II SA/Wr 305/06

WyrokWSA we Wrocławiu2007-04-26

Skład orzekający: Halina Kremis, Anna Siedlecka, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, wydana na podstawie art. 9 Prawa budowlanego, została udzielona z naruszeniem przepisów proceduralnych, w szczególności poprzez brak należytego uzasadnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku"?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzję i postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy obu instancji naruszyły przepisy prawa, w tym § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organy nie wyjaśniły, dlaczego w konkretnej inwestycji zachodzą przesłanki uzasadniające odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, co stanowi naruszenie art. 9 Prawa budowlanego oraz art. 107 § 3 KPA, a także zasady praworządności (art. 8 KPA). Brak należytego uzasadnienia uniemożliwia kontrolę sądową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. i P. K. na decyzję Wojewody D., która utrzymała w mocy decyzję Starosty G. o zmianie pozwolenia na budowę w zakresie nadbudowy kamienicy. Skarżący zarzucili, że planowana nadbudowa pogorszy warunki użytkowe i że organy nie wzięły pod uwagę słuszności ich interesów. Kluczowym zagadnieniem było udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granicy działki, co wymagało wykazania "szczególnie uzasadnionego przypadku".
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. i postanowienie Starosty G. z dnia [...]; orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt II SA/Wr 305/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Anna Siedlecka As WSA Alicja Palus Protokolant: Paweł Kysiak po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r, sprawy ze skargi G. i P. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie Starosty G. z dnia [...] nr [...]; II. orzeka ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. III. W dniu [...] D. i Z. T. złożyli wniosek o zmianę decyzji pozwolenie na budowę z dnia [...] ([...]) dotyczącej pozwolenia na roboty budowlane w kamieniczce mieszkalno – usługowej na S. M. przy ul G. w G.. Zmiana decyzji polegać miała na nadbudowie nad parterem (taras) pierwszego i drugiego piętra części mieszkalnej oraz poddasza nieużytkowego od strony elewacji północnej wskazanego we wniosku obiektu. Starosta G. po rozpatrzeniu wniosku inwestora decyzją z dnia [...] (Nr [...]), zmienił własną wskazaną wcześniej w zakresie nadbudowy nad istniejącym parterem pierwszego i drugiego piętra mieszkalnego oraz poddasza nieużytkowego obiektu objętego decyzjami. Od decyzji tej odwołanie do Wojewody D. złożyli G. i P. K. a także B. i L. S., właściciele sąsiednich działek nr [...] i [...]. W wyniku rozpoznania odwołań Wojewoda D. decyzją z dnia [...] (Nr [...]) uchylił w całości decyzję Starosty G. z dnia [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono D. i Z. T. pozwolenia na budowę obejmującego nadbudowę nad tarasem pierwszego piętra (usługi) i drugiego piętra ( mieszkanie) oraz poddasza nieużytkowego od strony elewacji północnej kamieniczki mieszkalno - usługowej nr [...], kwartał [...] na S . M . w G ., przy ul. G . [...] (dz. nr [...]), i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ wskazał, na konieczność zachowania zgodności planowanej nadbudowy z przepisami techniczno - budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm). W kontekście zaleceń wynikających z decyzji kasacyjnej organ pierwszej instancji pismem z dnia [...], na podstawie przepisu art. 9 Prawa budowlanego, wystąpił do Ministra Infrastruktury w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno -budowlanych, umożliwiającej wykonanie ścian bez otworów okiennych i drzwiowych projektowanej nadbudowy na dz. nr [...] obr. S. M. w G., bezpośrednio przy granicy działek sąsiednich [...]i [...]. Minister Transportu i Budownictwa przychylając się do wniosku w piśmie z dnia [...] (Nr [...]), działając na postawie przepisu art. 9 Prawa budowlanego upoważnił Starostę Głogowskiego do wyrażenia zgody na odstępstwo, wskazując przy tym, iż upoważnienie to nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 Kpa, i nie stanowi oceny dokumentacji załączonej do wniosku, co do zgodności z przepisami rozporządzenia. Starosta G . postanowieniem z dnia [...] (na które nie przysługiwało zażalenie), (znak [...]), działając na podstawie art. 9 ust 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz.2016 z późn. zm.), art. 123 Kpa oraz omówionego upoważnienia Ministra Transportu i Budownictwa, po rozpatrzeniu wniosku D. i Z. T. udzielił zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie na następujących warunkach: umożliwiających wykonanie ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanej nadbudowie budynku kamienicy mieszkalno - usługowej, na działce nr ew. 41 bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr ewid. [...] i [...], przy ul. G . w G. Starosta G. decyzją z dnia [...] (Nr [...]), działając na podstawie art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane oraz art. 104 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu wniosku inwestora, zmienił decyzję tego organu, którą udzielono D. i Z. T. pozwolenia na budowę obejmującego roboty budowlane w kamienicy mieszkalno - usługowej w G . przy ul. G . [...], w zakresie zmiany częściowej projektu budowlanego, polegającej na nadbudowie nad parterem (taras) pierwszego i drugiego piętra (część mieszkalna) oraz poddasza nieużytkowego od strony elewacji północnej przedmiotowej kamienicy. Od tej decyzji odwołania do Wojewody D . złożyli G. i P. K. oraz B . i L . S.. Zarówno G. i P. K. jak i B. i L. S. podnieśli, iż Starosta G. występując z wnioskiem o upoważnienie do udzielenia zgody na odstępstwo, sprawę jedynie zasygnalizował, bez rzetelnego i szczegółowego przedstawienia całości problemu. Zdaniem skarżących w omawianej sprawie nie występuje okoliczność wskazana w przepisie art. 9 Prawa budowlanego, w którym mówi się, iż odstępstwo od przepisów techniczno -budowlanych dopuszcza się przypadkach szczególnie uzasadnionych, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Zamierzenie natomiast spowoduje pogorszenie warunków użytkowych. Decyzją z dnia [...] (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1, w związku z art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do przepisu art. 35 ust. 2 przywołanej w osnowie ustawy, przed wydaniem pozwolenia na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno -budowlanymi. W omawianej sprawie ponieważ kamienica mieszkalno - usługowa położona jest na działce nr [...] obręb S . M . w G ., w sąsiedztwie działek nr [...] i [...], planowana nadbudowa winna uwzględniać wymagania przepisów techniczno - budowlanych wynikających z zapisu § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten wskazuje, iż jeżeli z przepisów § 12, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy 3 m w przypadku budynku zwróconego ściana bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Możliwość wykonania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanej nadbudowie kamienicy na działce nr [...], bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr [...] i [...] przy ul. G. w G., wymagała udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych. W piśmie z dnia 30 listopada 2005 r. Minister Transportu i Budownictwa upoważnił Starostę G. do wyrażenia zgody w drodze postanowienia na odstępstwo od obowiązujących przepisów. Mając na uwadze słuszny interes strony w zakresie zmiany częściowej projektu budowlanego, polegającej na nadbudowie nad parterem (taras) pierwszego i drugiego piętra (część mieszkalna) oraz poddasza nieużytkowego od strony elewacji północnej kamienicy, Starosta G. postanowieniem z dnia [...] udzielił zgody na odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 pkt.2 rozporządzenia jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jednocześnie analizując całość akt sprawy organ stwierdził, iż spełniają one wymagania przepisu art. 32 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie na budowę może być udzielone wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dla inwestycji polegającej na rozbudowie w poziomie parteru istniejącego budynku mieszkalno - usługowego przewidzianego do realizacji w G. przy ul. G. [...], Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] (Nr [...]) ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ dodaje, iż Wojewódzki Konserwator Zabytków we W., Delegatura w L., decyzją Nr [...] z dnia [...] udzielił pozwolenia na wykonanie robót przy obiekcie zabytkowym, polegających na wykonaniu nadbudowy na tarasem, w kamienicy przy ul. G. [...] w G.. Inwestor złożył także oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki nr [...] obręb ewidencyjny G .. Ponadto organ stwierdził, iż Z . T . przedstawił częściowo zmieniony pod kątem planowanej nadbudowy projekt budowlany oraz dołączył "Opinię techniczną", określającą stan konstrukcji budynku mieszkalnego w zabudowie zwartej. Opracowanie projektowe zostało sporządzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia oraz legitymujące się zaświadczeniami, o prawie do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, stanowi wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę. Skargę na decyzję organu drugiej instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, złożyli G. i P. K.. Skarżący zarzucili, iż wyrażenie zgody przez Ministra Transportu i Budownictwa upoważniające Starostę G . do udzielenia zgody na odstępstwo od obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych, stworzy pogorszenie warunków użytkowych, jakich doświadczą w wyniku udzielonego odstępstwa. Świadczy to, iż w rozpoznawanej sprawie żaden z organów nie wziął pod uwagę słuszności interesów stron postępowania. Dodają, iż organy pierwszej i drugiej instancji udzielając pozwolenia na budowę nie poruszają kwestii zawartych w art. 47 Prawa budowlanego. W podsumowaniu skarżący wskazali, że Starostwo Powiatowe w G . posiadając wiedzę, iż zamierzenie jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami przyjęło do realizacji wniosek na nadbudowę kamienicy, i już na wstępie nie wystąpiło o wyrażenie zgody na odstępstwo od obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Nie znajdując argumentów prawnych, które świadczyłyby o naruszeniu prawa podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżących pogorszenia warunków użytkowych, z uwagi na udzielone odstępstwo od obowiązujących przepisów Wojewoda D . wyjaśnił, iż niewątpliwym jest, iż podmiotem najbardziej zainteresowanym uzyskaniem zgody na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych jest inwestor, dla którego takie rozstrzygnięcie ma znaczenie dla określenia jego praw. Wojewoda zauważa jednak, iż planowane i zaakceptowane odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz powodować pogorszenia warunków zdrowotnych - sanitarnych i użytkowych. Okoliczność zacienienia działki przez sporną nadbudowę, jak również utrudnienia w przypadku jej realizacji, dotyczą jedynie naruszenia interesu faktycznego, a nie interesu prawnego rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych. Nie mogą więc zdaniem organu drugiej instancji odnieść zamierzonego skutku. Natomiast podnoszona przez skarżących kwestia niezbędnego wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości nie jest rozważana przy udzielaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Korzystanie z sąsiedniej nieruchomości, rozstrzygane jest w drodze decyzji w trybie art. 47 ust.2 Prawa budowlanego. Zastępuje ona zgodę właściciela, jeżeli zainteresowane podmioty nie mogą dojść do porozumienia, co do warunków korzystania z nieruchomości (budynku, lokalu) sąsiedniej. Właściwy organ w decyzji tej określa granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania. Nie jest jednak uprawniony do ustalania wysokości rekompensaty z tytułu korzystania z cudzej nieruchomości. Naprawienie szkody powstałej w wyniku korzystania z cudzej nieruchomości, stosownie do przepisu art. 47 ust. 3 Prawa budowlanego stanowi samodzielną podstawę roszczenia wobec inwestora, następuje na podstawie zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Z kolei odnosząc się do zarzutu przyjęcia wniosku wraz z załączoną dokumentacją, przez organ orzekający, pomimo jego braków czy nieprawidłowości w nich zawartych, organ odwoławczy podkreślił, iż niezadowolenie stron skarżących z podjętego rozstrzygnięcia było przedmiotem prowadzonych postępowań odwoławczych zakończonych wydaniem decyzji, w których uwzględniono argumenty stron odwołujących się. Zgodnie bowiem z zasadą wskazaną w przepisie art. 15 kpa, że postępowanie jest dwuinstancyjne, każda sprawa indywidualna rozpoznawana i rozstrzygana decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może stosować w kontroli kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej (jego) nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Dalej wskazać należy, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.s.a.). Ten artykuł ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi daje sądowi uprawnienie do orzekania w zakresie innych niż zaskarżone orzeczeń, o ile zapadły one w tej samej sprawie (nawet gdy są ostateczne). Uprawnia także sąd, który dostrzeże nieprawidłowości, na które skarga się nie powołuje, do wyeliminowaniu wadliwych orzeczeń z obrotu prawnego. Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził, że zaskarżona decyzja, poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji jak również postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] udzielające zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa co powoduje konieczność uwzględnienia skargi. W konsekwencji zastosowania przy orzekaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 tej regulacji wyeliminowaniu podlegały nie tylko orzeczenia zakwestionowane skargą ale także poprzedzające je postanowienie Starosty G .. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zawierają wiążące reguły, którym podporządkowane są działania procesowe organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania w sprawie administracyjnej i do podejmowania orzeczeń. Naruszenie przepisów należących do takiej kategorii norm procesowych powoduje wadliwość orzeczenia uzasadniającą jego weryfikację. W treść tych przepisów wpisany został m.in. – poprzez jego art. 6 – wymóg bezwzględniej zgodności z prawem każdej czynności organu, podejmowanej w toku prowadzonego w sprawie postępowania. Sformułowana w tym przepisie zasada praworządności, w sposób zasadniczy przyjęta w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oznacza m.in. obowiązek zastosowania przy orzekaniu właściwego przepisu administracyjnego prawa materialnego, stanowiącego podstawę orzekania o uprawnieniu lub obowiązku, będącym przedmiotem indywidualnej sprawy administracyjnej. Zważyć też należy, że w doktrynalnym ujęciu postępowanie administracyjne traktowane jest jako zorganizowany proces stosowania prawa, w którym pierwszorzędne znacznie ma ustalenie normy prawa odpowiedniej dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym zakresie czynnością o zasadniczym znaczeniu jest ustalenie obowiązującego w dacie orzekania przez właściwy organ przepisu prawa, którego oznaczenie traktowane jest przez ustawodawcę jako obligatoryjny element strukturalny orzeczenia wydanego w postępowaniu administracyjnym. Istotne przy tym jest, że wskazany w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepis prawa odczytywać należy jako ten, w odniesieniu do którego dokonywana jest przez organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, ocena istniejących w sprawie okoliczności faktycznych. Przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem decyzji Wojewody D . z dnia [...] (Nr [...]) utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji zmieniają decyzję tego organu udzielającą pozwolenia na roboty budowlane w kamieniczce mieszkalno-usługowej, położonej na S. M., przy ul. G. [...] w G.. Badając legalność tych orzeczeń Sąd uznał także za celowe i konieczne zbadanie legalności wydanego (po uzyskaniu odpowiedniego upoważnienia Ministra Transportu i Budownictwa) postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...], udzielającego zgody na odstępstwo od przepisów technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stanowiący materialnoprawą podstawę postanowienia organu administracji architektoniczno – budowlanej pierwszej instancji, wyrażającego zgodę na odstępstwo art. 9 ust. 1 ustawy prawo budowlane dopuszcza odstąpienie od przepisów określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten przewiduje możliwość wyjątkowego odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 tego prawa. Konstytucja RP w art. 64 ust. 1 przyznaje każdemu prawo do własności, które zgodnie z ust. 3 tego artykułu może być ograniczone tylko ustawą, o ile nie narusza jego istoty. Własność, tak jak i inne prawa jednostki, nie jest jednak prawem absolutnym. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 1999 r. w sprawie P. 9/98 stwierdził, że "Właściciel nieruchomości, będący inwestorem, może być ograniczony w pełnym i nieskrępowanym wykorzystaniu jej dla celu realizowania inwestycji budowlanej, niezależnie od treści miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz różnych ustawowych ograniczeń, także ze względu na to, że obiekt budowlany ponad dopuszczalną miarę utrudnia korzystanie z prawa własności nieruchomości sąsiedniej. Podobnie prawo własności właściciela nieruchomości sąsiedniej w zakresie korzystania z niej podlegać może ograniczeniom ze względu na takie lub inne korzystanie z nieruchomości przez dysponującego prawem własności inwestora". W przypadku konfliktu interesów prawnych osób dysponujących prawem własności, ustawodawca przewidział odstępstwa od zasady nieograniczonego korzystania z tych praw, aby właściciele sąsiednich nieruchomości mogli ze swoich praw korzystać optymalnie. Ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości w jednakowym stopniu dotyczy skonfliktowanych sąsiadów. I tak w rozpoznawanej sprawie warunki usytuowania budynków określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wydane w na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 7 ust.1 pkt 1 wymienionej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Przepisy wskazanego rozporządzenia w § 12 określiły warunki lokalizacji budynków na działce budowlanej względem sąsiednich działek budowlanych. Zasadą jest, zgodnie z ust.1 tegoż przepisu, iż budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działka budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Możliwość zaś odstępstwa od tych warunków wprowadził między innymi przywołany przepis art. 9 ust.1 ustawy Prawo budowlane w tym celu, aby można było rozstrzygać konflikty interesów osób dysponujących prawem własności w szczególnie uzasadnionych przypadkach W ocenie Sądu orzeczenia organów obu instancji naruszały § 12 ust.1 i 2 wymienionego rozporządzenia. Orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły dlaczego w odniesieniu do inwestycji przy ul G . [...] w G ., polegającej na wykonaniu nadbudowy na tarasem w znajdującej się na tym terenie kamienicy, zachodzą przesłanki uzasadniające takie odstępstwo od przepisów rozporządzenia. Organy nie wskazały najistotniejszej dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności jaki "szczególnie uzasadniony przypadek" miałby dopuszczać zgodną z zamierzeniami inwestora zmianę poprzedniej decyzji zezwalającej na budowę. Warto bowiem podkreślić, a czego nie dostrzegają organy obu instancji, iż samo udzielenie upoważnienia Ministra Transportu i Budownictwa nie może jeszcze przesądzać o treści postanowienia Starosty w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od obowiązujących przepisów a w szczególności istnienia określonych w art. 9 ust. 1 prawa budowlanego przesłanek ograniczających możliwość skorzystania przez organ administracji architektoniczno – budowlanej. Tymczasem jak wynika to z akt sprawy organ pierwszej instancji odnosząc się jedynie do upoważnienia Ministra Transportu i Budownictwa zarówno przy wydawaniu postanowienia udzielającego odstępstwa od przepisu § 12 ust.1 pkt 2 rozporządzenia. jak w późniejszym etapie postępowania w którym decyzją uwzględnił wniosek inwestora w zakresie zmiany projektu budowlanego dopuszczającego wskazane odstępstwa, nie dokonał szczegółowych ustaleń faktycznych i prawnych pozwalających wyjaśnić, czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na zastosowanie trybu przewidzianego w art. 9 prawa budowlanego. Ustalenia te powinny być zaś dokonane z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego, a szczególnie określonych w art. 77, 79 i art. 89 kpa . Tym samym organy obu instancji nie wyjaśniając w wydanych przez siebie rozstrzygnięciach począwszy od postanowienia z dnia [...], a skończywszy na decyzji drugiej instancji naruszyły przepis art. 107 § 3 kpa, gdyż nie uzewnętrzniły tak istotnego z punktu widzenia oceny prawidłowości podjętego aktu administracyjnego procesu myślowego (w zakresie oceny zgromadzonych dowodów w szczególności w aspekcie ich wiarygodności i mocy dowodowej), który doprowadził je do poczynionych kategorycznych twierdzeń odnośnie do istniejącej możliwości odstąpienia od wymagań przepisów techniczno - budowlanych wynikających z zapisu § 12 ust. l Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i tym samym zmiany decyzji pozwolenia na budowę w kierunku proponowanym przez inwestora. Takie stanowisko organów, w którym nie wyjaśniły na czym polegać miał szczególnie uzasadniony wypadek pozwalający z mocy art. 9 ust.1 prawa budowlanego ograniczyć ich prawo własności do nieruchomości sąsiedniej ze względu na takie czy inne korzystanie z nieruchomości przez dysponującego prawem własności inwestora, istotnie narusza określoną w art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Strona ma bowiem prawo wiedzieć, jakie okoliczności faktyczne i prawne legły u podstaw zmiany wcześniejszych ugruntowanych prawnie poglądów, a organ administracji ma obowiązek przystępnie mu to wyjaśnić. Na marginesie dotychczasowych rozważań można wskazać, że organ drugiej instancji w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że akceptując zmianę miał na względzie "słuszny interes strony". W kontekście takiego sformułowania należy zauważyć, że stroną w toczącym się postępowaniu jest nie tylko inwestor (jak zdaje się rozumować organ), ale także odwołujący się i skarżący, którym orzeczenia zostały prawidłowo doręczone. Niepełność uzasadnienia w zaskarżonych decyzjach jak i w poprzedzającym je postanowieniu organu pierwszej instancji, jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, zarówno w prawnej jak i faktycznej jego części, brak między innymi wyjaśnienia przesłanek wydanych rozstrzygnięć uniemożliwia w istocie, pełną jej kontrolę sądową w zakresie motywów zapadłych orzeczeń. Skoro uzasadnienia orzeczeń nie zawierają pełnych motywów, leżących u podstaw wydanych rozstrzygnięć, strona a dalej również sąd administracyjny kontrolujący zaskarżony akt, nie może "domyślać" się co kierowało organem wydającym orzeczenie. Podkreślić przy tym należy, że uzasadnienie dostarcza informacji dotyczącej toku rozumowania organu, a także przyjętych założeń będących podstawą rozstrzygnięcia. Informacje te są też niezbędne dla strony, która korzystając z przysługującego jej prawa do złożenia odwołania, a następnie skargi, może wówczas w pełnym zakresie ocenić i ustosunkować się do argumentów organu administracji. Uzasadnienie stanowi bowiem integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część. Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią w swoich czynnościach procesowych uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku i po rozważeniu w sposób wymagany zasadą praworządności okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych w rozpoznawanej sprawie podejmą stosowne orzeczenia. Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy. p.k

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło