I SA/Wa 1377/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Emilia Kokoryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia posiadania przez K. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. i S. K. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej nieruchomości (położonej w miejscowości B., powiat L., woj. l.). W uzasadnieniu organ drugiej instancji powołał się na następujące ustalenia faktyczne i prawne. Decyzją pierwszoinstancyjną z dnia [...] maja 2006 r. na podstawie art. 1, art. 2 pkt 1, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 3 pkt 2 oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) odmówiono potwierdzenia posiadania przez K. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. i S. K. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej nieruchomości położonej w miejscowości B., powiat L., woj. l. Z ustaleń Wojewody wynikało bowiem, że rodzice K. S. w momencie opuszczenia byłych terenów Rzeczypospolitej Polskiej nie posiadali tytułu własności do pozostawionych poza granicami RP nieruchomości. Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania K. S. podał, że K. S. wskazała swoich rodziców S. i M. K. jako właścicieli pozostawionego mienia. Oznacza to, że ich następczyni prawna mogła nabyć prawo do rekompensaty za pozostawione na byłym terytorium RP ziemie jedynie wówczas, gdy spełniali oni wymogi ustawowe określone w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a więc: posiadanie obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r., zamieszkiwanie w tym dniu na byłym terytorium RP i opuszczenie go w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy "zabużańskiej" jej przepisy stosuje się również do osób, które na skutek innych okoliczności (niż wskazane w art. 1), związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. były zmuszone opuścić byłe terytorium RP i jak stwierdzono przepis ten ma zastosowanie do małżonków S. i M. K., którzy spełnili wymogi ustawowe określone w art. 2 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., za wyjątkiem potwierdzenia, iż na dzień opuszczenia byłego terytorium RP byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Przedstawione w tej kwestii dokumenty, to jest wypis z aktu notarialnego spisanego we L. w dniu [...] maja 1943 r. będącego "Deklaracją" oraz wypis aktu pełnomocnictwa udzielonego G. M., sporządzonego w W. w dniu [...] marca 1943 r., uznano za niewystarczające, by przyjąć, że zostało wykazane również spełnienie tej ostatniej przesłanki ustawowej. Zaznaczono, że K. S. przedstawiła postanowienia sądowe, z których wynika, że jest jedyną spadkobierczynią swoich zmarłych rodziców. Mając powyższe na uwadze Minister Skarbu Państwa podzielił stanowisko Wojewody [...]. i utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. S. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organy, które wydały w sprawie decyzję, marginalnie potraktowały dokument, jakim był akt notarialny L. rep. [...], który, jak podkreśliła skarżąca, został zawarty w szczególnych okolicznościach okresu wojennego. W jej ocenie ze wspomnianego dokumentu w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że M. i S. K. w 1938 r. odkupili część nieruchomości położonej w B., stanowiącej własność J. i K. J., za którą zapłacili równocześnie [...] zł, czynność ta została uwidoczniona w sposób nie budzący wątpliwości w deklaracji aktu notarialnego (str. 2 i 3) zarówno przez współwłaścicielkę K. J. jak i spadkobierców. Skarżąca podniosła, że w obu decyzjach nie uwzględniono faktu zatwierdzenia do dnia 3 marca 1940 r. planu podziału parceli. Wskazała również, że jej ojciec w 1940 r. przebywał w Szpitalu [...] w W., a matka S. K. po wyrzuceniu z mieszkania we L. ukrywała się u swoich rodziców w miejscowości D. koło L. Okoliczności związane z trwającą do 1941 r. okupacją sowiecką, stosowane represje spowodowały całkowite ograniczenie możliwości zalegalizowania powstałego stanu prawnego. Strona wyraziła opinię, że treść art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie powinna stanowić ograniczenia dla realizacji prawa do rekompensaty, ale przepis ten powinien być stosowany na korzyść strony pokrzywdzonej. Wątpliwości skarżącej wzbudziło również wyrażone w decyzji Wojewody [...]. stanowisko, że dla oceny skutków prawnych związanych z przeniesieniem własności nieruchomości należy stosować kodeks cywilny austriacki z dnia 1 czerwca 1811 r., a nie Rozporządzenie Tymczasowe Rady Ministrów z dnia 1 września 1929 r. (Dz. U. Nr 73, poz. 428) normujące przenoszenie własności nieruchomości ziemskich wymagających zezwolenia władzy państwowej, jak i nie wymagających takiego zezwolenia. Zdaniem skarżącej Minister Skarbu Państwa nie dołożył należytej staranności przy ocenie dołączonych przez nią przy odwołaniu dokumentów, ograniczając się do powtórzenia treści i argumentów wyrażonych w decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko, że małżonkowie K. nie spełnili wymogu, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. dotyczącego posiadania tytułu własności w dacie opuszczania nieruchomości położonych w miejscowości B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej brak było przesłanek do uwzględnienia skargi. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję, stwierdza jej nieważność lub wydanie z naruszenie prawa jedynie w przypadkach tam wskazanych. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiło żadne z naruszeń prawa wymienionych w powołanym przepisie, tylko zaś tego rodzaju uchybienia uzasadniają uwzględnienie skargi. Zarówno zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa, jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...]. nie naruszają przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, decyzje te nie naruszają także przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przeprowadzona została prawidłowo. Słusznie wskazano, że przedstawiony przez skarżącą akt notarialny z dnia [...] maja 1943 r. jest niewystarczający, by można było uznać, że udowodnione zostało, iż rodzicom K. S. przysługiwało prawo własności do opisanej w tym akcie nieruchomości. Ważność zawartej w akcie deklaracji złożonej przez K. J., jako współwłaścicielkę nieruchomości i spadkobierczynię współwłaściciela J. J. oraz przez pozostałych jego spadkobierców, to jest K. M. i G. J, uznającej M. K. i S. K jako właścicieli kupionych parcel i zezwalającej na dokonanie stosownych podziałów oraz zaintabulowanie prawa własności nowo utworzonego ciała hipotecznego w księdze gruntowej gminy katastralnej B. na rzecz małżonków K. po połowie, strony uzależniły m.in. od zatwierdzenia przez sąd spadkowy. W aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynikałoby, że takie zatwierdzenie miało miejsce. W ustalonych w sprawie okolicznościach ocena, iż nie zostało potwierdzone, że S. i M. K byli właścicielami nieruchomości, której dotyczył wniosek skarżącej nie budzi wątpliwości. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że organ odwoławczy nie wykazał należytej wnikliwości, posłużył się treścią i argumentami Wojewody [...] i w konsekwencji pozbawiło to K. S prawa do rekompensaty. Odmowa potwierdzenia posiadania prawa do rekompensaty spowodowana przedstawioną wyżej okolicznością została przez organy należycie umotywowana. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę.