VI SA/Wa 1326/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-19
Skład orzekający: Maria Jagielska, Grażyna Śliwińska, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest uzasadnione w sytuacji, gdy doszło do jednorazowej sprzedaży alkoholu osobie nieletniej, a sprzedawczyni ostatecznie zaprzeczyła faktowi sprzedaży?Ratio decidendi
Cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest uzasadnione w przypadku stwierdzenia nawet jednorazowej sprzedaży alkoholu osobie nieletniej, zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Sąd uznał, że zeznania świadków (funkcjonariuszy Straży Miejskiej i nieletnich) oraz postanowienie o umorzeniu dochodzenia (które potwierdziło fakt sprzedaży, choć bez znamion przestępstwa) stanowią wystarczający materiał dowodowy, nawet w obliczu zaprzeczenia sprzedawczyni i braku paragonu.Stan faktyczny
Spółka M. S.A. wniosła skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymały w mocy decyzje Prezydenta W. o cofnięciu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Powodem cofnięcia zezwoleń była sprzedaż alkoholu nieletnim w sklepie spółki. Spółka zarzuciła naruszenie art. 80 k.p.a., twierdząc, że brak jest dowodów na sprzedaż alkoholu nieletnim, a zeznania nieletnich i funkcjonariuszy Straży Miejskiej są niewiarygodne. Organ administracji oparł swoje rozstrzygnięcie na zeznaniach świadków oraz postanowieniu o umorzeniu dochodzenia przez prokuraturę, które potwierdziło fakt sprzedaży.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skarg M. S.A. z siedzibą w Ł. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających odpowiednio: powyżej 18 % alkoholu; do 4,5 % alkoholu oraz piwa; powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oddala skargi
Prezydent W., działając na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002r. nr 147, poz. 1231 ze zm. ), zwanej dalej ustawą, dnia [...] kwietnia 2006 r. cofnął udzielone firmie M. S.A. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie spożywczo-przemysłowym usytuowanym przy ul. G. w W.. Wydane zostały trzy decyzje: pierwsza o nr [...] dotyczyła napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, druga o nr [...] dotyczyła sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu oraz trzecia o nr [...] dotyczyła sprzedaży napojów zawierających powyżej 18% alkoholu, wszystkich przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Powyższe rozstrzygnięcia oparte zostały na tym samym stanie faktycznym. Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięć, wnioskiem z dnia 26 lipca 2005 r. Straż Miejska W. IV Oddział Terenowy zwróciła się do Biura Działalności Gospodarczej i Zezwoleń Urzędu Miasta W. o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych we wskazanej już wyżej placówce handlowej firmy M. S.A. Do wniosku dołączono notatkę służbową sporządzoną przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej, z której wynikało, iż dnia [...] lipca 2005 r. ok. godz. 13.00 w parku M. strażnicy miejscy z patrolu rowerowego zauważyli trzy osoby siedzące na ławce spożywające alkohol – piwo "K." w butelkach 0,5l. o zawartości 5.5% alkoholu. Po ustaleniu tożsamości tych osób, okazało się, iż są to nieletni, którzy zakupili piwo w sklepie M. na ul. G.. Wskazana przez nich podczas konfrontacji ekspedientka – A. W. potwierdziła fakt sprzedaży alkoholu.
Organ, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, ustalił iż nie ma wątpliwości, że w placówce handlowej firmy M. S.A. przy ul. G. sprzedany został, wbrew zakazowi wynikającemu z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy, alkohol osobom nieletnim. Stanowi to naruszenie zasad sprzedaży napojów alkoholowych i skutkuje cofnięciem zezwolenia na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy. Organ powołał się na orzecznictwo NSA i WSA w Warszawie, zgodnie z którym nawet jednorazowa sprzedaż alkoholu nieletnim skutkuje cofnięciem zezwolenia na sprzedaż tego alkoholu.
Od wszystkich trzech decyzji skarżąca firma M. S.A. złożyła odwołania, zarzucając naruszenie przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy poprzez błędne przyjęcie, że w sklepie przy ul. G. nastąpiła sprzedaż alkoholu osobom nieletnim. Skarżąca Spółka stwierdziła, że ustalenia organu nie odpowiadają stanowi faktycznemu, a faktu sprzedaży alkoholu w ww. sklepie nie potwierdza żaden dowód. Każdy kupujący otrzymuje dowód sprzedaży w postaci paragonu, a zatrzymani przez Straż Miejską takiego paragonu nie posiadali. Nadmieniono, że Komenda Rejonowa Policji nie znalazła żadnych podstaw do wszczęcia postępowania wobec pracowników skarżącej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzjami o nr [...], [...] i [...] z dnia [...] maja 2006 r. utrzymało w mocy decyzje cofające firmie M. S.A. zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających odpowiednio: do 4,5% alkoholu oraz piwa, powyżej 4,5% do 18% alkoholu i zawierających powyżej 18% alkoholu. Organ stwierdził, iż odwołanie nie jest uzasadnione i powołał się na przepis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy, zgodnie z którym organ zezwalający cofa zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży tych napojów, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych nieletnim, osobom nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Wskazano, iż organ pierwszej instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy w należącym do skarżącej Spółki M. S.A. sklepie doszło do sprzedaży alkoholu nieletnim. Zdaniem składu orzekającego SKO w W. postępowanie to wykazało niezbicie fakt sprzedaży niedozwolonej. Jednoznaczne i spójne były zeznania świadków – funkcjonariuszy Straży Miejskiej W. oraz nieletnich, którzy zakupili alkohol. Podkreślono, że zeznania nieletnich złożone zostały osobno w obecności ich przedstawicieli ustawowych (rodziców). Dowód ze spójnych zeznań sześciu osób jest wystarczający dla przyjęcia, iż w sklepie należącym do skarżącej Spółki doszło do sprzedaży alkoholu nieletnim, a więc z naruszeniem zasad przyjętych ustawą. Wbrew zarzutom odwołania, przy tak jednoznacznych dowodach z zeznań świadków, nie było konieczne posiadanie przez nieletnich dowodu sprzedaży w postaci paragonu. Podkreślono, że pierwotnie sprzedawczyni A. W. twierdziła, iż alkohol nieletnim sprzedała, a później oświadczyła, że sprzedaż nie miała miejsca; osoba ta była zainteresowana korzystnym dla sklepu ustaleniem. Dla wyniku sprawy nie miało znaczenia, że Prokuratura Rejonowa W. W. postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. umorzyła dochodzenie w sprawie sprzedaży alkoholu nieletnim, gdyż postępowanie karne jest autonomiczne i toczy się oddzielnie od postępowania administracyjnego, aczkolwiek godzi się przypomnieć, iż umorzenie nastąpiło wobec brak cech przestępstwa, co potwierdza fakt sprzedaży alkoholu osobom nieletnim.
Pismami z dnia 31 maja 2006 r. skarżąca Spółka M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na wskazane wyżej decyzje SKO w W.. Domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji, zarzucając naruszenie art. 80 k.p.a. Skarżąca stwierdziła, iż poza zeznaniami sześciu osób brak jest jakiegokolwiek innego dowodu na okoliczność sprzedaży alkoholu nieletnim w sklepie należącym do M. S.A. Ekspedientka nie przyznała się do sprzedaży, a nieletni nie posiadali paragonu sprzedaży piwa. Zeznania nieletnich nie zasługują na bezkrytyczną ocenę co do ich rzetelności i wiarygodności. Były składane pod presją psychiczną spowodowaną faktem zatrzymania i koniecznością powtórnego składania zeznań w obecności rodziców i konfrontowania ich z zeznaniami uprzednio złożonymi. W takim wypadku zeznania takie należy zaliczyć do środków dowodowych sprzecznych z prawem. Zeznania funkcjonariuszy Straży Miejskiej nie zasługują na uwzględnienie z uwagi na to, że osoby te nie były świadkami zdarzenia sprzedaży, a tylko opisywały usłyszane relacje.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a w odniesieniu do zarzutów skargi dodał, iż są one całkowicie dowolne w części dotyczącej pozostawania nieletnich pod presją psychiczną, a błędne gdy idzie o stwierdzenie, że zeznania funkcjonariuszy Straży Miejskiej nie mogą być brane pod uwagę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Badając skargę w tym zakresie, Sąd stwierdził, iż zaskarżone decyzje odpowiadają prawu.
Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002r. Nr `147, poz. 1231 ze zm.) organ zezwalający cofa zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży lub poza tym miejscem w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży tych napojów, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Zakaz sprzedaży i podawania nieletnim alkoholu ustanowiła ustawa w art. 15 ust. 1 pkt 1, dopuszczając w ust. 2 tego artykułu możliwość sprawdzenia przez sprzedawcę wieku kupującego alkohol w przypadku wątpliwości co do pełnoletności nabywcy.
W rozpatrywanej sprawie skarżącej firmie M. S.A. cofnięto posiadane przez nią zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie przy ul. G. w związku ze stwierdzonym przez organ faktem sprzedaży alkoholu nieletnim. Skarżąca podnosiła, że sprzedaż alkoholu nieletnim nie miała miejsca, a przynajmniej nie wynika to z materiału dowodowego, co naruszyło art. 80 k.p.a.
Sąd nie podzielił przekonania Spółki M. co do naruszenia prawa procesowego zaskarżonymi decyzjami.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wszystkie twierdzenia organu co do sprzedaży nieletnim alkohole w sklepie przy ul. G. należącym do skarżącej znajdują oparcie w materiale dowodowym. Organ przesłuchał w charakterze świadków trzech funkcjonariuszy Straży Miejskiej, którzy zatrzymali nieletnich spożywających alkohol. Z przesłuchania, z którego sporządzono protokoły (str. 12 - 18 akt adm.) wynika, iż zatrzymani nieletni wskazali sklep i ekspedientkę, która sprzedała im piwo. Przesłuchani zostali w obecności rodziców, w charakterze świadków również nieletni, którzy alkohol zakupili. Każdy z nich zeznał, iż alkohol kupili w sklepie przy ul. G. i potwierdził, iż osobą sprzedającą była wskazana funkcjonariuszom Straży Miejskiej ekspedientka (str. 27, 28 i 29 akt adm.). Dodatkowo, w aktach sprawy znajduje się postanowienie Prokuratury Rejonowej W. W. o umorzeniu dochodzenia w sprawie sprzedaży alkoholu osobom nieletnim w dniu [...] lipca 2005 r. w sklepie M. znajdującym się przy ul. G. wobec braku cech przestępstwa (str. 34 i 35 akt adm.). Z uzasadnienia postanowienia jednoznacznie wynika, iż fakt sprzedaży alkoholu przez ekspedientkę A. W. nie ulega kwestii, a jedynie brak winy przy sprzedaży (błędna ocena wieku nabywców) prowadzi do stwierdzenia, że nie popełniono czynu zabronionego określonego w dyspozycji art. 43 w związku z art. 15 ustawy o wychowaniu w trzeźwości (...).
Wobec powyższego organ prawidłowo ustalił fakt sprzedaży alkoholu nieletnim w sklepie należącym do skarżącej spółki. Nie można z faktu braku paragonu sklepowego oraz z faktu, iż sprzedawczyni A. W. ostatecznie zaprzeczyła jakoby sprzedała nieletnim alkohol wywodzić, że organ ustalił fakt sprzedaży piwa w sposób dowolny, czym naruszył art. 80 k.p.a. Organ w sposób jednoznaczny ocenił cały materiał dowodowy, stwierdzając, że stanowisko sprzedawczyni nie może przeczyć spójnym i tożsamym zeznaniom osób, które zostały przesłuchane w trakcie postępowania, tym bardziej że była ona zainteresowana korzystnym dla skarżącej wynikiem. W ocenie Sądu, rozumowanie organu jest prawidłowe, logiczne i znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym.
Mając na względzie ustalony stan faktyczny, organ stosownie do cyt. przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy miał obowiązek cofnąć skarżącej posiadane dla danego sklepu zezwolenie na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. Powyższa dyspozycja dotyczy, jak to już wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nawet jednokrotnego faktu sprzedaży alkoholu w warunkach art. 15 ust. 1 ustawy.
Poddane kontroli sądowej działanie organu w rozpatrywanej sprawie jest zgodne z prawem, a zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło