I OSK 706/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej [...] i Ośrodka Sportu i Rekreacji "K." Zakładu Budżetowego Gminy Miejskiej [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1862/06 odrzucające skargę Gminy Miejskiej [...] i Ośrodka Sportu i Rekreacji "K." Zakładu Budżetowego Gminy Miejskiej [...] na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości p o s t a n a w i a: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1862/06 odrzucił skargę Gminy Miejskiej [...] i Ośrodka Sportu i Rekreacji "K." Zakładu Budżetowego Gminy Miejskiej [...] na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniesiona w niniejszej sprawie przez radcę prawnego skarga podlegała opłacie stałej zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W dniu 23 listopada 2006 r. po sprawdzeniu rejestru opłat sądowych wynikało, iż do dnia 21 listopada 2006 r. nie wpłynął wymagany wpis. Stąd uwzględniając przedstawiony powyżej stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, wskazał Sąd I instancji, że wniesiona przez radcę prawnego skarga nie została w sposób należyty opłacona, dlatego – na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała odrzuceniu. Gmina Miejska [...] oraz Ośrodek Sportu i Rekreacji "K." Zakład Budżetowy Gminy Miejskiej [...] złożyli skargę kasacyjną od powyższego postanowienia zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego poprzez: 1) błędne zastosowanie art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sytuacji, gdy winien znaleźć zastosowanie art. 220 § 1 w związku z art. 34 i z art. 36 pkt 1 tej ustawy, polegające na uznaniu, iż pełnomocnictwo radcy prawnego obejmowało umocowanie do wniesienia skargi w imieniu Gminy Miejskiej [...] na decyzję Ministra Budownictwa w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości; 2) błędną wykładnię art. 221 i art. 219 w związku z art. 54 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec utraty mocy obowiązującej § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, polegającej na przyjęciu, iż skarga podlega odrzuceniu pomimo braku wezwania skarżących stron do uiszczenia opłaty II. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: niezastosowanie art. 220 § 1 w związku z art. 51, art. 54 oraz art. 57 § 1 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającemu na przyjęciu, iż współuczestnictwo w sprawie po stronie skarżącej dwóch podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi jest tożsame z wniesieniem jednej skargi, a nie dwóch skarg przy jednym piśmie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że pełnomocnictwo radcy prawnego w dacie wnoszenia skargi nie obejmowało przedmiotowego i podmiotowego umocowania do działania w imieniu Gminy Miejskiej [...] przed sądami administracyjnymi w zakresie objętym skargą. Z tych przyczyn, w ocenie skarżących, Sąd błędnie przyjął, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 221 P.p.s.a., zwłaszcza w tej części, w której uznał, iż skargę w imieniu Gminy Miejskiej [...] wniósł radca prawny a nie pełnomocnik P. S.. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną wskazał, iż z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, istniejąca w prawie luka nie może być interpretowana na niekorzyść strony i wykluczać możliwość wzywania jej do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest możliwość zastosowania art. 221 Prawa o postępowaniu do wniesionej skargi, zwłaszcza w imieniu Gminy Miejskiej [...] z uwagi na nieprecyzyjne pełnomocnictwo. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że już na pierwszej stronie wniesionej 3 października 2006 r. skargi Gminy Miejskiej [...] i Ośrodka Sportu i Rekreacji "K." wniesionej na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] wskazano, iż zarówno Gmina jak i Ośrodek "reprezentowane" są przez radcę prawnego M. S. oraz P. S. (i takie podpisy widnieją pod treścią skargi). Do skargi załączone zostało pełnomocnictwo "Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 sierpnia 2005 r." udzielone radcy prawnemu M. S. do reprezentowania Gminy Miejskiej [...] w postępowaniu w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...]..., toczącym się przed Ministrem Infrastruktury. Ponadto wskazano, iż pełnomocnictwo to obejmuje umocowanie do wniesienia wszelkich środków zaskarżenia od orzeczeń w nim wydanych (w tym orzeczenia kończącego postępowanie) "do właściwych organów wszelkich instancji". Natomiast wraz z pismem z dnia 4 grudnia 2006 r. – w wykonaniu wezwania Sądu – radca prawny M. S. nadesłała pełnomocnictwo do działania w imieniu Ośrodka Sportu i Rekreacji "K." m.in. przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym, udzielone jej 19 stycznia 2006 r. przez p.o. Dyrektora P. S. Stąd – pomimo nieprecyzyjnie sformułowanego pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta Miasta [...] radcy prawnemu M. S. do reprezentowania Gminy Miejskiej [...] - Sąd I instancji nie miał podstaw, aby przyjmować, że wskazany w skardze profesjonalny pełnomocnik nie występuje w imieniu Gminy. Na okoliczność taką wskazywał również fakt, że podpisany pod skargą P. S. p.o. Dyrektora udzielił z kolei wymienionemu radcy prawnemu pełnomocnictwa do reprezentowania Ośrodka Sportu i Rekreacji "K.". A zatem P. S. występował "z ramienia" tegoż właśnie Ośrodka, a nie Gminy, co sugeruje się w skardze kasacyjnej. Także sam fakt dalszego reprezentowania Gminy przez r.pr. M. S. przez Naczelnym Sądem Administracyjnym (inne założenie skutkowałoby odrzuceniem skargi kasacyjnej z uwagi na treść art. 175 § 1 P.p.s.a.) potwierdza, że załączone do skargi pełnomocnictwo obejmowało występowanie w imieniu Gminy przed sądami administracyjnymi. Kolejną sporną kwestią w niniejszej sprawie jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika bez wezwania sądu. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "P.p.s.a."), pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Nie ulega zaś wątpliwości – na co wskazał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – że podlegająca opłacie stałej, wniesiona przez pełnomocnika skarga, nie została należycie opłacona. Stąd należało ją odrzucić w świetle art. 221 powoływanej ustawy, zwłaszcza że zgodnie z art. 219 § 1 P.p.s.a., opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Wprawdzie do dnia 17 marca 2006 r. wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszczało się na wezwanie Sądu, po przekazaniu skargi sądowi - § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże we wskazanej dacie powołany przepis rozporządzenia utracił swoją moc na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 marca 2006 r. sygn. akt SK 11/05, (publ. Dz.U. Nr 45, poz., 332), jako niezgodny z art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 2 Konstytucji RP. Stąd wniesiona w dniu 3 października 2006 r. skarga podlegała wpisowi stałemu, który winien być wniesiony do kasy wojewódzkiego sądu administracyjnego w gotówce lub wpłacony na jego rachunek bez stosownego wezwania Sądu. Zważywszy zaś, że – jak podkreślono w skardze kasacyjnej – nie była jeszcze znana sygnatura akt sądowych, wpis winien zostać stosownie opisany: przez wskazanie skarżących, organu administracji, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność oraz daty, nazwy i numeru owego aktu lub czynności. Tym samym zarzut naruszenia przez Sąd przepisu art. 221 P.p.s.a. jest nieuzasadniony. Pełnomocnik skarżącego będący radcą prawnym miał więc w nowej sytuacji prawnej zaistniałej po w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego obowiązek uiszczenia wpisu stałego już przy wniesieniu skargi do organu administracji, zatem w terminie przewidzianym do jej złożenia, o czym informacja została ponadto zawarta na stronach internetowych zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 220 § 1 P.p.s.a przewidujący możliwość wezwania strony do uiszczenia wpisu, który nie dotyczy pism wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak wyżej.