I SA/Sz 856/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-12-21

Skład orzekający: Krystyna Zaremba, Marian Jaździński, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomieszczenia zajęte na świadczenie usług noclegowych i żywieniowych w sanatorium, które posiada status niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej, mogą korzystać z preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczeń zdrowotnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że preferencyjna stawka podatku od nieruchomości, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ma zastosowanie wyłącznie do budynków lub ich części faktycznie zajętych na prowadzenie działalności w zakresie świadczeń zdrowotnych. Pomieszczenia zajęte na usługi towarzyszące, takie jak nocleg i wyżywienie, nawet jeśli są związane z działalnością leczniczą, nie podlegają tej preferencji, ponieważ ustawodawca wyraźnie odróżnia świadczenia zdrowotne od świadczeń towarzyszących.
Stan faktyczny
Spółka "G. – G." Usługi Sanatoryjno-Wczasowe Sp. z o.o. w K., będąca niepublicznym zakładem opieki zdrowotnej i użytkownikiem wieczystym gruntu oraz właścicielem budynków, objęła preferencyjną stawką podatku od nieruchomości wszystkie posiadane nieruchomości. Organ podatkowy uznał, że preferencyjna stawka dotyczy tylko części budynków zajętych na świadczenie usług zdrowotnych (418,88 m2), a pozostała część (3.966,12 m2), związana z działalnością gospodarczą inną niż zdrowotna (np. noclegi, wyżywienie), powinna być opodatkowana wyższą stawką. Spółka wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Sędziowie Sędzia NSA Marian Jaździński,, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi "G. – G." Usługi Sanatoryjno-Wczasowe Spółka z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za [...] r. o d d a l a skargę Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3 w związku z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm.) i § 1 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej K. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości i stawek podatków i opłat lokalnych na terenie miasta Kołobrzegu oraz określenia wzorów informacji i deklaracji podatkowych (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego Nr 95, poz. 2182), określił Spółce z o.o. "G. G." Usługi Sanatoryjno-Wczasowe z siedzibą w K. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za [...] r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że ww. Spółka, posiadająca status niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej i będąca użytkownikiem wieczystym gruntu oraz właścicielem budynków położonych w K. przy ul. [...] w deklaracji dotyczącej podatku od nieruchomości za [...] r. objęła preferencyjną stawką podatku, przewidzianą dla budynków zajętych na świadczenie usług zdrowotnych, wszystkie posiadane przez siebie nieruchomości. W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji, takie działanie Spółki było nieprawidłowe, co uzasadniało skierowanie do ww. podatnika wezwania do dokonania korekty deklaracji. W związku z tym, że podatnik nie dokonał skorygowania deklaracji, Prezydent Miasta K. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe, w następstwie którego określił Spółce "G.-G." wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za [...] r., przyjmując, że preferencyjnej stawce opodatkowania, określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podlega wyłącznie część budynków o łącznej powierzchni 418,88 m2, w skład której wchodzą pomieszczenia znajdujące się w leczniczej bazie zabiegowej, określone w § 8 pkt 1-5 statutu ww. placówki oraz w informacji z dnia 26 lipca 2004 r., tj. gabinety hydroterapii, kinezytoterapii, magnoterapii, laseroterapii i przynależne do tych gabinetów korytarze, poczekalnie, pomieszczenia personelu, wc i pomieszczenia poradni internistycznej. Pozostałą powierzchnię użytkową budynków lub ich części, tj. 3.966,12 m2, organ podatkowy pierwszej instancji zakwalifikował, jako związaną z działalnością gospodarczą inną niż świadczenie usług zdrowotnych i opodatkował stawką najwyższą. W odwołaniu od ww. decyzji Spółka zarzuciła organowi pierwszej instancji rażące naruszenie przepisów prawa, a w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, i wniosła o jej uchylenie. Zdaniem odwołującej się, prowadzenie przez nią usług takich jak: "usługi krótkotrwałego zamieszkania, wynajmu nieruchomości i wynajmu sprzętu budowlanego", które wyszczególnione zostały w Krajowym Rejestrze Sądowym, nie pozbawiają jej możliwości korzystania z preferencyjnej stawki podatkowej, albowiem prowadzi ona jednocześnie refundowane z budżetu państwa turnusy rehabilitacyjne dla osób niepełnosprawnych. Ponadto, w odwołaniu zarzucono także, że organ podatkowy nie przeprowadził w niniejszej sprawie żadnego postępowania wyjaśniającego i wydał decyzję bez uzyskania stanowiska biegłych, budowlańców i lekarzy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 2 i 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta K. podkreślając, że Spółka jest przedsiębiorcą posiadającym status niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej, w ramach którego prowadzi sanatorium uzdrowiskowe w K., gdzie m.in. udziela również świadczeń zdrowotnych. Z uwagi na powyższe, pomieszczenia w budynkach posiadanych przez tę Spółkę należy podzielić na dwa rodzaje, tj.: takie, które są zajęte na działalność w zakresie świadczenia usług zdrowotnych oraz takie, które nie są zajęte na tę działalność, nawet jeśli są z nią związane. Nie można bowiem, w ocenie Kolegium, uznać za zajęte na świadczenie usług zdrowotnych pomieszczeń hotelowych, stołówki, kuchni, pomieszczeń administracyjnych, itp. Pomieszczenia te są mniej lub bardziej związane z działalnością w ww. zakresie, jednak nie są zajęte na tę działalność. W ocenie organu odwoławczego, warunki świadczenia usług zdrowotnych w zakładzie, jaki prowadzi Spółka, są różne od tych, które są świadczone w szpitalach lub innych placówkach lecznictwa zamkniętego. W łóżkach i na stołówce nie są bowiem przeprowadzane na kuracjuszach żadne zabiegi, wchodzące w skład pojęcia "udzielanie świadczeń zdrowotnych", sprecyzowanego w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. Organ odwoławczy wskazał również, że koniecznym warunkiem uznania działań, wymienionych w przywołanym wyżej art. 3, za świadczenia zdrowotne jest udzielanie ich przez zakłady opieki zdrowotnej oraz osoby fizyczne wykonujące zawód medyczny. Wobec tego nie można przyjąć, że w pokojach noclegowych, na stołówce bądź w kuchni, czyli poza częścią medyczno-leczniczą sanatorium, udzielane są przez ww. osoby świadczenia zdrowotne. Ponadto, organ odwoławczy podkreślił, że placówki sanatoryjne, takie jak "G.-G." służą nie tylko zaspokajaniu potrzeb zdrowotnych osób kierowanych tam przez Narodowy Fundusz Zdrowia lecz prowadzą także działalność gospodarczą poprzez świadczenie swoim klientom usług noclegowych i żywieniowych, a zatem pomieszczenia zajęte na te usługi, nie mogą korzystać z preferencyjnej stawki podatkowej, którą objęta jest jedynie działalność gospodarcza, polegająca na świadczeniu usług zdrowotnych. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało także, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego zgromadził obszerny materiał dowodowy, a dla celów decyzji, określającej wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej Spółki, nie było potrzeby powoływania biegłych, gdyż dane potrzebne do obliczenia wysokości podatku od nieruchomości wynikają z dokumentów posiadanych przez organ podatkowy i dostarczonych przez podatnika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, Spółka zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach o opłatach lokalnych, polegające na błędnym przyjęciu, że cześć pomieszczeń "G.-G.", a w szczególności pomieszczenia przeznaczone na nocleg i żywienie kuracjuszy nie są zajęte na świadczenia zdrowotne, ale związane z tą działalnością, przez co nie mogą korzystać z preferencyjnej stawki podatkowej, gdy w rzeczywistości pomieszczenia te są zajęte na wykonywanie usług sanatoryjnych i powinny w całości podlegać preferencyjnemu opodatkowaniu. W ocenie Spółki, spełnia ona wszystkie warunki pozwalające na skorzystanie jej z preferencyjnej stawki podatkowej odnośnie wszystkich pomieszczeń, tj. np. kuchni i jadalni, gdzie są przygotowywane i serwowane posiłki dietetyczne dla kuracjuszy, jak i części hotelowej, gdzie świadczona jest całodobowa opieka lekarska poprzez dyżury lekarzy i pielęgniarek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze , wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie strony z dnia [...] r., reprezentujący Skarżącą, Prezes Zarządu P. Ł., nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, ponownie podniósł, że świadczeniem zdrowotnym są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne, a zatem przez te działania należy rozumieć wszelkie czynności mające na celu przywracanie i poprawę zdrowia, a więc także jedzenie, spanie i wypoczynek. Ponadto, w piśmie tym zaznaczono, że skoro w art. 20 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, określając obowiązki szpitala, wskazuje się, że zapewnia on pacjentowi min. pomieszczenie i wyżywienie odpowiednie do stanu zdrowia, to również świadczenie takich usług przez Skarżącą należy uznać za "inne działania medyczne". Na potwierdzenie zasadności swojego stanowiska Skarżąca przywołała pismo Ministerstwa Finansów z dnia 11 lipca 2003 r., Nr LK-1617/LP/03/MS, w którym wyjaśniono, iż w zakładach opieki zdrowotnej istnieją pomieszczenia, np. łazienki, pomieszczenia do składowania bielizny, które nie są zajęte bezpośrednio na udzielanie świadczeń zdrowotnych, jednakże są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania zakładu opieki zdrowotnej, w związku z czym korzystają z preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd dokonuje kontroli zgodności z prawem ostatecznych decyzji administracyjnych. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie sporne jest, czy do wszystkich budynków, będących własnością Skarżącej, zastosowanie ma stawka podatku od nieruchomości określona w art. 5 ust. 1 pkt 2d ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm.), czy też stawka ta ma zastosowanie jedynie do tych budynków lub ich części, w których udzielane są świadczenia zdrowotne. Stosowne do wskazanego powyżej przepisu rada gminy w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym, że stawki nie mogą przekraczać, rocznie od budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczeń zdrowotnych, 3,46 zł od 1m2 powierzchni użytkowej. Ustawodawca w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy różnicuje stawki w zależności od tego, jak budynki lub ich części są wykorzystywane. Najniższe stawki, dotyczą budynków mieszkalnych, najwyższe zaś budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wprowadzając w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. c i d niższe stawki niż określone w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawodawca określa, iż stawki te dotyczą budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności w tym przepisie określonej. Porównując treść tych przepisów należy, zdaniem Sądu, uznać, iż zwrot użyty w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d "(...) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczeń zdrowotnych" jest pojęciem węższym od zwrotu "(...) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" użytego w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy. Świadczy o tym także dalsza część tego przepisu, bowiem w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. c także użyte zostało sformułowanie "(...) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym". Ustawodawca świadomie więc, w ocenie Sądu, różnicuje zwroty określone w tych przepisach na "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" i "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej". Zróżnicowanie stawek podatku od nieruchomości określone we wskazanym wyżej przepisie uzależnione jest zatem od tego, na co zajęty jest dany przedmiot opodatkowania, a więc jest to zróżnicowanie przedmiotowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że przepisy prawa podatkowego, w szczególności jeżeli wprowadzają określone preferencje powinny być interpretowane ściśle. Mając na uwadze wcześniejsze wywody nie można więc zgodzić się z zarzutami skargi, by to, że skarżąca jest zakładem opieki zdrowotnej w rozumieniu art. 2 ust.1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.) miało przesądzać o tym, że wszystkie budynki, będące jej własnością, korzystają z preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości. Z preferencyjnej stawki korzystają bowiem ze względu na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d jedynie budynki lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych. Istotne jest więc w dalszym ciągu ustalenie, co należy rozumieć pod pojęciem "świadczenia zdrowotne". Definicję świadczenia zdrowotnego zawiera ww. ustawa z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 3 tej ustawy świadczeniem zdrowotnym są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub zapisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania. W przepisie tym wymienia się przykładowo rodzaje świadczeń zdrowotnych, o czym świadczy sformułowanie "w szczególności". I tak, są to: świadczenia związane z badaniem i poradą lekarską, leczeniem, badaniem i terapią psychologiczną, rehabilitacją leczniczą, opieką nad kobietą ciężarną i jej płodem, porodem, połogiem, opieką nad noworodkiem i nad zdrowym dzieckiem, badaniem diagnostycznym, w tym z analityką medyczną, pielęgnacją chorych, pielęgnacją niepełnosprawnych i opieką nad nimi, opieką paliatywno-hospicyjną, orzekaniem i opiniowaniem o stanie zdrowia, zapobieganiem powstawaniu urazów i chorób poprzez działanie profilaktyczne oraz szczepienia ochronne, czynnościami technicznymi z zakresu protetyki i ortodoncji, czynnościami z zakresu zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze. Ponadto, ww. ustawa w rozdziale 2 i 3 określa obowiązki poszczególnych zakładów opieki zdrowotnej, w tym również placówek udzielających całodobowych świadczeń zdrowotnych. Odróżnia przy tym, w sposób wyraźny, świadczenia zdrowotne od świadczeń towarzyszących tym świadczeniom. W art. 20 ust. 1 określającym obowiązki szpitala wskazuje bowiem, że szpital zapewnia pacjentowi: 1) świadczenia zdrowotne, 2) środki farmaceutyczne i materiały medyczne, 3) pomieszczenie i wyżywienie odpowiednie do stanu zdrowia. Już więc z tego zapisu można wywieść, że świadczenia w postaci pomieszczenia i wyżywienia nie mieszczą się w pojęciu świadczeń zdrowotnych, skoro wyraźnie świadczenia te się odróżnia od świadczeń zdrowotnych wskazanych w pkt 1. Również w przypadku innych zakładów opieki zdrowotnej, udzielających całodobowych świadczeń zdrowotnych, rozróżnia się świadczenia zdrowotne od świadczeń w zakresie pomieszczenia i wyżywienia (vide art. 32c, dotyczący zakładu opiekuńczo-leczniczego i art. 32d, dotyczący zakładu pielęgnacyjno-opiekuńczego). Świadczenia w zakresie wyżywienia czy zapewnienia pomieszczenia nie są więc, jak słusznie uznały organy, świadczeniami zdrowotnymi, a wobec tego pomieszczenia zajęte na wykonywanie tych świadczeń nie korzystają z preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżąca, będąc jako sanatorium zakładem opieki zdrowotnej, poza świadczeniami zdrowotnymi, świadczy również, co wynika zarówno z jej statutu jak wypisu z rejestru, usługi wczasowe, usługi wynajmu nieruchomości, organizuje szkolenia i konferencje, a więc prowadzi działalność znacznie szerszą od działalności w zakresie świadczeń zdrowotnych. Również z tych względów brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia by do wszystkich budynków, będących jej własnością, miała zastosowanie stawka preferencyjna, dotycząca budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczeń zdrowotnych. Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu, co najmniej, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło