II SA/Bk 641/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007r. sprawy ze skargi J. Dz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia działki jako użytek gruntowy – tereny mieszkaniowe I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. na rzecz skarżącego J. Dz. kwotę 200 ( słownie dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. utrzymał w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] orzekającą o zaliczeniu działki nr [...] o pow. 0,0514ha położonej w K., zapisanej w rejestrze gruntów pod poz. [...], stanowiącej własność J. Dz. jako użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: W dniu 3 sierpnia 2004r. mieszkańcy K., między innymi J. Dz. złożyli skargę do Senatora Rzeczypospolitej Polskiej- K. J., w przedmiocie zapisów w ewidencji gruntów dotyczących rodzaju użytków gruntowych w ich działkach siedliskowych położonych w obrębie miasta K. W związku z powyższym Starosta M. pismem z dnia [...] września 2004r. nr [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zapisów w ewidencji gruntów miasta K. dotyczących działki nr [...]. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] Starosta M. orzekł o dokonaniu zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta K. polegającej na przywróceniu zapisu "B-R IV "a" – grunty rolne zabudowane zamiast dotychczasowego zapisu "B" – tereny mieszkaniowe w działce nr [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. rozpoznając odwołanie J. Dz. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów polegającą na wpisaniu w miejsce klasoużytku "B-RIVa" użytku gruntowego "B". Powyższa decyzja została uchylona wyrokiem z dnia [...] grudnia 2005r. sygn. akt. [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 139 kpa wyrażającego podstawową gwarancję procesową prawa obrony strony a mianowicie zakaz reformationis in peius. W ocenie Sądu zmiana przez organ odwoławczy klasoużytku gruntu prowadząca do zmiany sposobu opodatkowania tego gruntu podatkiem od nieruchomości w miejsce podatku rolnego, stanowiło pogorszenie sytuacji materialnoprawnej odwołującego się. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpoznając ponownie odwołanie J. Dz. w dniu [...] kwietnia 2006r. wydał decyzję kasacyjną. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że organ I instancji nie wykazał należytej dbałości i staranności o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, oraz nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego umożliwiającego prawidłowy zapis w ewidencji gruntów i budynków. Organ podniósł, że w aktach organu I instancji brak jest ustalenia przynależności zlokalizowanego na działce nr 1858 budynku gospodarczego, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Starosta M. decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] zaliczył działkę nr [...] jako użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J. Dz. nie godząc się z jej rozstrzygnięciem. Organ II instancji zważył co następuje: Działka nr [...] położona w K. przy ul. K. B. [...] została wydzielona w trybie przepisów ustawy z dnia 10 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. nr 27, poz. 192). Obszar o powierzchni 7,13 ha obejmujący przedmiotową działkę, zarządzeniem nr 5/78 Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] września 1978r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane w mieście Knyszyn przy ul. [...] i G., został podzielony na normatywne działki budowlane oraz nowopowstałe ulice i przeznaczony pod realizację indywidualnego budownictwa jednorodzinnego. Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] stycznia 1980r. nr [...] za grunty położone w obrębie miasta K. oznaczone numerami działek od [...] do [...] zostały ustalone należności i stała opłata roczna z tytułu nabycia tych gruntów na cele nierolnicze. Powyższa decyzja została wydana w oparciu o art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971r.- o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz.U. nr 27, poz. 249) i §6 pkt 1 i 3, §9 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 1977r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz.U. nr 33, poz. 14). Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] czerwca 1981r. nr [...] została zatwierdzona aktualizacja klasyfikacji gleboznawczej gruntów miasta K. wykonana zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956r. (Dz.U. nr 19, poz. 98.). Ponadto w pkt 2 w/w decyzji orzeczono o przeprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów obrębu K. zmian powstałych w wyniku aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W wyniku powyższego przedmiotowa działka została wykazana w operacie ewidencyjnym jako R-IVa- (grunt orny klasy IVa). Na mocy aktu notarialnego Rep.A nr [...] z dnia [...] listopada 1985r. J. Dz. nabył prawo użytkowania wieczystego na 99 lat, tj. do dnia 12 listopada 2084r., działki budowlanej oznaczonej numerem geodezyjnym [...]. Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] marca 1986r. nr [...] na przedmiotową działkę zostało udzielone pozwolenie na budowę obejmujące budynek mieszkalny typowy WB-3251, gospodarczy i ogrodzenie według projektu indywidualnego. Przedmiotowa działka położona jest na typowym osiedlu domków jednorodzinnych i jest aktualnie zabudowana domem mieszkalnym jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczym. W oparciu o powyższe ustalenia organ II instancji przyjął, jako fakt bezsporny, że w odniesieniu do działki nr [...] nastąpiło wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej w rozumieniu art. 4 pkt 11 obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. nr 121, poz. 1266 ze zm.). Fakt ten powinien być ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, poprzez wprowadzenie stosownej zmiany w operacie ewidencyjnym, w celu dostosowania zapisu w tej ewidencji do systematyki użytków gruntowych wykazanych w §67 i 68 oraz w załączniku nr 6 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. nr 38, poz. 454). W ocenie organu odwoławczego, znajdujący się na przedmiotowej działce budynek gospodarczy, zgodnie z dyspozycją §65 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia, należy zaklasyfikować do rodzaju 10 – inne budynki niemieszkalne, a nie do rodzaju 9 – budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. W świetle powyższego organ uznał, że przedmiotowa działka winna być wykazana w operacie ewidencji gruntów w grupie 3 grunty zabudowane i zurbanizowane jako tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B" a nie w grupie użytki rolne jako grunty rolne zabudowane oznaczone symbolem "B-RIVa". Skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wywiódł J. Dz. i zarzucił: - naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6,7,8,10,77, 79 i 80 kpa, - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 46 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie stwarza podstaw do uznania, że istotnie w oparciu o decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] stycznia 1980r. nr [...] mogło dojść do wyłączenia z produkcji rolniczej działki nr [...]. Nadto skarżący podniósł, że organ dopuszczając dowód z oględzin powinien postępować zgodnie z przepisami kpa i zawiadomić stronę o jego przeprowadzeniu z 7- dniowym wyprzedzeniem, a nie poprzestawać na uznaniu, że strona celowo nie odebrała zawiadomienia. Końcowo wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprawdza się jedynie do przytoczenia "historii działki", natomiast nie wyjaśnia zasadniczej kwestii polegającej na zmianie pierwotnego zapisu w ewidencji w zakresie klasoużytku działki RIVa przyjmując, iż powinien on aktualnie odpowiadać zapisowi B. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał swoje stanowisko, iż bezspornym jest w sprawie, że w odniesieniu do działki nr [...] nastąpiło wyłącznie gruntów z produkcji rolniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 7, 77, 80 oraz 107§3 kpa) regulujących prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i naruszenie to – zdanie Sądu – mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też skarga została uwzględniona. Podstawowa konstatacja zawarta w uzasadnieniu decyzji organu II instancji to stwierdzenie, że bezsporne jest, iż "w odniesieniu do działki nr [...] nastąpiło wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej w rozumieniu art. 4 pkt 11 obowiązującej aktualnie ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. A jeśli nastąpiło wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej, to w istocie nastąpiła też faktyczna zmiana rodzaju użytku gruntowego i fakt ten należy ujawnić w ewidencji gruntów i budynków, poprzez wprowadzenie stosowej zmiany w operacie ewidencyjnym". Bezsporne jest rzeczywiście iż decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] stycznia 1980r., za grunty, do których należała również działka nr [...], zostały ustalone należności i stała opłata roczna z tytułu nabycia tych gruntów na cele nierolnicze. Powstaje wszakże problem, jak wyjaśnić okoliczność, iż późniejszą decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] czerwca 1981r. (którą decyzję powołuje również organ odwoławczy w swym uzasadnieniu) została zatwierdzona aktualizacja klasyfikacji gleboznawczej gruntów miasta K., w wyniku czego działka nr [...] została wykazana w operacie ewidencyjnym jako R-IVa (grunt orny klasy IVa). Nie ulega wątpliwości, iż pomiędzy powołanymi decyzjami nie ma zgodności merytorycznej. Przyczyna tej niezgodności nie została przez organ odwoławczy wyjaśniona. Organ nie wskazał również na późniejsze zmiany klasyfikacji gruntów, wprowadzonej aktualizacją z 22 czerwca 1981r., stąd nie można twierdzić, iż sporna działka stanowi bezspornie użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe. Druga okoliczność, istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie w pełni wyjaśniona, to kwestia prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Z ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a dotyczących budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...] ( który to budynek zakwalifikowano do rodzaju 10 -inne budynki mieszkalne, a nie do rodzaju 9 - budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa) należałoby wnioskować, że skarżący nie prowadzi działalności rolniczej. Tymczasem z pisma z dnia 8 listopada 2006r. skierowanego przez organ odwoławczy do Sądu wynika, że J. Dz. jest aktualnie właścicielem nieruchomości rolnej położonej w K. oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 2,6569ha. Sam skarżący na rozprawie oświadczył, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 12,21ha, z czego 4 ha położone są na terenie K., a budynek gospodarczy położony na działce nr [...] służy mu do przechowywania płodów rolnych. Wyjaśnienie okoliczności prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego, jego położenia i rozmiarów może w istotny sposób rzutować nie tylko na zakwalifikowanie budynku gospodarczego, ale i całej działki. Organ odwoławczy powinien bowiem rozważyć treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tekst jedn. Dz.U. z 2004r., nr 121, poz. 1266), zgodnie z którym, gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej. Rozpoznając odwołanie organ powinien ustosunkować się także do podnoszonego na rozprawie sądowej zarzutu nierównoprawnego traktowania obywateli, albowiem na tym osiedlu, gdzie mieszka skarżący są – według jego oświadczenia- ludzie, którzy mają działki zakwalifikowane R-IVa i R- IVb. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 77§1 i art. 107§3 kpa i naruszenie to – zdaniem Sądu – mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego tez Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku , a także orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego – art. 152 i art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. p t t X 4 \/ o ł o c C