II SA/Wa 1911/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do wykonywania świadczeń osobistych na rzecz obrony 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości II SA/Wa 1911/06 UZASADNIENIE Wojewoda [...] działając -na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z 2001 r. Nr 49 poz. 509, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 169, poz. 1387, z 2003 r. Nr 130, poz. U88, Nr 170, poz. 1660 oraz z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. wydaną przez Burmistrza Miasta P. w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń osobistych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny na rzecz obrony Pana T.K., polegających na pobraniu samochodu [...] nr rej. [...] będącego jego własnością i doprowadzeniu go do Przedsiębiorstwa [...] ul. [...] na rzecz [...] batalionu zapasowego przez okres do 48 godzin. W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzją Burmistrza Miasta P. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. strona postępowania została przeznaczona do wykonania świadczeń osobistych na rzecz obrony, polegających na pobraniu samochodu [...] nr rej. [...] będącego jego własnością i doprowadzeniu go do Przedsiębiorstwa [...] ul. [...] na rzecz [...] batalionu zapasowego przez okres do 48 godzin. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 203 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.), na wniosek Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...] z dnia [...] maja 2006 r. Od tej decyzji w dniu [...] lipca 2006 r. pan T.K. wniósł odwołanie wskazując na zły stan zdrowia i brak możliwości wykonania świadczenia i przedłożył zaświadczenie lekarskie. Jednak Wojewoda [...]. stwierdził, że zgodnie z ustawą z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej art. 200 ust. 1 na osoby posiadające obywatelstwo polskie, które ukończyły szesnaście, a nie przekroczyły sześćdziesięciu lat życia, może być nałożony obowiązek świadczeń osobistych, polegający na wykonywaniu różnego rodzaju prac doraźnych na rzecz przygotowania obrony Państwa (...), natomiast zgodnie z art. 206 a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązkowi świadczeń osobistych nie podlegają, z zastrzeżeniem ust. 2 : osoby, wobec których orzeczono stałą lub długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoby uznane za całkowicie niezdatne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak również osoby zaliczone do osób o znacznym albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, osoby sprawujące opiekę nad wspólnie z nimi zamieszkałymi dziećmi od lat ośmiu do szesnastu lub osobami uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji, a także osobami obłożnie chorymi, jeżeli opieki tej nie można powierzyć innym osobom. Zdaniem organu z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne przeprowadzono zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego strona została przesłuchana w charakterze strony i nie wniosła do protokołu uwag o stanie zdrowia i nie przedstawiła żadnych dokumentów w tej sprawie oraz nie zgłosiła innych przeszkód, które uniemożliwiałyby wykonanie obowiązku świadczeń. Wobec tego odwołanie jest bezzasadne. W dniu [...] września 2006 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan T.K.. Skarżący zarzucił organom administracji publicznej orzekającym w sprawie brak dostatecznego zbadania sytuacji strony, na którą nałożono prawny obowiązek. Zdaniem skarżącego organy nie zbadały wnikliwie jego stanu zdrowia, opierając się na danych z końca lat siedemdziesiątych, gdy odbywał przeszkolenie wojskowe zaraz po zakończeniu studiów. Jednak od tego czasu stan jego zdrowia uległ pogorszeniu, o czym świadczy przedstawione przez niego zaświadczenie lekarskie i nie jest on w stanie podołać nałożonym nań obowiązkom. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wymienionych. Na wstępie należy wskazać, że organy administracji publicznej wydając decyzję administracyjną powinny kierować się całością przepisów postępowania, a w tym także przepisami art. 6-16 kpa statuującymi zasady postępowania. Wszystkie zasady ogólne mają charakter norm prawnych, nie zaś wskazówek i zaleceń, bowiem jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 1982 r. sygn. akt I SA 258/82 "zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażone zwłaszcza w art. 7-11 kpa, są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury" (ONSA 1982 Nr 1 poz. 54). Warto dodać, że "zasady postępowania administracyjnego nie wprowadzają żadnych nowych samoistnych instytucji procesowych, lecz są realizowane przez istniejące instytucje, które pełnią rolę instrumentu, za pomocą którego poszczególne zasady są urzeczywistniane" (E. Ochendowski Postępowanie administracyjne-ogólne i egzekucyjne. Wybór orzecznictwa. Toruń 2003 s. 41). Natomiast zasady służą ujednolicaniu wykładni przepisów proceduralnych, gdyż porządkują reguły wykładni poszczególnych przepisów Kpa podporządkowując je według jednej określonej idei zawartej w zasadzie, mogą służyć wypełnianiu ewentualnych luk w obrębie kpa oraz wzmacniają pozycję procesową strony, gdyż dyrektywy wnikające z zasad są korzystne przede wszystkim dla stron postępowania administracyjnego (za Z.R. Kmieciak Postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne. Zakamycze 2003 s. 65). Wskazane powyżej reguły stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczą także określonych w art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i w art. 11 zasady przekonywania. Pierwsza ze wskazanych wyżej zasad wskazuje, iż organy administracji winny działać z poszanowaniem reguł kultury administrowania, co oznacza, iż organy powinny szanować obywateli, traktować ich w sposób poważny i postępować z należytą starannością przy rozpatrywaniu spraw. Zasad przekonywania oznacza natomiast, iż organ powinien działać w taki sposób, aby wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Zasada jest rozwinięta w treści art. 107 Kpa wskazującego na elementy, jakie powinna zawierać decyzja administracyjna. Decyzja winna zawierać przede wszystkim rozstrzygnięcie, które winno odpowiadać treści uzasadnienia. Tak, aby nie było wątpliwości, do kogo jest skierowana decyzja i jaki jest zakres danego uprawnienia strony lub obowiązku nałożonego na nią obowiązku. W rozpatrywanej sprawie Burmistrz Miasta P., wydając decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., w rozstrzygnięciu nałożył na pana T.K. obowiązek wykonania świadczeń osobistych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny na rzecz obrony. Jednak z treści uzasadnienia ww. decyzji wynika, iż obowiązkiem tym obciążono pana Z.Z.. Sytuacja taka rodzi wątpliwości, kto tak naprawdę jest obciążony obowiązkiem osobistego świadczenia na rzecz obrony i rodzi u osoby obciążonej obowiązkiem wrażenie niesolidnego postępowania organów administracji, którym jest jak gdyby wszystko jedno, kogo obciążą obowiązkiem. Organ drugiej instancji nie dostrzegł tej kwestii, tymczasem ma ona znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.