II SA/Go 516/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Asesor WSA Michał Ruszyński, Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 przy udziale sprawy ze skargi W.D. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa wydania karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej Uchylono zaskarżoną decyzję W.D. w dniu [...] listopada 2004 roku wystąpił do Prezydenta Miasta z wnioskiem o wydanie mu karty parkingowej . Do wniosku załączył orzeczenie z dnia [...] stycznia 1990 r. wydane przez Obwodową Komisje Lekarską ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia o zaliczeniu go do II grupy inwalidzkiej. Z orzeczenia tego wynika, że inwalidztwo u wnioskodawcy istnieje nadal, ma charakter czasowy, a termin badania kontrolnego wyznaczony został na miesiąc styczeń 1992 roku. W toku postępowania organ I instancji wzywał wnioskodawcę do przedłożenia aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego przez zespół orzekania ds. niepełnosprawności. W odpowiedzi na wezwania wnioskodawca w pismach kierowanych do organu wyrażał przekonanie, iż załączone do wniosku orzeczenie zachowało walor aktualności ze względu na fakt, iż był uznawany za inwalidę od 1982 roku ze stwierdzeniem iż inwalidztwo powstało przed 31 grudnia 1981 roku, a po roku 1990 nie był już wzywany na żadne badania kontrolne. Powoływał się też na fakt posiadania wydanej bezterminowo legitymacji inwalidy dającej takie same uprawnienia jak karta parkingowa osobie niepełnosprawnej . Prezydent Miasta, po stwierdzeniu bezskutecznego wezwania wnioskodawcy do przedłożenia aktualnego orzeczenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], powołując się na art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 – t.j. z późn. zm.), art. 10 i 104 ustawy z dnia 15 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 t.j. z póżn. zm- dalej jako : kpa ) oraz art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym ( Dz.U. z 2001 roku , Nr 142, poz. 1592 t.j. z późn. zm.) odmówił W.D. wydania karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że złożone orzeczenie o niepełnosprawności stwierdza jedynie czasową niepełnosprawność wnioskodawcy, a określony w nim termin badania kontrolnego wskazuje na to, że obecnie jest ono nieaktualne. Wywodził, iż W.D. mimo wezwań o przedstawienie aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności, takiego nie przedłożył. Tymczasem jak wynika z art. 8 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kartę parkingową można wydać wyłącznie osobie niepełnosprawnej na podstawie przedstawionego orzeczenia wydanego przez zespół do spraw orzekania do niepełnosprawności zaliczającego do znacznego, umiarkowanego albo lekkiego stopnia niepełnosprawności bądź orzeczenia organów rentowych. Wskazał jednocześnie, iż sprawy związane z wydawaniem orzeczeń o stopniu niepełnosprawności reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz.U. Nr 123 poz. 776 z późn. zm ). Zdaniem organu wobec nieprzedstawienia orzeczenia stwierdzającego obecny stan niepełnosprawności należało stwierdzić brak uprawnienia wnioskodawcy od otrzymania karty parkingowej. Jako nieistotne uznał organ, to że W.D. od 24 lat jest rencistą, bowiem kartę parkingową otrzymują określone grupy inwalidów, a nie wszyscy emeryci. Od powyższej decyzji W.D. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się jej uchylenia i przyznania karty parkingowej. Zarzucił, iż organ nie rozpatrzył sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, czym naruszył przepisy art. 7 i 77 k.p.a. Jego zdaniem, upływ terminu badania kontrolnego wyznaczonego w przedłożonym orzeczeczeniu nie świadczy o tym, że orzeczenie straciło aktualność. Wywodził iż fakt, że nie był po 1990 roku wzywany na badania kontrolne przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oznacza, iż orzeczenia, które przedłożył organowi zachowały aktualność. Podnosił, iż orzeczenia te mają charakter dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 kpa i nie mogą być podważane. Powoływał się też na fakt, iż przedłożone orzeczenia są orzeczeniami organów rentowych, które zgodnie z art. 8 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym są na mocy przepisów szczególnych równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności do czego organ się nie odniósł. Wnioskodawca zarzucał również, iż organ nie odniósł się także do tego, że [...] lipca 1998 r. wydano mu bezterminowo legitymację inwalidy o nr [...], na podstawie której nabył uprawnienia, o których posiadaniu zaświadcza obecnie karta parkingowa. Wywodził, iż składając wniosek do Prezydenta Miasta w istocie chodziło mu o otrzymanie nowego wzoru karty parkingowej, w miejsce posiadanej ważnej legitymacji, nie zaś o samo stwierdzenie uprawnień, które nabył już na podstawie wydane,j na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów, legitymacji inwalidy. W dniu [...] lipca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając powyższe odwołanie, na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142 poz. 1592 ze zm.), art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79 poz. 856 ze zm.) i art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) i art. 17 pkt 1 i art. 138 §1 pkt 1 kpa decyzją nr [...], orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem organu II instancji, odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Organ wskazał, iż orzeczenie o niepełnosprawności musi stwierdzać istnienie niepełnosprawności wnioskodawcy w chwili wydania decyzji o wydaniu karty parkingowej. Istnienie takiego orzeczenia jest okolicznością faktyczną, od której zależy wydanie decyzji pozytywnej dla strony ( art. 8 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Stąd też to obowiązkiem strony było przedłożenie takiego orzeczenia. Tymczasem W.D. takiego orzeczenia nie przedstawił. Samorządowe Kolegium odwoławcze stwierdziło, że Prezydent Miasta w toku postępowania informował stronę, udzielał jej wskazówek i wyjaśniał przepisy prawa, o czym świadczy treść wezwania do złożenia orzeczenia o niepełnosprawności. Dodatkowo w toku postępowania przedstawił W.D., przed wydaniem decyzji, swoje stanowisko. Zatem skoro składający odwołanie nie przedłożył aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności, organ I instancji, posiadając jedynie orzeczenie już nieaktualne, zasadnie odmówił wydania karty parkingowej. Za chybiony Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zarzut związany z twierdzeniem o posiadaniu ważnej legitymacji inwalidy stwierdzając, iż legitymacja taka nie może być, w świetle powołanych w decyzji przepisów, podstawą wydania karty parkingowej. Stwierdził też, że kwestia ważności karty parkingowej wydanej na podstawie przepisów dotychczasowych nie była przedmiotem niniejszego postępowania i nie może być rozważana prze organ II instancji. Od powyższej decyzji W.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, iż z przedłożonych orzeczeń wynika, iż jego inwalidztwo było okresowe. Wywodził, iż orzeczenie z dnia [...] maja 1982 r. wskazuje, iż inwalidztwo istniało u niego przed 31 grudnia 1981 r., a orzeczenie z dnia [...] stycznia 1990 r. podtrzymuje, iż jest nadal inwalidą. W ciągu ośmiu lat pomiędzy wydanymi decyzjami inwalidztwo trwało nieprzerwanie i nie był wzywany na badania kontrolne. Stąd też należy przyjąć, że jego inwalidztwo jest trwałe . O ważności orzeczenie o inwalidztwie świadczy, zdaniem skarżącego, również i to iż w oparciu o to samo orzeczenie był przez Urząd Miejski zwalniany od podatku drogowego. Jako zasadniczą skarżący wskazywał kwestię ważności posiadanej legitymacji inwalidy. Wywodził iż ocena ważności tej legitymacji powinna być dokonana przez organ bowiem konieczne jest rozstrzygnięcie czy jest ona nadal ważna czy tez należy ją aktualizować wg obowiązującego wzoru o czym w istocie stanowił jego wniosek . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego oraz wydane decyzje. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podał, iż okoliczności przedstawiane w skardze były przedmiotem jego oceny. Zdaniem organu orzeczenia z 1982 r. i 1990 r. wyraźnie wskazują, iż inwalidztwo skarżącego miało charakter czasowy gdyż wyznaczono w nich terminy badań kontrolnych. Natomiast brak wezwań na te badania oraz przebywanie od 1982 r. na emeryturze nie świadczą o ważności tych orzeczeń. O uprawnieniu W.D. do otrzymania karty parkingowej nie świadczy też zwolnienie go od podatku drogowego – te uprawnienia nie są ze sobą powiązane. Przedmiotem postępowania nie była także przyznana skarżącemu na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów karta parkingowa, więc nie miała ona znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Stąd też bezzasadne są zarzuty związane z naruszeniem art. 76 i 77 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż zapadła ona z naruszeniem przepisów postępowania tj. przepisów art. 7 , 77 par. 1 , 107 par. 3 oraz 138 par. 1 pkt 1 kpa oraz z naruszeniem prawa materialnego tj . przepisu art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym . W pierwszej kolejności wskazać należy, iż obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest wyczerpujące ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. W ocenie sądu organ II instancji wskazanego obowiązku nie zrealizował. Nie odniósł się bowiem do zarzutu, iż załączone do wniosku o wydanie karty parkingowej orzeczenia były orzeczeniami wydanymi przez organy rentowe równoważnymi , na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności jak też do zarzutu istotnego znaczenia kwestii ważności legitymacji inwalidy dającej uprawnienia takie jak obecnie karta parkingowa wydawana osobie niepełnosprawnej . Do wniosku o wydanie karty parkingowej skarżący dołączył orzeczenie z [...] stycznia 1990 roku Obwodowej Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia o zaliczeniu go do II grupy inwalidzkiej. W toku postępowania dodatkowo złożył orzeczenie takiej komisji z dnia [...] maja 1982 roku. Organy obu instancji stanęły na stanowisku, iż karta parkingowa nie może być wydana skarżącemu w oparciu o te orzeczenia bowiem nie przedłożył on aktualnego orzeczenia zespołu ds. orzekania niepełnosprawności lub orzeczenia wydanego przez organy rentowe równoważnego na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniem o niepełnosprawności . Zgodnie z przepisem art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym kartę parkingową osobie niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej wydaje się na podstawie, wydanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, orzeczenia o zaliczeniu do znacznego, umiarkowanego, lub lekkiego stopnia niepełnosprawności o przyczynie niepełnosprawności z kodu R lub N lub na podstawie orzeczenia wydanego przez organy rentowe równoważnego na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności. Jest oczywistym, iż orzeczenie przedłożone przez skarżącego przy wniosku o wydanie karty parkingowej nie jest orzeczeniem o niepełnosprawności. Organy obu instancji uchyliły się natomiast od oceny czy to złożone orzeczenie jest orzeczeniem wydanym przez organy rentowe, równoważnym na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności. Przepisami szczególnymi o jakich mowa w art. 8 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym jest – jak słusznie wskazał organ I instancji w swej decyzji - ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz.U. z 1997 roku , Nr 123. poz. 776 ze zm. ). Ustawa ta reguluje w art. 62 warunki na jakich osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy ( tj . przed dniem 1 stycznia 1998 roku ) zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy. Zgodnie z tym przepisem osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Wówczas to orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, o zaliczeniu do II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a o zaliczeniu do III grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Natomiast kwestia ważności orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów powinna być, zdaniem Sądu, oceniana w świetle przepisów emerytalno-rentowych stanowiących podstawę jego wydania ( Rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 roku w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania , trybu kierowania na badania przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania inwalidztwa - Dz.U z 1983 roku , Nr 47, poz. 214 ze zm. ). Wskazać też należy na przepis art. 5a powołanej wyżej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku, zgodnie z którym osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, o których mowa w art. 62 ustawy, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3 ustawy , dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów min. określonych w art. 8 ust.1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieaktualność orzeczeń komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia przedłożonych przez skarżącego ustaliło jedynie na podstawie tego, że upłynęły terminy badań kontrolnych wyznaczonych tymi orzeczeniami. Tymczasem obowiązkiem organu było ocenić czy złożone orzeczenia były orzeczeniami organów rentowych równoważnymi z orzeczeniami o niepełnosprawności i wniosek swój w tym zakresie poprzeć wskazaniem stosownych przepisów prawa. Zatem stwierdzenie organu, iż orzeczenia o inwalidztwie przestawione przez skarżącego nie spełniają wymogów z art. 8 ust. 5 ustawy także powinno być wywiedzione z analizy tego przepisu oraz przepisów szczególnych do których art. 8 ust. 5 ustawy się odwołuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uczyniło także zadość obowiązkowi rozpoznania zgłoszonego w odwołaniu zarzutu związanego z posiadaniem legitymacji inwalidy nr [...] z dnia [...] lipca 1998 roku, wydanej na czas nieokreślony, co miałoby świadczyć o istnieniu przesłanek do wydania mu karty parkingowej. Odpierając ten zarzut organ II instancji wskazał jedynie, iż legitymacja taka w świetle powołanych w decyzji przepisów nie może być podstawą wydania karty parkingowej natomiast kwestia oceny ważności tej legitymacji nie była przedmiotem niniejszego postępowania i nie może być przez organ rozważana. Zdaniem Sądu takie stanowisko organu II instancji nie jest uprawnione. Skarżący posiada legitymację inwalidy wydaną – jak wynika z jej treści - na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 1 lutego 1983 roku – Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 1992 roku, Nr 11, poz. 41 ze zm. ) i Rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 9 sierpnia 1983 roku w sprawie znaków i sygnałów drogowych ( Dz.U. z 1983 roku, Nr 50 , poz. 224 ze zm. ) . Stosownie do wskazanych przepisów inwalida posiadający uprawnienia do kierowania wózkiem inwalidzkim lub pojazdem samochodowym mógł nie stosować się do niektórych znaków drogowych w zakresie i na warunkach ustalonych w przepisach szczególnych a warunkiem korzystania z tych uprawnień było posiadanie przy sobie dokumentu z symbolem według ustalonego wzoru, wydanego przez wojewodę właściwego według miejsca zamieszkania inwalidy. W legitymacji tej brak jest określenia terminu jej ważności. Treść art. 8 ust. 1aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym wskazuje, że karta parkingowa wydawana na podstawie ust. 5 art. 8 służy realizacji takich samych uprawnień jak legitymacja inwalidy. Oznacza to, iż odpowiednikiem karty parkingowej dającej w aktualnym stanie prawnym osobie niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej prawo niestosowania się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami, była uprzednio legitymacja wydawana przez starostę, a jeszcze wcześniej dokument z symbolem według ustalonego wzoru, wydawany przez wojewodę właściwego według miejsca zamieszkania inwalidy, jakim legitymuje się skarżący. Skoro wskazane dokumenty służyły temu samemu celowi czyli realizacji tego samego uprawnienia, to nie bez znaczenia w postępowaniu o wydanie karty parkingowej jest ustalenie czy poprzednio wydany i - jak twierdzi skarżący- bezterminowo dokument stracił ważność, nie jest bowiem dopuszczalne by w obrocie prawnym funkcjonowały dwa różne dokumenty dające to samo uprawnienie w tym samym czasie. Z tych przyczyn koniecznym było zajęcie przez organ II instancji jednoznacznego stanowiska w kwestii ważności legitymacji inwalidy. W tym stanie rzeczy, zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uchylić. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie ocenić załączone do wniosku orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidzkiej w świetle powołanych wyżej przepisów i wszechstronnie odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego kwestii ważności legitymacji inwalidy. Zważywszy na wynik sprawy i wniosek skarżącego na podstawie art. 200 i art. 205 §1 oraz 209 ppsa Sąd zasądził od organu na jego rzecz poniesione koszty postępowania obejmujące uiszczony wpis sądowy od skargi .