IV SA/Po 63/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję działającego z upoważnienia Burmistrza zastępcy Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z [...] nr [...]. /-/B.Popowska /-/G.Radzicka /-/P.Miładowski J.B. wnioskiem z 2 sierpnia 2005r. zwróciła się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie zasiłku rodzinnego na dzieci N.S. i P.S., a także dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania – na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Do wniosku dołączono m.in.: zaświadczenia wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z których wynika, że J.B. w roku 2004r osiągnęła dochód netto w wysokości 6.109 zł, a W.B. za ten sam okres osiągnął dochód brutto w wysokości 41.717,69 zł., wypis aktu notarialnego nr [...] z [...], z którego wynika, że W. i J.B. zawarli [...] związek małżeński, a z dniem [...]ustanawiają ustrój rozdzielności majątkowej i wyrok Sądu Okręgowego w K. z [...] sygn. akt [...] rozwiązujący małżeństwo J.S. i J.S. Decyzją nr MGOPS [...] wydaną [...]z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy K., na podstawie art. 5 i art. 47 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych oraz § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 20025r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, odmówiono skarżącej przyznania prawa do wnioskowanego zasiłku rodzinnego oraz do dodatków do tego zasiłku. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z poczynionymi ustaleniami stanu faktycznego, skarżąca nie spełnia przesłanek określonych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ podniósł, że dochód uzyskany przez rodzinę skarżącej w roku kalendarzowym 2004 w przeliczeniu na osobę wyniósł 849,05 zł i tym samym przekroczył przewidzianą w art. 5 wskazanej ustawy, kwotę 504 zł. Z zachowaniem ustawowego terminu, w dniu 7 listopada 2005r. skarżąca od powyższego rozstrzygnięcia wniosła odwołanie, w którym uznała za niezasadne obliczenia organu I instancji. Wskazała na okoliczność, że związek małżeński z W.B. zwarła [...] października 2004r., a mimo to organ zaliczył do wspólnych dochodów rodziny, dochód uzyskany przez męża skarżącej za cały rok 2004. Nadto wskazała na zawartą w formie aktu notarialnego umowę o rozdzielności majątkowej. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...] z [...] orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Organ odwoławczy powołał się na art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w którym określono kryterium finansowe, od którego zależne jest przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego, na kwotę 504 zł. Ponadto wskazano na ustawowe definicje zawarte w art. 3 pkt 2, 10 i 16 powołanej ustawy. Organ uznając, że W.B. tworzył rodzinę wraz ze skarżącą dopiero od października 2004r., przyjął jednocześnie, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji był już członkiem rodziny. Stąd też zdaniem organu przy obliczaniu wysokości dochodu rodziny, należy wziąć pod uwagę osiągniętą przez niego pełną wysokość dochód w 2004r. W ocenie organu bez znaczenia jest w dla ustalania dochodów rodziny umowa wprowadzająca rozdzielność majątkową, albowiem istotne znaczenie ma nie majątek członków rodziny, lecz ich dochody. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30 stycznia 2006r., jak również w oświadczeniu złożonym przed Sądem na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007r., skarżąca poparła wcześniej podnoszone argumenty, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do niewadliwie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, oraz trafność wykładni tych przepisów. Bezspornym jest, że W.B. dopiero od [...] października 2004r. tworzył wraz ze skarżącą i jej dziećmi rodzinę. Rozbieżność dotyczy natomiast kwestii obliczenia dochodu rodziny za rok 2004r., co jest niezbędne dla ustalenia, czy spełnione jest ustawowe kryterium ustalone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z 28 listopada 2003r. (Dz.U. z 2003r. nr 228, poz.2255 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji. Punktem wyjścia dla rozważań winna być w tej materii definicja pojęcia "dochód rodziny". Ustawodawca w słowniczku ustawy o świadczeniach rodzinnych, w art. 3 pkt 2 określił, że przez dochód rodziny rozumie się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Analizując wskazany przepis w oparciu o art. 3 pkt 16 określający definicję rodziny i mając na uwadze materiał zgromadzony w sprawie, należy wskazać, że skład rodziny skarżącej po [...] października 2004r. uległ zmianie. Do tej daty składała się ona z trzech członków – J.B. i małoletnich N.S. i P.S.; potem na skutek zawarcia związku małżeńskiego ze skarżącą członkiem rodziny został W.B. Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że zmiany osobowe w składzie rodziny miały swoje odbicie w jej dochodzie. Inny był dochód rodziny przed [...] października 2004r. gdy w jej skład wchodziła tylko skarżąca i jej dzieci z pierwszego małżeństwa, a inny, gdy członkiem rodziny został W.B. Jednocześnie w tym miejscu należy podkreślić, że żaden organ - ani pierwszej, ani drugiej instancji - nie poczynił ustaleń, które pozwalałby przyjąć, że obecny mąż skarżącej przed zawarciem małżeństwa był członkiem rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W sytuacji, gdy W.B. w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zaliczkowy, był członkiem rodziny przez niewiele ponad dwa miesiące, nie sposób jest wliczać jego całego dochodu do dochodu rodziny. Zdaniem Sądu przeciwko takiej interpretacji przepisu art. 3 pkt 2 sprzeciwia się jego literalne brzmienie. Skoro ustawodawca użył określenia "przeciętny miesięczny dochód" w roku kalendarzowym, to trudno przyjąć, że rozstrzygnięcia podjęte w niniejszej przez organy administracyjne, mieszczą się z zakresie tych pojęć. Zdaniem Sadu w sytuacji w której doliczony do dochodu rodziny zostaje całoroczny dochód osoby, która została członkiem ten rodziny na nieco ponad 2 miesiące przed upływem okresu wynikającego z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie można mówić o kryterium przeciętności dochodu. W sytuacji braku podstaw do przyjęcia, by przed [...] października 2004r. W.B. był członkiem rodziny skarżącej w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to choćby z tego względu dochód przez niego uzyskany przed tą datą nie może zostać uznany za część dochodu rodziny. Zdaniem Sądu pomimo tego, że w przepisach obowiązujących w dacie wydania decyzji nie przewidziano kazuistycznie sytuacji, w której skład rodziny jest inny w chwili składania wniosku, niż w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, to nie można przyjąć interpretacji przedstawionej przez organy. W szczególności nieuprawnione jest twierdzenie, jakoby z tego, że w chwili wydania decyzji mąż skarżącej był członkiem rodziny, wynikała konieczność doliczenia pełnej wysokości jego dochodu za rok 2004. Oczywistym jest, że organ orzekając o zasiłku rodzinnym zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z mocy tych przepisów ustala i analizuje stan faktyczny w roku kalendarzowym poprzedzającym wydanie decyzji. Żaden z tych przepisów nie upoważnia jednak organów do przyjmowania fikcji, a właśnie takie cechy ma założenie, zgodnie z którym doliczono dochód męża skarżącej za cały 2004r. Jedynie ubocznie stwierdzić należy, że nawet gdyby organy w postępowaniu administracyjnym ustaliły, że W.B. przyczyniał się do utrzymania rodziny skarżącej przed [...] października 2004r., to i tak jego dochód w okolicznościach sprawy należy uznać jako dochód osoby spoza rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 16; a zatem nie mógłby zostać wliczony do dochodu rodziny. Słuszne wydaje się jedynie takie obliczenie dochodu rodziny, w którym dochód obecnego męża skarżącej zostałby uwzględniony jedynie w wysokości, w jakiej został uzyskany przez niego po [...] października 2004r. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając, że zarówno decyzja [...] z [...] jak i poprzedzająca ją decyzja [...] z [...] wydane zostały w wyniku naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) /-/ B. Popowska /-/ G. Radzicka /-/ P. Miładowski