II GZ 80/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Z. i Z. Z. – wspólników Ekologicznego Przedsiębiorstwa Hodowlanego [...]" Spółka cywilna na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2101/05 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. – wspólników Ekologicznego Przedsiębiorstwa Hodowlanego "[...]" Spółka cywilna na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 15 września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu nawozu i ustalenia opłaty sankcyjnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania Postanowieniem z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2101/05 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił M. Z. i Z. Z. – wspólnikom Ekologicznego Przedsiębiorstwa Hodowlanego "[...]" Spółka cywilna, przyznania prawa pomocy w zakresie uiszczenia wpisu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2101/05 również odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd po przeanalizowaniu sytuacji majątkowej skarżących podał, że są oni w stanie ponieść koszty sądowe, w tym uiścić wpis sądowy bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd wskazał, że w związku z tym, iż sprawa związana jest z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżących, to powinni oni zgromadzić środki finansowe na koszty sądowe, gdyż normalnym następstwem wykonywania takiej działalności jest prowadzenie spraw sądowych, a koszty tego typu działalności powinny być traktowane jako koszty bieżącego funkcjonowania firmy i spełnione przed innymi świadczeniami. Sąd ponadto stwierdził, iż skarżący powoływali się na trudności związane z handlem biohumusami, jednakże przedmiotem działalności skarżących jest również szeroki zakres produkcji nawozów sztucznych oraz pośrednictwo w handlu innymi produktami branży ogrodniczej. W ocenie Sądu skarżący mogą więc pokryć koszty związane z wpisem sądowym z dochodów innych niż handel biohumusami. Skarżący wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu podnieśli, że zaskarżone decyzje Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nie dotyczą prowadzonej przez nich działalności, dlatego nie powinni ponosić kosztów związanych z prowadzeniem tych spraw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż wskazali skarżący. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, automatycznie traci moc. Wojewódzki sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. W rozpoznawanej sprawie sprzeciw został wniesiony, więc postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 marca 2006 r. odmawiające skarżącym przyznania prawa pomocy straciło swą moc. Po złożeniu sprzeciwu skarżący złożyli również pismo z dnia 17 maja 2006 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 22 maja 2006 r. W piśmie tym użyli sformułowania mogącego wskazywać, że wolą ich było żądanie umorzenia postępowania w przedmiocie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 15 września 2005 r. Wraz z wnioskiem skarżący wnieśli o wszczęcie nowego postępowania w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, co rozumieli jako przesłanie formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy. Przede wszystkim jednak podnieśli, że ich sytuacja majątkowa i rodzinna uległa istotnej zmianie w związku z czym informacje zawarte w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 20 listopada 2005 r. i wypełnionych wcześniej formularzach straciły swą aktualność. Wydawało się to wskazywać, że wolą skarżących mogła być chęć przedstawienia nowych okoliczności faktycznych w ramach toczącego się postępowania o przyznanie prawa pomocy. Mimo to, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 24 maja 2006 r. rozpatrzył wniosek z dnia 20 listopada 2005 r. o przyznanie prawa pomocy i wydał postanowienie, w którym odmówił skarżącym przyznania tego prawa, nie odnosząc się w żaden sposób do pisma z dnia 17 maja 2006 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien ustosunkować się do powyżej wymienionych wniosków skarżących. Należało rozważyć wezwanie skarżących do doprecyzowania żądań zawartych w tym wniosku przez wskazanie czy ich zamiarem jest rzeczywiście żądanie umorzenie toczącego się postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy (cofnięcie wniosku) i wszczęcie nowego postępowania, czy też wskazanie okoliczności nowych w stosunku do faktów już przedstawionych. Wykorzystać można możliwości wynikające z art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. wraz z art. 6 p.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.