VI SA/Wa 1575/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzenie przez kontrolującego, podczas przeprowadzonej kontroli drogowej, faktu nie zainstalowania w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] przyrządu kontrolnego. Powyższe ujawniono w dniu [...] października 2004 r. w miejscowości S., na drodze krajowej nr [...]. Pojazdem kierował K. R.. W odwołaniu od niniejszej decyzji strona podniosła, iż brak jest przesłanek uzasadniających wymierzenie kary pieniężnej, ponieważ przewóz towaru dokonywany był w celu niezarobkowym, a pojazd służył wyłącznie do przewożenia przedmiotów na potrzeby własne, co na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, wyłącza stosowanie tej ustawy. Strona poinformowała, że pojazd został zakupiony bez tachografu, natomiast przedsiębiorstwo nie jest firmą transportową. Podniosła, iż dysponuje wyłącznie tylko tym pojazdem, jako samochodem o przeznaczeniu transportowym i nie posiada innych środków transportu o takich samych parametrach. W związku z powyższym nie jest w stanie kontrolować na bieżąco ciągle zmieniających się przepisów i wymogów. Wskazała również, że kierowca nigdy nie pracował w godzinach nadliczbowych i nie istnieją przesłanki, które stanowiłyby podstawę wprowadzenia obowiązku ewidencji czasu kierowców. Strona wyjaśniła, iż obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku instalacji przyrządu kontrolnego w pojeździe, w związku z czym, organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych. Bezspornym faktem jest, iż w chwili kontroli w dniu [...].10.2004 r., w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] nie było zainstalowanego tachografu, co wynika z protokołu kontroli oraz twierdzeń strony zawartych w odwołaniu. Kierowca, K. R., oświadczył, że wykonuje transport mebli z P. do S.. W przypadku braku przyrządu kontrolnego organy kontroli nie mogą zatem stwierdzić, ile faktycznie wynoszą poszczególne okresy czasu jazdy i odpoczynku kierowcy. Ponadto, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (wypis Nr 1 z zaświadczenia Nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne), ustalono iż strona wykonuje przewozy drogowe na potrzeby własne od 04.11.2003 r., dlatego też miała wystarczająco dużo czasu na dostosowanie kontrolowanego pojazdu do aktualnie obowiązujących przepisów prawnych w tym zakresie (zainstalowania tachografu). Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż od momentu wejścia Rzeczypospolitej Polskiej do struktur Unii Europejskiej istnieje bezwzględny obowiązek instalacji przyrządów kontrolnych rejestrujących wszystkie wymagane przepisami dane. Jednocześnie zgodnie z przepisami i ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji kontrolowany pojazd nie podlegał wyłączeniom w zakresie obowiązku instalacji przyrządu kontrolnego, czyli a contrario musiał od 1 maja 2004 r. być wyposażony w tachograf. Wskazał, iż art. 10 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 149, poz. 1452 ) od dnia wejścia w życie w/w ustawy, informował przedsiębiorców wykonujących transport drogowy i przewozy na potrzeby własne, iż kierowcy prowadzący pojazdy samochodowe używane do przewozu osób (pasażerów) lub rzeczy, zarejestrowane po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1985 r., albo nieobjęte obowiązkiem wyposażenia w urządzenie rejestrujące prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, lub zwolnione z tego obowiązku, mogą prowadzić karty drogowe nie dłużej niż do dnia uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Oznacza to, że od dnia 1 maja 2004 r., czyli przystąpienia Polski do struktur UE, istnieje bezwzględny wymóg instalacji przyrządów kontrolnych, rejestrujących prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku kierowcy. Jednocześnie Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, iż na osobach prowadzących profesjonalnie działalność gospodarczą spoczywa obowiązek znajomości prawa w danym zakresie działalności i stosowania się do wynikających z niego obowiązków. Do jednych z obowiązków przedsiębiorcy należy systematyczne śledzenie przepisów prawa w ramach prowadzonej działalności, czego przedsiębiorca z całą pewnością nie dopełnił, a czego konsekwencją jest kara pieniężna. Zważył także, iż odpowiedzialność administracyjno - prawna nie opiera się na winie lub jej braku, lecz na obiektywnym naruszeniu przepisu, w tym wypadku lp. 1.11.7 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Ponadto sprawą skarżącego jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać obowiązujących przepisów. Rolą organów Inspekcji jest kontrola ich przestrzegania. W odpowiedzi na argumenty strony o trudnej sytuacji materialnej, Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż wysokość nakładanych za dane naruszenie kar pieniężnych jest ściśle określona w załączniku do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Jednak w związku z problemami finansowymi strona może się zwrócić o umorzenie lub rozłożenie na raty nałożonej na nią kary pieniężnej do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który jest właściwy w tej kwestii. W skardze na powyższą decyzję E. D. wnosząc o uchylenie decyzji zarzucił jej naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym wskazując, iż ustawa nie może być zastosowana w ustalonym stanie faktycznym, albowiem przewóz towarów wykonywany był w celach niezarobkowych. W uzasadnieniu skargi skarżący, potwierdził iż w czasie kontroli pojazdu nie był w nim zainstalowany przyrząd kontrolny. Wskazał jednak, iż na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym wyłączone jest stosowanie ustawy w przypadku, gdy przewóz towaru dokonywany był w celach niezarobkowych. Wyjaśnił, iż przewóz towaru w dniu 22 października 2004 r. dokonywany był poza działalnością gospodarczą i w celach niezarobkowych na potrzeby własne. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał dotychczasową argumentację. Wskazał, iż zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym jest niezrozumiały, albowiem przepis ten odnosi się do przewozów pojazdami nieprzekraczającymi 3,5 t. d.m. m. c. a pojazd skarżącego te parametry przekroczył. Pojazdy, w których powinien być zainstalowany tachograf wskazano w art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85. Spod tej regulacji wyłączono tylko te pojazdy o cechach i wykonujących przewozy wskazane w art. 4 i 14 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85. Do żadnej z tych kategorii nie można jednak zaliczyć ani pojazdu skarżącego, ani przewozu przez niego wykonywanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sad władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi stanowi, kiedy decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu. Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzeć się naruszenia prawa. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) Nr 3820/85. Ponadto Państwa Członkowskie mogą wyłączyć pojazdy wymienione w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (EWG) Nr 3820/85 z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia. Państwa Członkowskie winny powiadomić Komisję o każdym takim wyłączeniu. Państwa Członkowskie, na mocy zezwolenia udzielonego przez Komisję, mogą wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia także pojazdy używane do transportu, o których mowa w art. 13 ust. 2 rozporządzenia Nr 3820/85. W przypadkach nagłych mogą przyznać czasowe wyłączenie na okres nie dłuższy niż 30 dni, przy czym Komisja winna być niezwłocznie powiadamiana o tym fakcie. Natomiast w odniesieniu do transportu krajowego Państwa Członkowskie mogą wymagać instalacji i stosowania urządzeń rejestrujących zgodnych z niniejszym rozporządzeniem względem wszystkich pojazdów, dla których ich instalacja i stosowanie nie jest wymagane przez art. 3 ust. 1. Zgodnie z treścią art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców, stosownie do art. 13 ust 1 rozporządzenia Nr 3820/85/EWG i art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 3821/85/EWG wyłącza się ze stosowania wymienionych rozporządzeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 lit. b-k rozporządzenia Nr 3820/85/EWG. Stosownie do art. 30 w/w ustawy oraz stosownie do art. 13 ust. rozporządzenia Nr 3820/85/EWG, minister właściwy do spraw transportu może udzielić: 1) po upoważnieniu przez Komisję Europejską, zwolnienia od stosowania postanowień rozporządzenia w przypadku operacji transportowych wykonywanych w wyjątkowych okolicznościach; 2) w nagłych przypadkach czasowego zwolnienia od stosowania postanowień rozporządzenie na okres nieprzekraczający 30 dni. Mając powyższe regulacje prawne na uwadze, a także ustalenia faktyczne poczynione podczas kontroli, Sąd uznał, iż organy inspekcji transportu drogowego prawidłowo przyjęły, iż kontrolowany pojazd nie podlega wyłączeniom w zakresie obowiązku instalacji przyrządu kontrolnego. Konsekwencją powyższego jest obowiązek zainstalowania w pojeździe wykonującym przewozy na potrzeby własne takiego urządzenia, istniejący od 1 maja 2004 r. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki i warunki wynikające z przepisów ustawy, przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców lub przepisów wiązanych Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł. do 15 000 zł. Za niezainstalowanie przyrządu kontrolnego lp. 1.11.7 ust. 1 załącznika do w/w ustawy przewiduje karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Uznać zatem należy, iż kara pieniężna nałożona na skarżącego za brak w pojeździe tachografu była właściwa, przewidziana przepisami prawa. I formułowany przez skarżącego w skardze zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym jest w ocenie Sądu niezasadny. Art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym wskazuje, jakiego rodzaju transport podlega regulacjom wynikającym z tego aktu prawnego. Zgodnie z pkt 3 tegoż artykułu ustawa określa m. in. Zasady podejmowania i wykonywania niezarobkowego krajowego przewozu drogowego. Art. 3 w/w ustawy określa pojazdy samochodowe lub zespoły pojazdów, do których w sytuacji wykonywania przewozów drogowych nie mają zastosowania przepisy ustawy. Wyłączenie wskazane w pkt 2 w/w artykułu dotyczy pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony wykonującego transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy. Nieuprawnione jest zatem twierdzenie skarżącego, że art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym wyłącza jej stosowanie w przypadku przewozów mających charakter niezarobkowy, gdyż wyłączenie powyższe dotyczy jedynie pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony wykonujących m. in. niezarobkowy przewóz rzeczy. Kontrolowany pojazd miał dopuszczalną masę całkowitą 5990 kg, a zatem nie podlegał wyłączeniom wskazanym powyżej. Jednocześnie podnieść należy, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie określają obowiązku instalowania tachografów, albowiem regulacje w tym zakresie znajdują się w powołanych wcześniej aktach prawnych. Skoro zatem ustawa o transporcie drogowym nie miała w przedmiotowej sprawie zastosowania, nie mogło dojść do naruszenia jej przepisów. Zauważyć również trzeba, iż zarzut jakoby przewóz towaru w dniu kontroli dokonywany był poza działalnością gospodarczą został sformułowany dopiero w skardze. Jak wynika z protokołu kontroli, podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę K. R., w dniu [...] października 2004 r. wykonywany był transport mebli z P. do S.. Kierowca przedstawił do kontroli zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne. Zasadnie zatem organ ustalił, że strona wykonuje przewozy drogowe na potrzeby własne, brak było bowiem przesłanek do uznania, iż pojazd używany jest do niehandlowych przewozów towarów w celach prywatnych. Jednocześnie wskazać należy, że wyłączenie przewidziane w art. 4 ust. 12 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego dotyczy pojazdów o określonych właściwościach wykonujących przewozy drogowe, a nie pojedynczego przewozu dokonanego poza działalnością gospodarczą, do celu prywatnego. Sąd nie uwzględnił wniosku, zgłoszonego w skardze, o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka, albowiem zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.