I OSK 1253/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Małgorzata Stahl (spr.) Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka Henryk Ożóg Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 473/06 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza na rzecz r.pr. J. L. – pełnomocnika z urzędu – 219,60 zł (dwieście dziewiętnaście zł i sześćdziesiąt gr - w tym VAT) od Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006 r.( SA/Wa 473/06) oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] XII Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia 14 kwietnia 2003 r. M. K. ma zasądzone alimenty od ojca J. W. w kwocie 500 zł miesięcznie, natomiast z treści zaświadczenia Komornika Sądowego Rewiru VIII przy Sądzie Rejonowym dla [...] nr KMP 105/92 z dnia 5 września 2005 r. wynika, że egzekucja alimentów jest częściowo skuteczna oraz , że w okresie trzech ostatnich miesięcy wyegzekwowano od dłużnika alimentacyjnego , na rzecz M. K. kwotę 630,41 zł tytułem alimentów bieżących. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86,poz.732 ze zm.) bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz , że zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do alimentów na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego , ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja alimentów jest bezskuteczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę podzielił powyższy pogląd, powołując się na przepis art. 2 pkt 1 pow. ustawy i wywodząc, że egzekucja jest skuteczna jeżeli wyegzekwowano należność bez względu na to, czy wyegzekwowana kwota stanowi całość należności, czy też jej część. Zdaniem Sądu, ustawodawca konkretnie wskazał, kiedy zaliczka alimentacyjna przysługuje – w przypadku gdy egzekucja jest bezskuteczna. W przypadku M. K. egzekucja należnego świadczenia nie była bezskuteczna a tym samym zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Pełnomocnik M. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu wyrokowi pełnomocnik J. K. L. zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił , że Sąd I instancji błędnie przyjął że nie można mówić o bezskuteczności egzekucji jeśli komornik wyegzekwował na rzecz wierzyciela za okres trzech ostatnich miesięcy jakąkolwiek kwotę (część ) należności. Znajdującemu się w identycznej sytuacji bratu skarżącego K. K. to samo Kolegium decyzją z dnia [...] nr [...] "przyznało" prawo do zaliczki alimentacyjnej, podnosząc w uzasadnieniu że "zakładając racjonalność ustawodawcy nie można przyjąć, że jego zamiarem było pozbawienie wierzyciela alimentacyjnego możliwości uzyskania zaliczki w przypadku, gdy egzekucja należności wynosiła tylko jej część ".Pełnomocnik podniósł, że na wątpliwości interpretacyjne przepisu art. 2 pkt 1 pow.ustawy wskazywał Rzecznik Praw Obywatelskich w liście do Ministra Pracy i Polityki Społecznej a w odpowiedzi Minister powołał się na potrzebę doprecyzowania przedmiotowego artykułu podczas prac nad obywatelskim projektem ustawy o funduszu alimentacyjnym. Zdaniem pełnomocnika, do tego czasu powinna mieć miejsce wykładnia korzystna dla uprawnionych a odmienne stanowisko jest sprzeczne z ideą państwa solidarnego. Naczelny Sad Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy .Przepis art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej(Dz.U.Nr 86,poz.732 ze zm.)definiuje pojęcie "bezskuteczności egzekucji" stanowiąc że " oznacza to egzekucję , w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech miesięcy". Jak wynika z akt sprawy M. K. ma przyznane wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] XII Wydziału Rodzinnego i Nieletnich alimenty od ojca J. W. w kwocie 500 zł miesięcznie. Tym samym należność z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech miesięcy wynosi 1500 zł. Jednocześnie ,jak wynika z zaświadczenia z dnia 5 września 2005 r. Komornika Sądowego Rewiru VIII przy wskazanym Sądzie, w okresie trzech miesięcy wyegzekwowano na rzecz skarżącego M. K. kwotę 630,41 zł tytułem alimentów bieżących a zatem tylko część należności alimentacyjnej za okres trzech miesięcy. Wykładnia przyjęta przez Sąd, zgodnie z którą wyegzekwowanie jakiekolwiek części należności alimentacyjnej nie oznacza bezskuteczności egzekucji nie może być uznana za prawidłową i pozostaje w sprzeczności z powołaną wyżej definicją ustawową. Interpretacja taka prowadzi do sytuacji niekorzystnych dla uprawnionych i do obchodzenia przepisów uprawniających do zaliczki alimentacyjnej, wystarczyłoby bowiem wyegzekwowanie choćby jednej złotówki w kolejnych okresach trzymiesięcznych aby odmówić uprawnionemu prawa do uzyskania zaliczki alimentacyjnej. Powołane zaświadczenie Komornika Sądowego o wyegzekwowaniu w ciągu trzech miesięcy kwoty 630,41 zł nie może być potraktowane , tak jak zrobił to Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi , za dowód częściowej skuteczności egzekucji. Zaświadczenia takie wystawiane są według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie wzoru wniosku o ustalenie prawa do zaliczki oraz odpowiednich zaświadczeń(Dz.U. Nr 105,poz.882) a interpretacja przepisów rozporządzenia wykonawczego nie może prowadzić do wykładni sprzecznej z normą ustawową. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1270 ze zm.),należało orzec jak w sentencji. Jednocześnie orzeczono o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.