I FZ 71/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2007 r., o sygn. akt III SA/Wa 2584/06 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg A. D. i J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 czerwca 2006 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia zażalenie oddalić. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2584/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd przedstawił sytuację finansową wnioskodawcy, ustaloną na podstawie nadesłanych dokumentów. Skarżący jest adwokatem prowadzącym własną działalność gospodarczą, z której, jak wskazał we wniosku z dnia 7 września 2007 r. osiąga dochód w wysokości 3.000 zł, zaś we wniosku z dnia 4 października 2007 r. wskazał na stratę za osiem miesięcy 2007 r. w wysokości 9.248 zł. Skarżący ma na utrzymaniu czwórkę dzieci, na które płaci alimenty w wysokości 15.000 zł miesięcznie, poza tym jego bieżące koszty utrzymania wynoszą miesięcznie około 1.200 zł. Natomiast koszty postępowania w sprawie, w tym wpisy od skarg w sprawach III SA/Wa 2584, 2657-2658/06 (wynoszące 1.500 zł) skarżący poniósł z bieżących wydatków. Skarżący wskazał, iż nie posiada rachunków bankowych, na których dokonywane są jakiekolwiek obroty lub zdeponowane są jakiekolwiek środki, a ponadto nie posiada żadnych ruchomości i nieruchomości. Sąd podał również, że skarżący uchylił się od dostarczenia informacji i dokumentów dotyczących kwestii rozliczeń z ustanowionym w sprawie pełnomocnikiem, które mogłyby być podstawą zweryfikowania złożonych przez niego oświadczeń. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał w sposób dostateczny istnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Sytuacja majątkowa skarżącego pozwala mu na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł, tym bardziej, że do uiszczenia tej kwoty skarżący zobowiązany jest solidarnie z A. D. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie. Wskazał w nim, że rozstrzygnięcie WSA w Warszawie powinno uwzględniać fakt, że w sprawie skarżącego toczą się liczne postępowania podatkowe, m.in. w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2000 oraz 2001, których ukończenie może skutkować koniecznością poniesienia przez skarżącego ogromnych kosztów z tym związanych. Ponadto autor zażalenia podniósł, że zwrócić należy uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2007 r., w którym oddalono skargę wnioskodawcy na decyzje podatkowe ustalające zobowiązanie w podatku od towarów i usług na łączną sumę 448.338,00 zł. Dalej wnoszący zażalenie argumentował, że ocena Sądu powinna również odnosić się do zobowiązań skarżącego, który skumulował na rachunku bankowym wolne środki finansowe w pierwszej kolejności w celu pokrycia zobowiązań alimentacyjnych względem byłej małżonki i czwórki dzieci. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu, bowiem argumentacja w nim przedstawiona nie podważa w sposób skuteczny rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd pierwszej instancji. Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: u.p.p.s.a., przewiduje, że to wnioskodawca musi wykazać istnienie przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powołany przepis wymaga więc, by osoba ubiegająca się o możliwość skorzystania z tej instytucji w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości wykazała, że rzeczywiście ta specyficzna pomoc ze strony Skarbu Państwa jej się należy. Należy bowiem pamiętać, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, które ze względu na nadzwyczajne okoliczności, tj. nadzwyczaj trudną sytuację majątkową i rodzinną, nie są w stanie ponieść kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości Sądu, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody, ale nade wszystko podkreślić należy, że wykonuje on zawód, stwarzający mu szerokie możliwości zarobkowania. Nie sposób przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie wygospodarować środków na zapłacenie wpisu, zwłaszcza w sytuacji, gdy obowiązek ten spoczywa solidarnie na nim oraz skarżącym A. D. Istotną okolicznością, która utwierdziła tutejszy Sąd w przekonaniu o słuszności rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd pierwszej instancji jest fakt, że wnioskodawca podaje sprzeczne ze sobą informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej. O ile bowiem w nadesłanych dokumentach (k. 193) skarżący twierdzi, że nie posiada rachunków bankowych, na których dokonywane są obroty lub zdeponowane środki, o tyle w zażaleniu podniesiono, że wnioskodawca posiada rachunek, a zgromadzone na nim środki zostały skumulowane w celu pokrycia zobowiązań alimentacyjnych względem małżonki i dzieci. Wnioskodawca nie umożliwił więc Sądowi pełnej oceny swej sytuacji finansowej, a ponadto poprzez nierzetelne wywiązanie się z obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów podważył swą wiarygodność. Odnosząc się do wskazanej w zażaleniu okoliczności, iż wobec skarżącego toczą się postępowania podatkowe, których zakończenie może pociągnąć za sobą skutki mające wpływ na sytuację materialną skarżącego należy podkreślić, że Sąd bada możliwości finansowe i sytuację materialną wnioskodawcy istniejące na dzień złożenia wniosku. A zatem powoływanie się na okoliczności, które jeszcze nie zaistniały nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należało, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Dlatego też Sąd, działając w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.