I SA/Wa 1797/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Ewelina Ryszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku B. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia z wniosku B. G. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. o odmowie przyznania odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. decyzji z dnia [...] maja 1949 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1954 r., których nieważność została stwierdzona ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 1997 r. - utrzymał w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że zgodnie z art. 160 kpa stronie, która poniosła szkodę wskutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 160 kpa nie podlega ocenie prawidłowość stwierdzenia nieważności decyzji, w wyniku którego strona dochodzi odszkodowania. Tryb dochodzenia odszkodowania uregulowany został w art. 160 § 4 i 5 kpa w ten sposób, że w postępowaniu jednoinstancyjnym orzeka organ administracji publicznej, który wydał decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z powodu naruszenia art. 156 § 1 kpa, albo stwierdził w myśl art. 158 § 2 kpa, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 kpa. Minister Budownictwa stwierdził, że decyzja orzekająca o odszkodowaniu jak również o odmowie odszkodowania, nie podlega zaskarżeniu w toku instancji administracyjnych ani kontroli sądu administracyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 1985 r. sygn. akt II SA 1952/84, ONSA 1985, nr 1, poz. 20). Zdaniem organu, decyzja budząca wątpliwości lub niezadowolenie strony co do przyznanego odszkodowania, upoważnia stronę postępowania do wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Tryb postępowania przewidziany przepisem art. 160 § 5 kpa powoduje, że do decyzji wydanej na podstawie art. 160 kpa nie mogą mieć zastosowania nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji ostatecznej. Wszelkie bowiem zastrzeżenia strony co do decyzji odszkodowawczej rozpatrywane mogą być na nowo przez sąd powszechny, ze wszystkimi tego konsekwencjami dotyczącymi zaskarżenia orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2002 r. sygn. akt I SA 494/01). Oznacza to, zdaniem organu, że sprawa o takie odszkodowanie jest sprawą cywilną i należy do właściwości sądu powszechnego, tyle tylko, że przed wniesieniem powództwa do sądu powszechnego konieczne jest wyczerpanie postępowania, o którym mowa w art. 160 kpa. Organ stwierdził również, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa z dnia [...] sierpnia 2000 r. zawierała pouczenie, że stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia służyło prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z nim, jeżeli skarżący nie zgadzali się z rozstrzygnięciem ww. decyzji w części odmawiającej przyznania odszkodowania, to mogli w terminie wskazanym w pouczeniu wnieść stosowne powództwo do sądu powszechnego. Organ dodał również, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt P 18/04, w którym stwierdzono, że art. 160 § 5 kpa w zakresie, w jakim przewiduje trzydziestodniowy termin do wniesienia powództwa do sądu powszechnego jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji, i tym samym stronie otworzyła się droga sądowa do dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym, a zatem obecnie nie ma możliwości wzruszenia decyzji o odmowie przyznania odszkodowania na drodze administracyjnej. Obszerną skargę na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. G., który domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej, oraz stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania odszkodowania za szkodę poniesioną wskutek wydania decyzji z dnia [...] maja 1949 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku B. G. z dnia [...] października 2005 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. odmawiającej przyznania odszkodowania za szkodę poniesioną wskutek wydania decyzji z dnia [...] maja 1949 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1954 r., których nieważność została stwierdzona ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 1997 r. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2006 r. odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymał tę decyzję w mocy. Prawidłowo organ uznał, że strona niezadowolona z przyznanego jej przez organ administracji publicznej odszkodowania, może wnieść powództwo do sądu powszechnego. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2005 r. V CK 139/05 LEX nr 186929, postępowanie odszkodowawcze, którego podstawę stanowi art. 160 kpa, jest dwufazowe. Niezakończenie pierwszego etapu (administracyjnego) czyni drogę sądową czasowo niedopuszczalną. Otwarcie drogi sądowej następuje z momentem wydania decyzji administracyjnej - jednoinstancyjnie, która to decyzja nie zadowala strony poszkodowanej. W związku z powyższym, decyzja budząca wątpliwości lub niezadowolenie strony co do przyznanego odszkodowania, upoważnia stronę postępowania do wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Sąd podziela stanowisko organu, zgodne z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2002 r. sygn. akt I SA 494/01, zgodnie z którym, tryb postępowania przewidziany w art. 160 § 5 kpa powoduje, że do decyzji wydanej na podstawie art. 160 kpa nie mogą mieć zastosowania nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji ostatecznej. Wszelkie bowiem zastrzeżenia strony co do decyzji odszkodowawczej rozpatrywane mogą być na nowo przez sąd powszechny, ze wszystkimi tego konsekwencjami dotyczącymi zaskarżenia orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Należy również zaznaczyć, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt P 18/04, w którym stwierdzono, że art. 160 § 5 kpa w zakresie, w jakim przewiduje trzydziestodniowy termin do wniesienia powództwa do sądu powszechnego jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji, stronie otworzyła się droga sądowa do dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym, a zatem obecnie nie ma możliwości wzruszenia decyzji o odmowie przyznania odszkodowania na drodze administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.