VII SA/Wa 1835/04

WyrokWSA w Warszawie2005-11-07

Skład orzekający: NSA Halina Kuśmirek, WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, może zostać wydana po upływie terminu dwóch miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, jeśli została wydana w wyniku weryfikacji decyzji w toku postępowania odwoławczego?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, może zostać wydana po upływie dwumiesięcznego terminu od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, jeśli została wydana w wyniku weryfikacji decyzji w toku postępowania odwoławczego. Termin ten dotyczy jedynie pierwszej decyzji wydawanej przez organ I instancji, a nie decyzji wydawanych w wyniku rozpoznania środków odwoławczych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i P. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego domu jednorodzinnego. Inwestorzy wybudowali budynek w odległości 0,8 m od granicy działki, podczas gdy pozwolenie na budowę przewidywało odległość 1,5 m. Organy administracji wydały szereg decyzji nakazujących doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem lub pozwolenia na wznowienie robót, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił część z nich, wskazując na niemożność doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Ostatecznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi A. i P. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1995 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta [...] udzielił A. i P. B. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego wraz z instalacją wodno - kanalizacyjną na działce on nr ew.[...] położonej przy ul. [...] w [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 1997 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta [...] postanowił wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowiącego własność małżeństwa A. i P. B. wykonywanych w sposób odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Burmistrz Miasta [...] stwierdził, że usytuowanie budynku mieszkalnego jest inne w stosunku do ustalonego w pozwoleniu na budowę. W pozwoleniu na budowę odległość od granicy określono na 1,5 m zaś inwestor wybudował budynek w odległości 0,8 m od granicy. Decyzją z dnia [...] lutego 1997 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta [...] na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał A. i P. B. zaniechanie prowadzenia dalszych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego usytuowanego w [...] przy ul. [...] oraz wykonanie projektu technicznego zamiennego uwzględniającego prawidłowe odprowadzenie wód opadowych z dachu od strony działki Z. K., a także przeprojektowanie ściany południowej (od strony sąsiada) na ścianę przeciwpożarową ze względu na istniejącą odległość między budynkami w terminie do 15 marca 1997 roku. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 1997 roku i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta [...] na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) udzielił A. i P. B. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych postanowieniem z dnia [...] stycznia 1997 roku. Decyzją z dnia [...] maja 1997 roku, Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania W. K. uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1997 roku, Nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] czerwca 1997 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta [...] na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał A. i P. B. wykonanie czynności niezbędnych do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie poprzez wykonanie od strony południowej ściany oddzielenia pożarowego wraz z obróbką blacharską według opracowanego projektu zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w terminie do 30 czerwca 1997 roku. Decyzją z dnia [...] lipca 1997 roku, Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania Z. K. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1997 roku, Nr [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 1997 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta [...] na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) udzielił A. i P. B. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych postanowieniem z dnia [...] stycznia 1997 roku. Decyzją z dnia [...] września 1997 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 1997 roku, Nr [...]. Wyrokiem z dnia 7 lipca 1998 roku, sygn. akt II Sa/Lu 952/97 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie po rozpoznaniu skargi Z. K. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1997 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż wykonanie przez inwestorów wynikających z tej decyzji czynności nie spowoduje doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie bowiem z treścią §12 ust.6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek musi być usytuowany bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy tej działki. Tymczasem w wyniku wykonania przez inwestorów nakazanych im czynności budynek pozostanie w odległości 80 - 90 cm od granicy sąsiedniej działki. Wyrokiem z dnia 7 lipca 1998 roku, sygn. akt II Sa/Lu 1313/97 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie po rozpoznaniu skargi Z. K. uchylił decyzję Wojewody [...] [...] września 1997 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że usytuowanie budynku należącego do A. i P. B. narusza warunki określone w §12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto uchylenie na mocy wyroku w sprawie o sygn. akt. II SA/Lu 952/97 decyzji nakazującej inwestorom wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem sprawia, iż zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art.l45§l pkt.8 kpa. Decyzją z dnia [...] listopada 1998 roku, Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania Z. K. uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 1997 roku, Nr [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 1998 roku, Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania Z. K. uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1997 roku, Nr [...]. Wyrokiem z dnia 7 marca 2000 roku, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 102/99 po rozpoznaniu skargi A. i P. B. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.l38§2 kpa. Uzasadnienie decyzji nie wytyka bowiem organowi I instancji żadnych uchybień i nie wskazuje jakie czynności dowodowe należałoby przeprowadzić w ponownym rozpoznaniu sprawy. Wyrokiem z dnia 7 marca 2000 roku, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1804/98 po rozpoznaniu skargi A. i P. B. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 roku Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.l38§2 kpa. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje bowiem organowi I instancji żadnych uchybień i nie wskazuje jakie czynności dowodowe należałoby przeprowadzić w ponownym rozpoznaniu sprawy. Decyzją z dnia [...] września 2001 roku, Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania Z. K. uchylił w całości decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 1997 roku, Nr [...] i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 7 lipca 1998 roku) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1997 roku utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 1997 roku spowodowało, że decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót została oparta na decyzji, która nie jest ostateczna. Tym samym w obrocie prawnym nie może ostać się decyzja z dnia [...] lipca 1997 roku o pozwoleniu na wznowienie robót. Kwestia pozwolenia na wznowienie robót może być rozpatrywana dopiero po zakończeniu postępowania prowadzonego na podstawie art.51 ust.1 lub 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] września 2004 roku., Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1997 roku, Nr [...] i nakazał A. i P. B. dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego przy ul. [...], wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że usytuowanie budynku należącego do A. i P. B. narusza warunki określone w §12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Znajduje się on bowiem w odległości 0,8 m od granicy sąsiedniej działki podczas gdy zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem dopuszczalne jest usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki jednak nie mniejszej niż 1,5 m. Usytuowanie budynku w odległości 8,8 m jest niezgodne z prawem, a nadto wyłącza możliwość zastosowania procedury doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jedyną właściwą decyzją zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest więc nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli A. i P. B. podnosząc zarzut naruszenia art.51§l pkt.l ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) poprzez zaniechanie wezwania inwestora do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przed wydaniem decyzji wzywającej do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem jest zdaniem skarżących przedwczesne. Nadto skarżący podnieśli zarzut, iż decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego w oparciu o art.51 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane można wydać jedynie w terminie 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, iż skarżący realizując inwestycję zrealizowali ją z odstępstwem od pozwolenia na budowę. Zatwierdzony decyzją z dnia [...] sierpnia 1995 roku, Nr [...] projekt budowlany przewidywał usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy sąsiedniej działki. Tymczasem inwestor zrealizował budynek w odległości 0,8 m od granicy działki. Wyrokiem z dnia 7 lipca 1997 roku, sygn. akt II Sa/Lu 952/97 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie stwierdził, iż nałożenie na inwestora obowiązku wykonania ściany oddzielenia pożarowego wraz z obróbką blacharską nie spowoduje, doprowadzenia realizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem tj. do zgodności z §12 ust.6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie spowoduje bowiem, iż budynek będzie znajdował się w odległości 1,5 m od granicy działki. Zgodnie z treścią art.30 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 roku, Nr 74, poz.368 ze zm.) Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Odpowiednikiem tego przepisu w aktualnie obowiązującej Ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) jest art.153 z którego wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z treści wymienionego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zdaniem Sądu wynika, iż organy administracji winny wydać w sprawie takie decyzje, które spowodowałyby, iż budynek realizowany przez inwestora będzie znajdował się w odległości 1,5 m od granicy sąsiedniej działki. Realizacja tego zalecenia możliwa jest tylko poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Organ administracji zobowiązany był wydać taką decyzję, która odzwierciedlałaby zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Analogiczny wymóg usytuowania obiektu budowlanego w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką zawiera §12 ust.3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2000 roku, Nr 75, poz.690 ze zm.). Bezzasadny jest zdaniem Sądu zarzut skarżącego, iż organ administracji rozstrzygający w sprawie zaniechał wezwania inwestora do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem oraz pozwoleniem na budowę. Nie jest możliwe doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem w inny sposób jak tylko poprzez nakazanie jego rozbiórki. Sam skarżący nie wskazuje w jaki inny sposób możliwe byłoby doprowadzenie jego budynku do stanu zgodnego z prawem. Budynek stanowi całość konstrukcyjną i jego częściowa rozbiórka nie jest możliwa. Nie można też zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż decyzja o nakazie rozbiórki mogła być wydana jedynie w terminie dwóch miesięcy od daty wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych. W terminie dwóch miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych organ administracji zobowiązany jest wydać decyzję wymienioną w art.51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Decyzje jakie organ administracji może wydać w oparciu o przepis art.51 wymienionej ustawy są różne. Może to być decyzja nakazująca zaniechanie prowadzenia dalszych robót budowlanych, decyzja nakazująca doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego czy też decyzja nakazująca dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego. O tym jaka decyzja zostanie wydana zależy od stanu faktycznego konkretnej sprawy. Może zdarzyć się, iż wydana decyzja będzie błędna. Wówczas w toku postępowania administracyjnego oraz sądowego następuje weryfikacja takiej decyzji. W efekcie tej weryfikacji może zapaść decyzja o innej treści i na przykład zamiast decyzji nakazującej zaniechanie prowadzenia robót budowlanych może zostać wydana decyzja o nakazie rozbiórki. Ważne jest by w terminie dwóch miesięcy od daty wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych wydana została decyzja określona w art.51ust.l Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Decyzji wydanych w wyniku rozpoznania środków odwoławczych termin ten już nie dotyczy. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło