rozprawą akt administracyjnych l instancji. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia sąd dysponował wyłącznie aktami II instancji, które zawierały decyzję o nakazie rozbiórki wraz z utrzymującą ją w mocy decyzją organu odwoławczego oraz wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę w tej sprawie, tytuł wykonawczy wystawiony przez organ l instancji w dniu 4 października 2002 r., postanowienie organu l i II instancji, zażalenie K. C. oraz skargę na bezczynność organu odwoławczego wraz z postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie wyznaczającym termin do rozpatrzenia odwołania. Wobec tak ubogiego materiału dowodowego sąd miał bardzo ograniczoną możliwość weryfikacji zaskarżonego postanowienia i nie mógł wyjaśnić wątpliwości dotyczących prawidłowości przeprowadzonego postępowania. Zastrzeżenia budzi kwestia doręczenia zobowiązanemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Obowiązek doręczenia takiego upomnienia oraz obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie wcześniej niż po upływie 7 dni od doręczenia upomnienia zawiera art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w tytule wykonawczym z dnia 4 października 2002 r., stanowiącym załącznik do postanowienia l instancji stwierdził, że upomnienie powyższe doręczono zobowiązanemu w dniu 2 października 2002 r. Z kolei organ odwoławczy wskazał, że upomnienie nosiło datę 27 września 2000 r., zaś postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało wystawione po upływie 7 dni od daty doręczenia upomnienia - w dniu 4 października 2002 r. Jest to znaczna rozbieżność, gdyż wedle organu l instancji pomiędzy doręczeniem upomnienia a wystawieniem tytułu wykonawczego minęły tylko 2 dni, natomiast postanowienie organu odwoławczego wskazuje, że termin ten wynosił około 2 lata. Nie dysponując ani upomnieniem, ani dowodem doręczenia upomnienia zobowiązanemu nie sposób ustalić, czy został zachowany termin, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kolejne wątpliwości budzi wysokość nałożonej na skarżącego grzywny. Prawidłowo przy ustalaniu grzywny powołano się na art. 121 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednak żaden z orzekających w niniejszej sprawie organów nie wyjaśnił na jakiej podstawie przyjął, że objęta nakazem rozbiórki stodoła ma wymiary 14,20 x 9,15 m. Nie wynika to z akt administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że jego postanowienie z dnia [...] października 2002 r. zostało wydane "w związku z uchyleniem przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].09.2002 r., znak: [...] postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2000 r. znak: [...] nakładającego na K. C. grzywnę w celu przymuszenia, ze względu na nieprawidłowe obliczenie jej wysokości". Sąd nie miał jednak możliwości zbadania wcześniejszego postępowania w sprawie i nie mógł zweryfikować, czy organ l instancji zastosował się do wskazówek Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wobec czego należało uchylić zaskarżone postanowienie wraz z postanowieniem l instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).