II SA/Gl 248/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. decyzją z dnia [...]r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie wszczęte na skutek wystąpienia J. D. w sprawie legalności wykonywania przez W. i J. B. robót budowlanych na działce nr A w B.. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż inwestorzy roboty budowlane związane z rozbudową budynku mieszkalnego na działce nr A realizują na podstawie decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...]r. nr [...] o pozwoleniu na budowę. W trakcie oględzin, także na podstawie zapisów w dzienniku budowy, stwierdzono zaś, że roboty wykonywane są zgodnie z warunkami pozwolenia budowlanego. Od decyzji tej odwołanie wniósł J. D. podnosząc, że chodziło mu o sprawdzenie legalności budowy na działce nr B, nie zaś na działce nr A gdzie wybudowany jest rodzinny dom. Nie zgodził się z poglądem organu, że sąsiedzi wykonują rozbudowę zgodnie z pozwoleniem, a zatem legalnie, skoro uprzednio wybudowany został budynek nielegalnie, którego usytuowanie narusza obowiązujące przepisy. Wskazał również na szereg nieprawidłowości dotyczących tego, jak i innych postępowań. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po uzupełnieniu postępowania dowodowego w trybie art. 136 kpa, decyzją z dnia [...] r. nr [...] z powołaniem się na przepisy art. 138 § 2 kpa oraz art. 5 ust. 1 pkt 5 i 9, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że Państwo B. są właścicielami działki nr B położonej w B., co wynika z przedłożonego przez nich odpisu z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości przez Sąd Rejonowy w Ż., a własność nabyli w [...]r. Jednakże w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie z Państwowego Biura Notarialnego z [...]r. stwierdzające, iż Państwu B. tytuł własności przysługuje względem działki nr A. Zagadnienie to wymaga wyjaśnienia, tym bardziej, że zarówno decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ż. z dnia [...]r. o pozwoleniu na użytkowanie odbudowanego budynku /wcześniej spalonego/, decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...]r. o warunkach zabudowy terenu i decyzja tegoż Wójta z dnia [...]r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku odnoszą się do działki nr B. Tymczasem w protokole oględzin z dnia [...] r. oznaczono nr działki A, następnie przekreślono ten zapis i wskazano, że oględziny dokonano na działce nr B. Organ odwoławczy podał następnie, że gdyby w istocie Państwo B. roboty budowlane prowadzili na działce nr B, odwołujący J. D. będący jednym ze spadkobierców sąsiedniej działki nie mógłby zostać uznany za stronę postępowania, w konsekwencji umieszczony w tzw. rozdzielniku decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sprecyzowanej na rozprawie, J. D. wniósł o uchylenie powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Skarżący ponowił wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a ponadto zakwestionował pogląd organu odwoławczego, iż w sprawie dotyczącej legalności robót budowlanych na sąsiedniej działce nie może być uznany za stronę postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru |Budowlanego wniósł o oddalenie tej skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego jej uzasadnienia w ostatecznym wyniku odpowiada prawu. W punkcie wyjścia rozważań zauważyć przyjdzie, że przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego, którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wydanie tego rodzaju decyzji kasacyjnej, stosownie do art. 138 § 2 kpa, możliwe jest wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzednio przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim mieć na względzie, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wystąpienia skarżącego w kwestii zbadania legalności robót budowlanych, polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego, wykonywanych przez W. i J. B.. Po ustaleniu, że inwestorzy uzyskali decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...]r. nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono J. B. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr B w miejscowości B., słusznie granice tej sprawy zakreślono do zbadania, czy inwestorzy wykonują roboty budowlane zgodnie z ustaleniami i warunkami pozwolenia na budowę. Wymieniona decyzja Wójta Gminy R. jako ostateczna korzysta z domniemania mocy obowiązującej /art. 16 § 1 kpa/, zatem obowiązuje tak długo, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie i na zasadach określonych w przepisach procedury administracyjnej. Oznacza to, że wszelkie zarzuty skarżącego pod adresem tej decyzji w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego nie znajdują uzasadnienia. Podobnie zresztą jak zarzuty odnoszące się do wcześniejszej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ż. z dnia [...]r. nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego, odbudowanego w wyniku spalenia, udzielonego W. i J. B., również mającej przymiot ostateczności. Uzupełniające postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ odwoławczy w trybie art. 136 kpa dostarczyło wystarczających argumentów do jednoznacznego stwierdzenia, że inwestorzy roboty budowlane związane z rozbudową budynku mieszkalnego wykonują na działce nr B, położonej w B., o obszarze [...]ha, stanowiącej od [...]r. przedmiot własności W. i J. B. w ustawowej wspólności. W tym zakresie nie zachodziła już potrzeba prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, pomimo oczywiście błędnego określenia w decyzji organu pierwszej instancji, że roboty wykonywane są na działce nr A, co było zapewne wynikiem oczywistej omyłki, niedokładności ze strony organu pierwszej instancji. Jednakże słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że w postępowaniu mającym za swój przedmiot zbadanie legalności robót budowlanych, w stosunku do których wydana została ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, chodzi o ustalenie, czy roboty wykonywane są zgodnie z warunkami i ustaleniami pozwolenia. A zatem obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest ustalenie, czy w trakcie realizacji robót inwestorzy nie dopuścili się odstępstwa, a jeśli tak – czy odstępstwo od ustaleń i warunków pozwolenia ma charakter istotny. Tego rodzaju ustaleń zabrakło w postępowaniu pierwszoinstancyjym, a zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że prowadzenie w tym kierunku postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym przekracza już granice tego postępowania. Ta istotna dla rozstrzygnięcia merytorycznego okoliczność przesądza o trafności zaskarżonej decyzji. Nie można jednak zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, że skarżącemu jako współwłaścicielowi działki sąsiedniej nr A /jednemu z spadkobierców poprzednich właścicieli/ nie służy przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Nie może być bowiem kwestionowane, że działka ta leży w obszarze oddziaływania spornego obiektu, usytuowanego na sąsiedniej działce. Skarżący ma zatem interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa wyprowadzony z przepisów o ochronie własności do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Zupełnie oddzielnym zagadnieniem jest, czy roboty budowlane związane z rozbudową budynku naruszają interes prawny skarżącego. To uchybienie organu, na co trafnie zwrócił uwagę skarżący, nie wywarło zdaniem Sądu wpływu na wynik sprawy. Całokształt rozważań skłania do wniosku, że pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, jako że istniały powody do podjęcia kasacyjnego rozstrzygnięcia z przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ ten w pierwszej kolejności winien dokładnie przeanalizować projekt budowlany zatwierdzony decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę, tak w części architektoniczno-budowlanej, jak i odnoszącej się do projektu zagospodarowania terenu /działki/. Następnie winien precyzyjnie ustalić zakres wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku, co pozwoli na ocenę, czy inwestorzy wykonują roboty budowlane zgodnie z warunkami pozwolenia. Ustalenia w tym zakresie winny zostać utrwalone w protokole z oględzin nieruchomości. Gdyby okazało się, że inwestorzy wykonując roboty nie dopuścili się odstępstwa od ustaleń i warunków pozwolenia, postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. W przeciwnym wypadku, w razie stwierdzenia odstępstwa, w tym istotnego, organ dysponuje środkami w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem /art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane/. Nie może być kwestionowane, że w postępowaniu w tym przedmiocie biorą udział na prawach strony osoby dysponujące tytułem prawnorzeczowym do działek znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie. Natomiast inne kwestie, takie jak zgodność z przepisami podziału nieruchomości /parceli nr [...]na dwie działki: B, A/, czy spór rodziny na tle podziału spadku muszą pozostać poza sferą zainteresowania organów nadzoru budowlanego w niniejszym postępowaniu. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd rozstrzygnie oddzielnie.