II SA/Wr 751/06

WyrokWSA we Wrocławiu2007-02-28

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Mieczysław Górkiewicz, Olga Białek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, któremu przekazano podanie do rozpatrzenia na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., posiada legitymację procesową do wniesienia zażalenia na postanowienie o przekazaniu sprawy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, któremu przekazano podanie do rozpatrzenia na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia na postanowienie o przekazaniu sprawy, ponieważ nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. W przypadku kwestionowania właściwości, organ powinien wystąpić o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Inspektora Starostwa Powiatowego o przekazaniu wniosku Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczącego wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia właściwego stanu pobocza drogi krajowej. Kolegium uznało, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, jako organ któremu przekazano sprawę, nie jest stroną postępowania i nie posiada legitymacji do wniesienia zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w e Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Asesor WSA Olga Białek /sprawozdawca/ Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 17 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia Zastępcy Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad we W. na postanowienie w sprawie przekazania wniosku Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczącego wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia właściwego stanu pobocza oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. – po rozpatrzeniu zażalenia Zastępcy Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad we W. na postanowienie Inspektora p.o. Dyrektora Wydziału Dróg i Transportu w Starostwie Powiatowym we W. z dnia 19 lipca 2006 r., Nr [...], w sprawie przekazania Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wniosku Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W. w przedmiocie wszczęcia postępowania o przywrócenie do właściwego stanu pobocza drogi krajowej nr 5 relacji W. – J. G. (na wysokości M.) – działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność opisanego wyżej zażalenia. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pismem z dnia 12 lipca 2006 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W., powołując jako podstawę prawną swojego działania art. 12 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. – o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz art. 102 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, zasygnalizował Zarządowi Powiatu W., potrzebę wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia do właściwego stanu pobocza drogi krajowej nr 5 w miejscowości M. Wskazanym wyżej postanowieniem, sygnalizację tę zakwalifikowano jako wniosek o wszczęcie postępowania i przekazano Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad – Oddział we W. do rozpatrzenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie Zastępca Dyrektora Oddziału GDDKiA we W. zarzucił naruszenie art. 102 ust. 4 pkt 1 i ust. 7 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska i zażądał przekazania sprawy do rozpoznania Starostwu Powiatowemu. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. przedmiotowe zażalenie jest jednak niedopuszczalne z przyczyn o charakterze podmiotowym. Podkreślono bowiem, że wniesienie podania do danego organu nie powoduje z mocy prawa wszczęcia przed nim postępowania, gdyż – zgodnie z wymogiem art. 19 k.p.a. – zobowiązany jest on zbadać swoją właściwość do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli organ do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, to w myśl art. 65 § 1 k.p.a., niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Prawo zażalenia zasadniczo przysługuje stronie. Stosownie do treści art. 28 k.p.a., status strony uzyskuje każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny wyraża się zaś w możliwości zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego w konkretnej sytuacji faktycznej konkretnego podmiotu prawa. W ocenie Kolegium – w rozważanym stanie faktycznym – zażalenie zostało wniesione przez podmiot, który nie posiada legitymacji procesowej strony. Kolegium wywodziło bowiem, że nie można przyjąć, że organ administracji publicznej, któremu postanowieniem, wydanym w trybie art. 65 § 1 k.p.a., przekazano podanie do rozpatrzenia, jest stroną tego postępowania i może złożyć zażalenie na to postanowienie. Organ administracji publicznej może bowiem występować w postępowaniu przed innym organem administracji publicznej w charakterze strony, jedynie wówczas, gdy występuje jako podmiot własnych praw lub obowiązków, a nie jako podmiot sprawujący władztwo administracyjne. Organ może zatem uzyskać status strony postępowania administracyjnego, gdy w konkretnej sytuacji pozbawiony jest atrybutów działań władczych, czyli uprawnienia do wydania decyzji i postanowienia. Powyższe rozważania skłoniły Kolegium do wniosku, że w rozpoznawanym przypadku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jako organ, któremu przekazano sprawę do rozpatrzenia, sprawuje funkcje władcze – administruje. Stroną tego postępowania jest zaś zajmujący pas drogowy i tylko ten podmiot, ma potencjalną możliwość zaskarżenia przedmiotowego postanowienia. Natomiast wniesienie zażalenia przez podmiot nie mający legitymacji do skorzystania z tego środka zaskarżenia, obliguje organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia do stwierdzenia jego niedopuszczalności. Ponadto Kolegium podkreśliło, że organ któremu postanowieniem wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazano podanie do rozpatrzenia, jest związany treścią tego postanowienia. Skoro zatem GDDKiA nie akceptuje treści zaskarżonego postanowienia, oznacza to, że między organami powstał spór o właściwość o charakterze negatywnym. Zgodnie zaś z art. 22 § 1 pkt 8 k.p.a., spory o właściwość między organami administracji publicznej, rozstrzyga właściwy dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu – minister właściwy do spraw administracji publicznej. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, zarzucając mu naruszenie art. 65 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że od postanowienia nie przysługuje zażalenie oraz naruszenie art. 102 ust. 4 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.), przez przyjęcie, że na skarżącym spoczywa obowiązek rekultywacji. Na uzasadnienie strona skarżąca podała, że nie podziela poglądu o niedopuszczalności przedmiotowego zażalenia, gdyż art. 65 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o przekazaniu podania. Wbrew stanowisku Kolegium, postanowienie wiąże zarówno strony jak i organ administracji publicznej. Skarżący nie zgodził się również z argumentacją, że w niniejszej sprawie jest organem uprawnionym do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie rekultywacji, gdyż uprawnień takich nie da się wywieść z art. 18 i art. 20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086). Co prawda, w art. 40 ust. 1 i ust. 2 przewidziano dla zarządcy drogi kompetencje do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie warunków zajęcia pasa drogowego i sankcji z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy, jednak zdaniem skarżącego, przepisy te nie mają zastosowania w niniejszym przypadku, bowiem prowadzenie rekultywacji nie może być traktowane jako przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego w oparciu o przepisy o drogach publicznych. Wywodzono również, że zaskarżonym postanowieniem naruszono art. 102 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, przez przyjęcie, że na skarżącym spoczywa obowiązek rekultywacji, podczas gdy, na podstawie art. 104 ust. 4 ww. ustawy Starosta winien nałożyć obowiązek rekultywacji na sprawcę zdarzenia – firmę PPH A. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Zauważono również, że postanowienie to ma jedynie charakter procesowy i w żaden sposób nie przesądza , że to skarżący jest zobowiązany do rekultywacji pasa drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych (postanowień) uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (lit. c ww. przepisu). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w granicach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził aby wydane ono zostało z naruszeniem prawa o którym mowa w art. 145 § 1 wskazanej wyżej ustawy, zwłaszcza zaś aby naruszało przepisy prawa materialnego, lub przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Podkreślić należy, ze w rozpoznawanej obecnie sprawie przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w sprawie przekazania podania WIOŚ zgodnie z kompetencjami W myśl art. 144 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 działu II Kodeksu, dotyczącym zażaleń, odpowiednie zastosowanie do zażaleń znajdują przepisy dotyczące odwołań. Według art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia, przed przystąpieniem do rozpatrzenia zażalenia, zobowiązany jest do podjęcia wstępnych czynności zmierzających do ustalenia, czy zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność zażalenia (podobnie jak odwołania) może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Zatem zażalenie nie służy od postanowienia, które nie weszło do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest postanowieniem, a stanowi np. czynność materialno-techniczną. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych obejmuje przede wszystkim sytuacje wniesienia zażalenia przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 kpa albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych przewidzianych art. 30 § 2 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyczynę niedopuszczalności zażalenia wiąże właśnie z przesłanką o charakterze podmiotowym. Zważyć zatem należy, że przedmiotem zażalenia było postanowienie wydane w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. Według tego przepisu, jeżeli organ administracji publicznej do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego w sprawie. Przekazanie następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. W rozpoznawanej sprawie, w opisanym trybie przekazano podanie określone w postanowieniu z dnia 19 lipca 2006 r. jako podanie w sprawie "wszczęcia postępowania o przywrócenie do właściwego stanu pobocza drogi krajowej nr 5 relacji W. – J. G. (na wysokości M.)". Jak wynika z treści postanowienia, jako organ właściwy – w istocie – wskazano Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wykonującego funkcję zarządcy drogi krajowej. Przepisy ustawy z dnia 25 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 z późn. zm.) stanowią, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest organem administracji rządowej wykonującym, między innymi, zadania zarządcy dróg krajowych (art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy). Jednocześnie przywołana ustawa przyznaje organom pełniącym funkcję zarządców dróg, kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących zajęcia pasa drogowego, warunków jego przywrócenia do stanu poprzedniego i innych szczegółowo określonych w przepisach (por. przepisy rozdziału 4 ustawy "Pas drogowy"). Oznacza to, że wskazany organ, w sprawach ustawowo przekazanych mu do załatwienia w formie decyzji administracyjnej – między innymi dotyczących przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego – realizuje władztwo administracyjne i działa jako organ administracji, który w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie. Dodać należy, że swoje zadania Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad realizuje przy pomocy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, której pracowników, może upoważnić do załatwiania w jego imieniu określonych spraw, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. Z zażalenia podpisanego przez Zastępcę Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wynika zaś, że kwestionowana jest właściwość organu do rozpatrzenia w formie decyzji administracyjnej przekazanego mu spornym postanowieniem podania. W tych okolicznościach należy zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że zażalenie na powyższe postanowienie zostało wniesione przez podmiot, który nie posiada legitymacji procesowej. Z treści przepisu art. 141 k.p.a. wynika bowiem jednoznaczne, że prawo złożenia zażalenia przysługuje jedynie stronie postępowania, a więc podmiotowi którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Podstawowym elementem definicji strony jest interes prawny. W doktrynie wskazuje się, że "...interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny. Taki tylko interes może bowiem zaspokajać władza przez decyzję administracyjną, a więc skierowany do określonej osoby indywidualny akt administracyjny, wpływający na sytuację prawną tej osoby. Interes musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, oraz aktualny, a nie ewentualny – inaczej nie można mówić o istnieniu interesu prawnego. Podstawą prawną do zaspokojenia przez władze interesu w drodze wydania decyzji musi być przepis prawa administracyjnego" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck. Warszawa 2006. s. 217). Jednocześnie w judykaturze wyrażany jest pogląd według którego stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ, który z mocy przepisów prawa został powołany do wydawania decyzji administracyjnych nawet wówczas, gdy jest organem w znaczeniu funkcjonalnym (por. postanowienie z dnia 26 maja 1982 r., SA/Gd 165/82, ONSA 1982/1/49; oraz postanowienie NSA z dnia 27 września 1996 r. I SA1312 /96 nie publik.). Również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 22 października 1984 r., III AZP 5/84, wskazał, że podstawowym kryterium wyróżniającym stronę stanowi jej interes prawny lub obowiązek, a zatem cechy nie mające żadnego znaczenia przy określaniu pozycji prawnej organu. Rozstrzygając sprawę organ obowiązany jest do przestrzegania zasad ogólnych k.p.a.; występuje on w roli strażnika praworządności i wydaje decyzję zgodną z prawem. W ustawowej roli organu nie ma miejsca na własny interes wydającego decyzję także wówczas, gdy decyzja ta w jakikolwiek sposób dotyka jego praw lub obowiązków. Taka pozycja organu wyklucza możliwość jednoczesnego występowania w charakterze strony kierującej się własnym interesem i dążącej do uzyskania korzystnej dla siebie decyzji (OSN 1985, Nr 7, poz. 86). Prezentowany kierunek jest nadal aprobowany w orzecznictwie sądowadministracyjnym. Podkreśla się bowiem, że z przepisów art. 28 i 29 k.p.a. wynika, że stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ powołany z mocy prawa do wydania decyzji administracyjnej w sprawie objętej postępowaniem. Organ taki ma bowiem obowiązek wydania decyzji zgodnej z prawem niezależnie od tego czy pozostaje ze stroną w stosunkach uzależnionych od treści decyzji. W roli tego organu nie ma zaś miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek, także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja dotyka jego praw lub obowiązków (por. uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 15 października 1990 r. SA/Wr 990/90, ONSA 1990, Nr4, poz. 7, oraz uchwały 5 sędziów NSA z dnia 9 października 2000 r., OPK 14/00, ONSA 2001, Nr 1, poz. 17). W świetle powyższych wywodów, jak też wobec przedstawionych wcześniej okoliczności faktycznych sprawy, wyrażony przez Kolegium pogląd, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jako organ, któremu przekazano sprawę do rozpatrzenia i zakończenia przez wydanie decyzji, sprawuje funkcje władcze i zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie, nie jest tym samym legitymowany do wniesienia środka zaskarżenia o którym mowa w art. 141 k.p.a. - należy uznać za uprawniony. Nie można bowiem podważyć, że GDDKiA na mocy ustawowo przyznanych mu kompetencji jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w określonych kategoriach spraw. Natomiast kwestą odrębną jest, czy w ramach tych kompetencji, jest właściwy do rozpoznania spornego podana. W konsekwencji, wobec wniesienia zażalenia przez podmiot nie mający legitymacji do skorzystania z tego środka zaskarżenia, Kolegium zgodnie z prawem stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze trzeba wskazać na ich niezasadność. W szczególności za nieuprawnione należy uznać twierdzenie, że w zaskarżonym postanowieniu Kolegium dokonało niewłaściwej interpretacji art. 65 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że na wydane w oparciu o wskazany przepis postanowienie nie przysługuje zażalenie. Z treści kwestionowanego postanowienia nic takiego nie można wyczytać. Wręcz przeciwnie. Kolegium wyraźnie wskazało, że przedmiotowe postanowienie może być zaskarżone jednie przez stronę postępowania. Istotą kwestionowanego rozstrzygnięcia jest zaś odmówienie stronie skarżącej, jako organowi któremu przekazano podanie do załatwienia, legitymacji uprawniającej go do skorzystania z tego środka zaskarżenia. Trafnie zauważyło również Kolegium, że organ, któremu postanowieniem wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazano podanie do rozpatrzenia, jest związany treścią tego postanowienia. Moc wiążąca postanowienia obejmuje zarówno organy administracji jak i strony, co z kolei zauważył skarżący powołując się na stanowiska przywoływanych już wcześniej komentatorów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego faktu nie można jednak wywodzić – jak strona skarżąca - że organ któremu przekazano podanie jest uprawniony do wniesienia zażalenia. Skarżący zdaje się również nie zauważać, że w tym samym komentarzu, właśnie ze względu na ową moc wiążącą postanowienia wobec organu administracji, stwierdzono, że "Organ któremu przekazano podanie, może jedynie doprowadzić do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. W orzecznictwie sądowym uznane jest to za powstanie sporu o właściwość, czy sporu kompetencyjnego, który na wniosek rozstrzyga NSA" (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck. Warszawa 2006. s. 370 – 371). Zasadne jest więc twierdzenie, że jeżeli organ administracji publicznej, któremu przekazano podanie uważa, że objęta nim sprawa nie mieści się w granicach przyznanych mu kompetencji, to nie może tego skuteczne dowodzić przez złożenie zażalenia. W takiej sytuacji organowi administracji przysługują bowiem inne środki prawne, określone w kodeksie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 sierpnia 2005 r., II OW 34/05, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Wprawdzie art. 65 § 1 k.p.a. nie ma uregulowań wprost określających moc wiążącą wydanych na jego podstawie postanowień, to stosując poprzez art. 126 k.p.a. regułę przewidzianą w art. 110 k.p.a. przyjąć należy, że organ któremu w trybie wymienionego przepisu podanie zostało przekazane jest związany jego treścią. Obalenie mocy wiążącej takiego postanowienia może nastąpić w wyniku wniesienia zażalenia, bądź w trybach nadzwyczajnych, jak też na drodze rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, na zasadach wynikających z art. 22 k.p.a. Jeżeli zatem wojewoda [tu: organ, któremu podanie przekazano – przyp. Sądu] kwestionował swoją właściwość w rozpoznaniu przekazanego mu podania (...), to nie mając legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie o przekazaniu mu sprawy, powinien stosownie do art. 22 (...) k.p.a. wystąpić z wnioskiem do sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego..." (ONSAiWSA 2006, Nr 2, poz. 40). Jeżeli więc organ do którego podanie wniesiono, uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę w drodze postanowienia, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., innemu organowi, to organ któremu sprawa została przekazana, jeżeli uważa, że nie jest organem właściwym, powinien wystąpić o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego lub sporu o właściwość (por. uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II OW 59/05, ONSAiWSA 2006, Nr 4, poz. 98). W takiej sytuacji, można również rozważać zwrócenie się do organu wyższego stopnia nad organem, który wydał postanowienie na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., o zbadanie przez ten organ z urzędu, legalności owego postanowienia w świetle przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku gdyby takie przesłanki istniały, złożenie stosownej sygnalizacji obligowałoby organ wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności takiego postanowienia z urzędu, a więc bez wniosku strony postępowania. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 102 ust. 4 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. Stwierdzając niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych Kolegium nie stosowało bowiem przywołanego przepisu, a tym bardziej nie orzekło, że obowiązek rekultywacji obciąża stronę skarżącą. Wydane przez Kolegium postanowienie, rozstrzygało jedynie o braku legitymacji podmiotu składającego zażalenie do skorzystania z tego środka. Organ orzekający nie oceniał zaś – bo na wstępnym etapie postępowania nie jest do tego uprawniony – prawidłowości zakwalifikowania podania do danego rodzaju spraw przez organ pierwszej instancji oraz prawidłowości wskazania w postanowieniu organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. W żadnej mierze, nie można też wywodzić z zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium, że wskazano w nim jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy, stronę skarżącą. Postanowienie to ma jedynie charakter procesowy i nie przesądza o kwestiach merytorycznych, takich jak właściwość organu do rozpatrzenia danej sprawy. Na marginesie wskazać należy, że podnoszone w skardze zarzuty powinny stanowić uzasadnienie dla wystąpienia o rozpatrzenie sporu kompetencyjnego, ewentualnie wystąpienia sygnalizującego organowi wyższego stopnia konieczność oceny legalności postanowienia organu pierwszej instancji. Wobec przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania poprawności opisanego w sentencji wyroku rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia i stąd, zgodnie z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło